Bezirk Borynia – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa była wieś Borynia.
Historia Bezirk Borynia utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Borynia objął obszar o wielkości 11,4 mil², zamieszkany przez 19.669 ludzi i podzielony na 33 gminy katastralne. Wszedł w skład cyrkułu samborskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Był to region górski, graniczący na zachodzie i południu z Zalitawią.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Borynia wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu turczańskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 10 stycznia 1869 do powiatu turczańskiego przydzielono gminę Wysocko Wyżne, której przynależność administracyjna w chwili reformy nie została ustalonaDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1869, nr 12
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Borynia w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Borynia6325972turczański2Jaworów2708596turczański3Butelka Wyżna2306497turczański4Butelka Niżna2201502turczański5Wysocko Niżne4294860turczański6Jabłonów2521366turczański7Bachnowate2807276turczański8Ryków1510191turczański9Butla58181382turczański10Hnyła4260654turczański11Mołdawsko626105turczański12Rosochacz2879417turczański13Zawadka4142550turczański14Dołżki2134264turczański15Suchy Potok791128turczański16Myta2201225turczański17Krywe2045186turczański18Zadzielsko2363537turczański19Krasne3176298turczański20Libuchora92821422turczański21Husne Niżne1110260turczański22Husne Wyżne5620670turczański23Krywka3400440turczański24Bukowiec5857229turczański25Beniowa (Beniowa)3665288turczański26Sianki (Sianki)3250290turczański27Komarniki74592463turczański28Wysocko Wyżne70211876turczańskiDo powiatu turczańskiego przydzielono dopiero 10 stycznia 1869, ponieważ przynależność administracyjna gminy w chwili reformy nie została ustalona.29Matków7700729turczański30Mochnate z Iwaszkowcami841turczański31Sokoliki Górskie2863464turczański32Tureczki Wyżne2172336turczański33Tureczki Niżne1768355turczański Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Borynia Borynia