Piękna Madonna z Knurowa – polichromowana rzeźba gotycka anonimowego autora z kościoła św. Wawrzyńca w Knurowie.
Historia Figura Matki Bożej z Dzieciątkiem z insygniami królewskimi została wykonana ok. 1420 roku w którejś ze średniowiecznych pracowni na Śląsku. Jako typowa figura ołtarzowa z płaskim tyłem zdobiła boczny ołtarz drewnianego kościoła św. Wawrzyńca w Knurowie, w 1936 roku, decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków dra Tadeusza Dobrowolskiego, przeniesionego do Chorzowa.
Zniszczoną rzeźbę Dobrowolski znalazł w 1935 roku w wieży kościelnej. Poddano ją konserwacji w pracowni St. i K. Pochwalskich w Krakowie. Zabezpieczono spróchniałe drewno, uzupełniono berło, złocenia i podstawę. Zastosowano biel ołowiową. Madonna z Dzieciątkiem prezentowana była w tworzonym Muzeum Śląskim na tymczasowej wystawie na 4 piętrze w Gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach. W sierpniu 1939 roku figurę wywieziono wraz z innymi cennymi artefaktami do Lublina. Po przejęciu polskich dzieł sztuki przez Niemców trafiła do Górnośląskiego Muzeum Krajowego w Bytomiu (). W obawie przed rabunkiem przez czerwonoarmistów Niemcy ukryli zbiory bytomskie, m.in. w jednej z rezydencji wiejskich pod Wrocławiem. Po zakończeniu wojny figura trafiła do depozytu Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. W 1980 roku rzeźbę przekazano katowickiej kurii diecezjalnej. Od 1983 roku stanowi element kolekcji Muzeum Archidiecezjalnego w Katowicach.
W 2003 roku Piękną Madonnę z Knurowa poddano renowacji w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Drewnianej Polichromowanej przy Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Prace przeprowadziła Katarzyna Król, pod kierownictwem prof. . Od 2015 roku rzeźba znajduje się w depozycie w Muzeum Śląskim w Katowicach, gdzie prezentowana jest na wystawie stałej w galerii sztuki sakralnej z terenu Górnego Śląska.
Piękną Madonnę prezentowano na wystawie „Gliwickie Sacrum” w Muzeum w Gliwicach (willa Caro) w 2005 roku. W dniach 23–27 marca 2006 roku rzeźba była eksponowana na wystawie „Knurowskie Sacrum” w ratuszu w Knurowie. Kolejny raz prezentowano Knurowską Madonnę w Muzeum w Chorzowie od listopada 2008 do lutego 2009 roku na wystawie zorganizowanej z okazji 70-lecia przeniesienia kościoła św. Wawrzyńca z Knurowa do Chorzowa. W 2009 roku wybito okolicznościową monetę z Knurowską Madonną. Dochód z jej sprzedaży przekazany został na wykonanie kopii figury.
Od 2009 roku w kościele parafialnym w Krywałdzie, dzielnicy Knurowa znajduje się kopia figury gotyckiej.
Opis Figura wysokości 113 cm wykonana jest w drewnie i polichromowana. Przedstawia Maryję z Dzieciątkiem na ręku, w koronie i z berłem. Dzieciątko trzyma owoc granatu. Ciało Maryi wygięte jest esowato, w sposób typowy dla gotyku międzynarodowego. Madonna z Knurowa to przykład tzw. Pięknej Madonny. Matka Boża przedstawiona została jako młoda kobieta, jej ciało ma smukłe proporcje i małą głowę. Fałdy udrapowanych szat stanowią ważny element dekoracyjny. Jest to przedstawienie wyidealizowane, tchnące duchowym liryzmem. Maryja stoi na odwróconym księżycu, co symbolizuje pokonanie zła. Księżyc ma wywróconą twarz szatana.
Galeria
Zobacz też Madonna z Krużlowej
Przypisy
Kategoria:Historia Knurowa Kategoria:Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach Kategoria:Rzeźba gotyku Kategoria:Rzeźby o tematyce religijnej Kategoria:Ikonografia Matki Bożej