Klasztor Santa Clara-a-Nova, znany również jako Klasztor Królowej Świętej Izabeli –klasztor znajdujący się w związku sołectw Santa Clara i Castelo Viegas w mieście, gminie i dystrykcie Coimbra w Portugalii.
Klasztor zbudowano w XVII wieku, aby zastąpić stary średniowieczny klasztor Santa Clara-a-Velha, który padał ofiarą okresowych powodzi na rzece Mondego. Był to prawdziwy klasztor franciszkański, a nie zwykły klasztor żeński.
Znajdują się tam relikwie królowej św. Izabeli, założycielki poprzedniego klasztoru.
Klasztor Santa Clara-a-Nova został uznany za pomnik narodowy w 1910 roku.
Historia Klasztor Santa Clara de Coimbra został ufundowany w latach osiemdziesiątych XIII wieku na lewym brzegu rzeki Mondego jako dom zakonu klarysek. Święta Izabela Aragońska, królowa Portugalii, żona Dionizego Portugalskiego, była główną sponsorką tej instytucji w jej początkach i wybrała ją jako miejsce swojego pochówku.
Ciągłe powodzie, którym poddawany był pierwotny klasztor, uniemożliwiły jego użytkowanie. W 1647 roku król Jan IV nakazał zakonnicom opuszczenie go. W 1649 roku, na pobliskim wzgórzu, obok istniejącej tam kaplicy rozpoczęto prace budowlane nad nowym klasztorem, którego projekt przygotował João Turriano, benedyktyński zakonnik, naczelny inżynier królestwa i profesor matematyki na Uniwersytecie w Coimbrze. Według wyraźnych wytycznych króla kaplica główna miała być okazała, aby mogła pomieścić groby królewskie. Przewidziano także budowę przyległego budynku, połączonego z pomieszczeniami klasztornymi, przeznaczonego dla członków rodziny królewskiej. W 1677 roku ukończono budowę kilku budynków klasztornych i wtedy wprowadziły się tam ostatnie zakonnice. Przeniesiono tam także ze starego klasztoru grobowiec królowej Izabeli. Kościół ukończono i konsekrowano w 1696 roku.
W następnych wiekach klasztor był rozbudowywany i ozdabiany. W 1733 roku powstał główny krużganek, zbudowany przez Węgra Carlosa Mardela, sfinansowany przez Jana V Portugalskiego.
W XIX w. klasztor zajęły wojska napoleońskie. W 1834 roku nastąpiła kasata zakonów, przy czym wprowadzający ją dekret zastrzegał, że klasztory żeńskie zostaną zlikwidowane dopiero po śmierci ostatniej zakonnicy. W Santa Clara-a-Nowa nastąpiło to w 1891. Dzięki staraniom biskupa Manuela Correia de Bastos Pina wobec rządu Portugalii, Bractwo Świętej Królowej Izabeli stało się w 1896 roku prawowitym właścicielem pomieszczeń klasztornych: kościoła, krużganków, budynków hospicjum i domu gościnnego. Północna część klasztoru oraz pozostałe tereny zostały przekazane Zgromadzeniu św. Józefa z Cluny na utworzenie tam kolegium misyjnego, które działało tam aż do powstania Republiki. mały|257x257px|Krużganki klasztorne W 1910 roku klasztor został zaklasyfikowany jako pomnik narodowy. W tym samym roku, na prośbę Ministerstwa Wojny, dom gościnny, a później dwa chóry i krużganki, zostały wydzierżawione portugalskiej armii. Zostały one zwrócone bractwu w 2006 roku w złym stanie technicznym.
Stan obecny W klasztorze odbywa się Biennale w Coimbrze (port. A Bienal de Coimbra), będące inicjatywą Koła Sztuk Plastycznych w Coimbrze (port. Círculo de Artes Plásticas de Coimbra), we współpracy z Radą Miasta Coimbra i Uniwersytetem w Coimbrze. Impreza odbyła się po raz pierwszy w 2015 r.
W 2024 r. nieruchomość z klasztorem została wydzierżawiona na 50 lat prywatnemu inwestorowi. Przewiduje się utworzenie tam pięciogwiazdkowego hotelu, w którym 600 m² zostanie przeznaczone na siedzibę Biennale Sztuki Współczesnej w Coimbrze.mały|256x256px|Widok ogólny klasztoru Architektura Kościół w stylu manierystycznym, zaprojektowany początkowo przez brata João Turriano, a następnie przez Mateusa do Couto, ma plan podłużny, z jedną nawą i podwyższoną w stosunku do podłogi kaplicą główną, obie pokryte sklepieniem kasetonowym.
Honorowe miejsce zajmuje srebrna urna z kryształowymi wziernikami, zawierająca nienaruszone ciało królowej świętej Izabeli, umieszczona tam w 1696 roku, sfinansowana przez biskupa Coimbry, Alfonsa z Castelo Branco. Oryginalny grobowiec Mistrza Pero, wykonany z jednego kamienia w latach 1327–1330, został zamówiony przez samą królową. Wykonany z masywnego bloku wapienia sarkofag przedstawia bogaty program ikonograficzny, w którym wyróżnia się leżąca statua świętej królowej w habicie zakonnym, z atrybutami podkreślającymi jej rolę pielgrzymki i powiązania z rodami królewskimi Portugalii i Aragonii. Znajduje się on w dolnym chórze, gdzie polichromatyczne panele drewniane opowiadają historię jej życia.
Dwa gotyckie grobowce zawierają szczątki infantki Izabeli, córki króla Alfonsa IV, a także córki regenta i księcia Coimbry Piotra.
W barokowych krużgankach mieści się muzeum wojskowe.
Malarstwo mały|342x342px|Pomnik Św. Królowej Izabeli W kaplicy głównej znajduje się kilka obrazów z XVIII wieku, przypisywanych włoskiemu malarzowi Vincenzo Bacherelli, przedstawiające wydarzenia z życia świętej królowej Izabeli, św. Franciszka i św. Klary, którym towarzyszą wizerunki czterech ewangelistów.
Zobacz też Klasztor Santa Clara-a-Velha
Przypisy
Bibliografia Ana Ruela Ramos de Assis Pacheco, Coimbra, 1649, mosteiro de Santa Clara-a-nova, [w:] Construção de um mundo interior: arquitectura franciscana em Portugal, Índia e Brasil (séculos XVI-XVII) praca doktorska na Wydziale Architektury, Uniwersytet w Coimbrze, 2013, s. 277–288. Ana Assis Pacheco, Mosteiro de Santa Clara-a-Nova, Coimbra, Estudos de teoria e história da arquitectura, nr 9, 2021.
Linki zewnętrzne Mosteiro de Santa Clara-a-Nova w bazie danych Ulysses Dyrekcji Generalnej ds. Dziedzictwa Kulturowego (port. Direção-Geral do Património Cultural) Strona internetowa Bractwa Świętej Królowej Izabeli (Confraria da Rainha Santa Isabel)
Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w Portugalii