Bezirk Rudki – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Rudki.
Historia Bezirk Rudki utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Rudki objął obszar o wielkości 5,6 mil², zamieszkany przez 22.112 ludzi i podzielony na 36 gmin katastralnych, w tym jedno miasteczko (Rudki). Wszedł w skład cyrkułu samborskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Pośrodku powiatu znajdowała się eksklawa cyrkułu przemyskiego, należąca do Bezirk Sądowa Wisznia, a obejmującą gminy Jaremków i Michalewice.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Rudki wszedł wtedy w skład nowych powiatów rudeckiego i gródeckiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 dwie gminy (Chliple i Sudkowice) wyłączono z powiatu rudeckego i włączono do powiatu mościskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95).
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Rudki w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Rudki (m)9301660rudecki2Beńkowa Wisznia29051081rudecki3Jatwięgi505220rudecki4Nowosiółki19201003rudecki5Dołobów2260269rudecki6Laszki Zawiązane1815710rudecki7Nihowice520303rudecki8Knihynice500226rudecki9Kropielniki540322rudecki10Wańkowice1140389rudecki11Chliple z Wolą2205509rudecki1 sierpnia 1878 włączono do powiatu mościskiego.12Sudkowice z Wolą615377rudecki13Podhajczyki2350931rudecki14Uherce Wieniawskie725380rudecki15Wistowice775237rudecki16Oszczańce (Woszczańce)1625491rudecki17Kanafosty345265rudecki18Dubaniowice2045724rudecki19Szołomienice1520754rudecki20Hodwisznia820360rudecki21Hoszany2525942rudecki22Uherce Niezabitowskie2860983gródecki23Koropuż23151020rudecki24Chiszewice2055677rudecki25Romanówka395223rudecki26Czajkowice49501914rudecki27Kołbajowice1250684rudecki28Koniuszki Siemianowskie z Zagórzem3210876rudecki29Czernichów1380295rudecki30Ostrów890343rudecki31Chłopczyce3030723rudecki32Szeptyce970279rudecki33Błozew Dolna850278rudecki34Kupnowice Nowe i Stare1920850rudecki35Rozdziałowice905448rudecki36Kościelniki900366rudecki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Rudki Rudki