Hełmówka mchowa (Galerina atkinsoniana A.H. Smith) – gatunek grzybów należący do rodziny Galerinaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Galerina, Galerinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1953 roku Alexander Hanchett Smith w USA. Wskazał holotyp. Synonimy: Galerina atkinsoniana f. quadrispora Gulden & Hallgr. 2000 Galerina atkinsoniana f. tetraspora Kühner 1972 Galerina atkinsoniana var. sphagnorum A.H. Sm., 1964 Galerina vittiformis subsp. atkinsoniana (A.H. Sm.) Arnolds, 1982 Galerina vittiformis var. atkinsoniana (A.H. Sm.) Krieglst. 1991 Polską nazwę zarekomendował w 2003 r. Władysław Wojewoda.
Morfologia Kapelusz Rozmiary 5–11 × 4–8 mm, początkowo dzwonkowaty do wypukłego, z wiekiem spłaszczający się, higrofaniczny, wyraźnie prążkowany aż do 2/3 promienia, brzeg lekko falisty. Powierzchnia błyszcząca, czerwonobrązowa, ciemniejąca ku środkowi, po wyschnięciu przybiera jaśniejsze kolory, od beżowego do ochrowego, w powiększeniu owłosiona. Blaszki Rzadkie, z blaszeczkami (l=1-3), przyrośnięte, brzuchate, brązowawe;. Ostrza jaśniejsze, kłaczkowate. Trzon Wysokość 25–60 mm, grubość 1–2 mm, cylindryczny, pusty, wygięty. Powierzchnia czerwonobrązowa, jaśniejsza ku wierzchołkowi, oprószona na całej długości. Miąższ Bardzo cienki, bez wyczuwalnego zapachu. Cechy mikroskopowe Bazydiospory 7,7–9,3 × 4,9–5,9 μm, Qe = 1,5, w widoku z przodu elipsoidalne, w widoku z boku migdałowate, słabo zdobione. Podstawki 27,9–31,9 × 7,9–8,7 μm, cylindryczno-maczugowate, przeważnie 2-zarodnikowe, niektóre 21-zarodnikowe. Cheilocystydy liczne, butelkowate do wrzecionowatych, z wydłużoną szyjką zwężającą się ku wierzchołkowi. Pleurocystydy podobne do cheilocystyd, nieco bardziej rzadkie i często większe. Kaulocystydy występują w górnej jednej trzeciej trzonu, podobne do cheilocystyd, nieco większe.
Występowanie i siedlisko Podano stanowiska na niektórych wyspach i wszystkich kontynentach poza Afryką i Antarktydą. W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony. W Polsce do 2003 r. podano 2 stanowiska, w późniejszych latach podano wiele następnych. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof występujący w lasach wśród mchów, zwłaszcza płonników, rzadko wśród torfowców, czasami na drzewach porośniętych mchami.
Przypisy
Kategoria:Galerinaceae Kategoria:Mykobiota Polski