Bezirk Łańcut – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Łańcut.

Historia

Bezirk Łańcut utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).

Bezirk Łańcut objął obszar o wielkości 5,8 mil², zamieszkany przez 29.794 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Łańcut) i jedno miasteczko (Żołynia). Wszedł w skład cyrkułu rzeszowskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Łańcut wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu łańcuckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.

Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Łańcut w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Łańcut (M)12762556łańcucki2Łańcut Dorf (vel Przedmieście)967631łańcucki3Budy Łańcuckie27081392łańcucki4Dąbrówki1250449łańcucki5Wola Bliższa (vel Wola Mała)1105339łańcucki6Wola Dalsza (vel Wola Wielka)1116648łańcucki7Podzwierzyniec958387łańcucki8Smolarzyny1291488łańcucki9Zalesie (vel Nowawieś)1592404łańcucki10Czarna z Kołkami27071227łańcucki11Dębina1305571łańcucki12Głuchów1265775łańcucki13Krzemienica2927952łańcucki14Sonina1473986łańcucki15Strażów915334łańcucki16Brzoza Stadnicka48501800łańcucki17Żołynia (m), Żołynia Górna i Żołynia Dolna67733700łańcucki18Żołynia Dorf z Lubomirzem1201łańcucki19Medynia (Głogowska)13341668łańcucki20Medynia Łańcucka715łańcucki21Węgliska883477łańcucki22Rakszawa71873184łańcucki23Białobrzegi26801665łańcucki24Wysoka2113967łańcucki25Zmysłówka2934381łańcucki26Korniaktów1513791łańcucki27Kosina35701434łańcucki28Rogóżno814387łańcucki Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.

Kategoria:Historia Łańcuta Łańcut