Tyromancja – metoda wróżenia przy użyciu sera. Pisemne wzmianki o tej praktyce pochodzą z II wieku n.e., a szczyt swojej popularności osiągnęła ona w średniowieczu oraz we wczesnej epoce nowożytnej. W XXI wieku praktyka ta czerpie z metod interpretacji snów oraz starych podręczników magicznych.
Historia Pierwsza znana wzmianka o tyromancji znajduje się najprawdopodobniej w , traktacie o interpretacji snów z II wieku n.e. autorstwa greckiego filozofa i wróżbity Artemidora. Twierdził on, że tyromancja należy do najmniej wiarygodnych form wróżbiarstwa, pisząc, że „prawda pochodzi tylko od ofiarników, ptasich wróżbitów, astrologów, obserwatorów cudów, tłumaczy snów i badających wnętrzności”. Tyromantów zaliczał do „fałszywych wróżbitów”, obok wróżbitów używających kości do gry, sit, oraz nekromantów. Na II Soborze Efeskim w 449 roku biskup Sofroniusz z Telli został oskarżony o różne formy wróżbiarstwa, w tym tyromancję i owomancję (wróżenie z jajek).
W artykule dla magazynu kulinarnego Saveur współczesna tyromantka Jennifer Billock twierdzi, że wróżenie z sera cieszyło się największą popularnością w rolniczej Anglii w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej. Uważa, że używanie sera było wygodniejsze niż wcześniejsze metody, takie jak molybdomancja (wróżenie z roztopionego metalu), ponieważ większość rodzin posiadała bydło mleczne lub inne zwierzęta produkujące mleko. Według Billock tyromancja niemal całkowicie zanikła do lat 20. XX wieku. Spekuluje, że mogło to mieć związek z rosnącą popularnością talii kart tarota Rider–Waite, wprowadzonej w 1909 roku. Billock jednak nie podaje źródeł dla swoich twierdzeń, dlatego ich wiarygodność jest niejasna.
W 2023 roku praktyka Billock została przedstawiona przez CBC News w Kanadzie i ABC News w Australii. Opisała tyromancję jako zabawną formę wróżbiarstwa, ponieważ uczestnicy mogą zjeść ser po odczytaniu swojej wróżbyStep aside crystal ball, this cheese will tell your fortune CBC News.
Metoda Według ABC News, tyromancja to wróżenie „poprzez obserwację sera, szczególnie podczas jego koagulacji”, przy czym zwraca się uwagę na zapach, wzory i teksturę sera. Jennifer Billock opisuje ją jako „praktykę wróżenia z sera”. Jej metoda polega na szukaniu kształtów i symboli w serze, poprzez obserwację rowków, dziur i plamek na skórce. Niektóre z symboli, które interpretuje, to: serce — oznaczające miłość, strzała — podróż, pies — towarzystwo, niemowlę — zmiana. Swoją metodę opiera na starych podręcznikach magicznych i transkrypcjach ksiąg o interpretacji snów, zaznaczając, że „nie istniało żadne centralne źródło informacji o tyromancji”. pisała, że niektóre metody tyromancji, jak np. obserwacja dziur w serach typu szwajcarskiego, mogą opierać się również na numerologii. Billock twierdzi, że do wróżenia nadaje się każdy rodzaj sera. Najlepsze są te z „widocznymi nieregularnościami na powierzchni”, jak sery pleśniowe. Sery o gładkiej powierzchni należy przełamać na pół lub pokruszyć na talerzu, by odczytać wzory pęknięć lub kształty utworzone przez okruchy.
Kultura popularna W jednym z odcinków animowanego serialu występują trzy kozie czarownice, siostry Chevre, które wróżą z sera. W grze wideo Wiedźmin 3: Dziki Gon znajduje się zadanie o nazwie „Nabiał i Ciemne Siły”, w którym pojawia się mag powiązany z tyromancją.
Przypisy
Kategoria:Metody wróżenia