Czerwin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin.
+ Integralne części wsi Czerwin SIMC Nazwa Rodzaj1056735 Czerwin-Kolonia część wsi
Charakter miejscowości Czerwin leży nad niewielką rzeką Orz, będącą dopływem Narwi. Miejscowość liczy ok. 800 mieszkańców. Składa się z kilkunastu ulic.
Czerwin jest siedzibą gminy Czerwin.
We wsi znajdują się m.in. urząd gminy, szkoła podstawowa oraz średnia, gimnazjum, ośrodek pomocy społecznej, kościół, cmentarz, sklepy i zakłady usługowe.
Historia Pierwsza wzmianka o Czerwinie pochodzi z końca XIV w. Na początku XVI w. miejscowość była dużą i znaczącą wsią, spełniającą nie tylko funkcje rolnicze. Istniały tu m.in. kościół, szkoła i karczma, odbywały się jarmarki, zaś ludność poza chłopami stanowili też rzemieślnicy. Wieś szlachecka Czerwino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie ostrowskim ziemi nurskiejCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.. W czasie potopu szwedzkiego Czerwin został zniszczony, a następnie miejscowość znacznie podupadła. W II poł. XVII w. liczyła niespełna 40 mieszkańców.
W latach 1921–1939 ówczesna osada miejska i folwark leżał w województwie białostockim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało:
osadę – 362 osoby, 144 było wyznania rzymskokatolickiego a 217 mojżeszowego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową. Było tu 27 budynków mieszkalnych folwark – 197 osób w 5 budynkach mieszkalnych. Majątek posiadał T. Rudnicki (459 mórg). Była tu gorzelnia, trzy wiatraki i młyn.
Miejscowości należały do miejscowej parafii rzymskokatolickiej. Podlegały pod Sąd Grodzki w Ostrołęce i Okręgowy w Łomży. Był tu również urząd pocztowy.
W wyniku agresji niemieckiej we wrześniu 1939 roku wieś znalazła się pod okupacją niemiecką i przez cały jej okres do 1945 roku wchodziła w skład Generalnego Gubernatorstwa.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czerwin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.
Zabytki Barokowy kościół pw. Trójcy Przenajświętszej z 1777 r. Bramy cmentarza parafialnego z 1854 i z 1890 r. Neogotycka kaplica nagrobna rodziny Andlauerów z 1890 r. Dwór z przełomu XVIII i XIX w.
Kościół i parafia Parafia w Czerwinie pw. Trójcy Przenajświętszej została erygowana w 1442 r. przez ówczesnego biskupa płockiego Pawła Giżyckiego.
Budynek obecnego kościoła jest kolejną świątynią w historii Czerwina. Jest to obiekt murowany; zbudowany został w 1777 r. w stylu barokowym, zaś fundatorami budowy byli J. i M. Celińscy. W latach 1995–2000 kościół został częściowo wyremontowany. Oskarpowane prezbiterium obecnej budowli jest pozostałością starszego, późnogotyckiego kościoła z pocz. XVI w.
Obok kościoła znajduje się plebania z połowy lat 70. XX w.
Zobacz też Cmentarz żydowski w Czerwinie
Przypisy Raport o stanie gminy Czerwin w 2022. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2022 s. 7 BIP gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Linki zewnętrzne
Historia Żydów w Czerwinie na portalu Wirtualny Sztetl
Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)