Na terenie gminy Krościenko nad Dunajcem, w powiecie nowotarskim, w województwie małopolskim, na zboczach pasm Pienin, Gorców i masywu Dzwonkówki znajduje się 11 wiat turystycznych, zwanych grzybkami, o długiej tradycji.

Na pomysł budowy altany, będącej miejscem schronienia i odpoczynku dla mieszkańców Żłóbek i Niwek (przysiółków Krościenka), wpadł przed I wojną światową Jan Cięciel (1859–1944), działacz społeczny, wtedy radny miejski, a później wójt Krościenka (Krościenko utraciło prawa miejskie w 1932 roku). Jak pisze ks. Bronisław Krzan w książce Klejnot zagubiony w górach:

Altanę pomysłu Jana Cięciela zbudowano jeszcze przed I wojną światową. Jej drugą wersję – tę już podobną do grzyba – zbudowano w latach 30. XX wieku. Według innego źródła członkowie organizacji „Strzelec” zniszczyli „zapobiegawczo” ten grzybek jeszcze przed wybuchem II wojny światowej.

Według innego źródła początki „Grzybka” na górze Stronie sięgają roku 1906, gdy ówczesny naczelnik sądu w Krościenku dr Zygmunt Tałasiewicz wraz z Konstantym Dziewolskim [wtedy zastępcą komisarza bankowego w okręgu Krościenko] postawili tutaj altanę w kształcie parasola.

Pierwszy grzybek (który otrzymał nazwę „Grzybek”) został wyremontowany w 2016 roku. Wykonawcą była firma „Gazda z Niwek” – Wojciech Koterba. Koszt odbudowy wyniósł 15 700 zł brutto. W 2014 roku władze Krościenka za kwotę około 50 tys. złotych odbudowały nawierzchnię drogi prowadzącą „pod grzybek”.

Kolejne dziesięć grzybków wzniesiono na terenie gminy w roku 2018. Są one ustawione przy atrakcyjnych widokowo, choć czasem mniej znanych szlakach, ścieżkach pieszych i trasach rowerowych gminy. Ich konstrukcja jest identyczna: wokół trzonu grzybka zbudowany jest otaczający go stół i drewniane ławki. W pobliżu znajdują się tablice informujące o tym i innych grzybkach, wyjaśniające panoramę widokową oraz miejsce na palenisko ogniska i śmietnik. Teren wokół każdego grzybka został utwardzony. Te obiekty małej architektury turystycznej zostały wybudowane w miejscach widokowych we wszystkich pięciu sołectwach gminy, czyli 5 grzybków w Krościenku nad Dunajcem, 3 w Grywałdzie i po 1 w Krośnicy, Tylce oraz Hałuszowej. Siedem grzybków stanęło w Gorcach, a po 2 w Pieninach i Paśmie Radziejowej (zachodnie zbocza masywu Dzwonkówki). Żaden z grzybków nie stoi na terenie Pienińskiego Parku Narodowego.

Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące wszystkich grzybków (kolejność z zachodu na wschód): Nr Nazwa Lokalizacja Współrzędne Wysokość (m n.p.m.) Zdjęcie 1. Groniki Krośnickie Przy drodze z Wyszniej Krośnicy na Wdżar od północy 680 240px 2. Pod Sołtysią Górą W osiedlu „Dzielnice" Krośnicy, przy drodze na Sołtysią Górę (728 m n.p.m.), będącej przedłużeniem ul. Wspólnej 680 240px 3. Podżarnowiec W Grywałddzie przy zielonym szlaku „Grywałd – Polana Gabrowska”, przy skrzyżowaniu z przedłużeniem ul. Żarnowieckiej 633 240px 4. Pod Groniem Hałuszowa, na północnym zboczu Gronia Hałuszowskiego 675 240px 5. Wierchy Tylka, północno-wschodnie zbocze wzgórza Wierchy (680 m n.p.m.) 637 240px 6. Zapotocze Grywałd, przy ul. Zapotoce 592 240px 7. Na Marszałku Na czerwonym szlaku (Główny Szlak Beskidzki) z Krościenka na Marszałek 789 240px 8. Klocówki Na czerwonym szlaku (Główny Szlak Beskidzki) z Krościenka na Marszałek 662 240px 9. Grzybek Przy drodze z Krościenka do Niwek 504 240px 10. Stajkowa 100 m od szczytu Góry Stajkowej (722 m n.p.m.) na jej zachodnim zboczu, w pobliżu czerwonego szlaku z Krościenka na Dzwonkówkę (983 m n.p.m.) (Główny Szlak Beskidzki) 704 240px 11. Kijowo Przy drodze z Juraszowej (osiedle Krościenka) na Jaworzycę (738 m n.p.m.) 622 240px

Dziesięć grzybków (poza pierwszym) wybudowano w ramach projektu „Grzybek dla turysty” – budowa małej infrastruktury turystyczno-rekreacyjnej w miejscach widokowych na terenie gminy Krościenko” w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 działanie 19.2 „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność”. Całkowita wartość projektu wyniosła 199 510 zł, w tym wkład własny gminy wyniósł 125 357 zł. Projekt zrealizowała lokalna firma „Sklep wielobranżowy. Maria Brzegowska”.

Przypisy Tablica informacyjna przy grzybku „Zapotocze”.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Krościenko nad Dunajcem (gmina) Kategoria:Obiekty inżynierii lądowej i wodnej w Krościenku nad Dunajcem Kategoria:Turystyka w Krościenku nad Dunajcem Kategoria:Turystyka w województwie małopolskim