Patriotyzm gospodarczy – preferencje dla krajowych produktów, przedsiębiorstw i interesów, zwykle wyrażana poprzez decyzje konsumentów oraz łagodne formy polityki publicznej.
Istota patriotyzmu gospodarczego Wyraża się on m.in. poprzez preferowanie rodzimych produktów i usług, wspieranie krajowych firm, tworzenie miejsc pracy w kraju oraz prowadzenie polityki gospodarczej zorientowanej na interes narodowy. Celem patriotyzmu gospodarczego jest wzrost krajowego dobrobytu, suwerenności ekonomicznej oraz odporności na zewnętrzne kryzysyKrzysztof Piech, Patriotyzm gospodarczy a rozwój gospodarczy, [w:] „Ekonomia i Prawo”, 2016, nr 2..
W przeciwieństwie do nacjonalizmu, nie oznacza zamykania się na świat, lecz raczej promowanie krajowych produktów, przedsiębiorstw i inicjatyw, z zachowaniem otwartości na handel i współpracę międzynarodową.
Do pozytywnych skutków patriotyzmu gospodarczego zalicza się w szczególnościZorska, A. (2007). Korporacje transnarodowe. Przemiany, oddziaływania, wyzwania. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.: wzrost krajowej produkcji i zatrudnienia – kupowanie lokalnych produktów wspiera rodzime przedsiębiorstwa, co przekłada się na tworzenie miejsc pracy i rozwój lokalnych przedsiębiorstw; wzmacnianie tożsamości narodowej – świadome wybieranie produktów krajowych może budować dumę narodową i poczucie wspólnoty ekonomicznej; zwiększenie wpływów do budżetu państwa – wzrost dochodów z podatków od krajowych przedsiębiorstw poprawia sytuację w budżecie państwa i pozwala na dodatkowe finansowanie usług publicznych; wzmacnianie suwerenności gospodarczej – zmniejszenie zależności od zagranicznych dostawców może chronić gospodarkę w sytuacjach kryzysowych (np. wojna, pandemia, sankcje); wspieranie innowacyjności lokalnych przedsiębiorstw – rosnące zapotrzebowanie na krajowe produkty może zachęcać przedsiębiorstwa do wzrostu inwestycji.
Natomiast do negatywnych konsekwencji patriotyzmu gospodarczego można zaliczyć: ograniczenie konkurencji – nadmierne preferencje dla krajowych produktów mogą obniżać presję na poprawę jakości i innowacyjność; ryzyko protekcjonizmu i wojen handlowych – patriotyzm gospodarczy może prowadzić do barier handlowych i odwetu ze strony innych krajów; złudne poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego – samo kupowanie lokalnych produktów nie wystarczy do budowy silnej gospodarki, konieczne są inwestycje w edukację, badania i infrastrukturę.
Przykłady W Polsce przykładem patriotyzmu gospodarczego jest program „Produkt Polski” realizowany od 2017 r. W jego ramach oznaczane są produkty wytwarzane w Polsce z polskich surowców. Innym przykładem jest kampania „Wybieram 590” zachęcająca do kupowania polskich produktów (590 jest pre-fiksem kodu kreskowego Polski).
We Francji termin „patriotisme économique” funkcjonuje od lat 90., a państwo aktywnie broniło strategicznych spółek przed przejęciami zagranicznymiPaweł Śliwiński, Patriotyzm gospodarczy w Polsce i na świecie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2020..
W USA działania patriotyczne przybierają często formę haseł typu „”John R. MacArthur, The Selling of „Free Trade”, Hill and Wang, New York 2000..
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Patriotyzm Kategoria:Doktryny polityki gospodarczej