Bezirk Tymbark (pod koniec Bezirk Skrzydlna) – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Tymbark.
Historia
Bezirk Tymbark utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Tymbark objął obszar o wielkości 8,4 mil², zamieszkany był przez 26.337 ludzi i podzielony na 42 gminy katastralne, w tym jedno miasteczko (Tymbark). Wszedł w skład cyrkułu sądeckiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty. Obszar zniesionego Bezirk Tymbark wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu limanowskiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Tymbark w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Tymbark (m)780638 limanowski2Zamieście1000724 limanowski3Góry700 limanowski4Zawadka605268 limanowski5Jasna i Podłopień2100773 limanowski6Słopnica Königlich63001832 limanowski7Chyżówki1750565 limanowski8Dobra30001285 limanowski9Gruszowiec805404 limanowski10Jurków1500679 limanowski11Półrzeczki4150554 limanowski12Wilczyce1050286 limanowski13Włostówka350112 limanowski14Zadziele325121 limanowski15Gruszów z Goduszą740292 limanowski16Janowice i Dobroniów z Markuszową800549 mieszkańców w Janowicach i Dobroniowie oraz 260 mieszkańców w Markuszowej.237 limanowski17Porąbka1000406 limanowski18Raciborzany450256 limanowski19Kasina Wielka i Łopusznem45001729 limanowski20Kasinka45001746 limanowski21Glisne1005316 limanowski22Mszana Dolna33201205 limanowski23Słomka1330397 limanowski24Olszówka3070912 limanowski25Raba Niżna2080481 limanowski26Konina4625823 limanowski27Łętowe2495664 limanowski28Łostówka2845813 limanowski29Lubomierz64501087 limanowski30Mszana Górna28601110 limanowski31Niedźwiedź860368 limanowski32Podobin i Zawadka1715685 limanowski33Poręba Wielka54901047 limanowski34Witów400172limanowski35Przenosza730208limanowski36Skrzydlna1675641limanowski37Wola Skrzydlańska1000316limanowski38Stróża Kotula1000394limanowski39Góra Św. Jana i Pobręczyn700299limanowski40Pogorzany i Smykań1225511limanowski41Szczyrzyc i Abramowice640301limanowski42Wilkowisko1695680limanowski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Tymbark Kategoria:Skrzydlna Tymbark