Bezirk Janów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Janów.
Historia Bezirk Janów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Janów objął obszar o wielkości 10,0 mil², zamieszkany przez 26.328 ludzi i podzielony na 31 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Janów). Wszedł w skład cyrkułu lwowskiego, jako jeden z jego pięciu powiatów ziemskichAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. W kolejnych latach gminy Dobrostany, Wola Dobrostańska i Stronna przeniesiono do Bezirk Gródek.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Janów wszedł wtedy w skład nowych powiatów gródeckiego i jaworowskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867 i 1 sierpnia 1878 kilka gmin włączonych do powiatu gródeckiego przeniesiono do powiatu lwowskiego, a gminę Wiszenka przeniesiono z powiatu jaworowskiego do powiatu gródeckiegoVerordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum KrakauDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95). 1 lutego 1922 gminę Rokitno przeniesiono z powiatu gródeckiego do powiatu lwowskiego. 1 kwietnia 1929 zniesiono gminę Zalesie, włączając ją do miasta Janowa.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Janów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Janów (M)14622018gródecki2Borki Pańskie1381338gródecki1 sierpnia 1878 włączono do powiatu lwowskiego.3Karaczynów ze Schönthal1557718gródecki4Wielkopole z Ottenhausen36731509gródecki5Porzecze z Rottenhan1600504gródecki6Stawki3891254gródecki7Stradcz2469481gródecki8Wroców2663939gródecki9Zalesie623227gródecki1 kwietnia 1929 zniesiono gminę Zalesie, włączając ją do miasta Janów.10Lelechówka6002292gródecki11Wereszyca i Majdan60851198gródecki12Starzyska i Wola70101385jaworowski13Kurniki50691237jaworowski14Wiszenka i Walddorf172273966jaworowski1 sierpnia 1878 włączono do powiatu gródeckiego.15Domażyr809331gródecki19 czerwca 1867 włączono do powiatu lwowskiego.Następnie włączono z powrotem do powiatu gródeckiego (brak informacji kiedy, lecz w 1921 roku gmina należy do powiatu gródeckiego).16Zielów1512283gródecki17Żorniska1076291gródecki18Jaśniska16431032gródecki19Łozina24701038gródecki20Dąbrowica2484894gródecki21Jamelna1021413gródecki22Kozice1079452gródecki23Rokitno2951853gródecki1 lutego 1922 włączono do powiatu lwowskiego.24Stronna (vel Malczyce Małe)Przed 1867 włączono do Bezirk Gródek.495367gródecki25Malczyce Wielkie26591460gródecki26Mszana20581064gródecki27Suchowola1198547gródecki28Załuże244273gródecki29Dobrostany54231186gródecki30Wola Dobrostańska5194577gródecki31Borki Dominikańskie1879201gródecki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Iwano-Frankowe Janów