97. ceremonia wręczenia Oscarów – 97. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 2 marca 2025 w Dolby Theatre w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 23 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 2024. Poprowadził ją Conan O’Brien. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC i serwis strumieniowy Hulu, a jej oglądalność wyniosła około 19,69 miliona widzów. W Polsce emitował ją na żywo kanał Canal+.
Nominacje zostały ogłoszone 23 stycznia 2025. Najwięcej (13) otrzymał ich film Emilia Pérez. Podczas ceremonii najwięcej nagród (5), w tym w kategorii najlepszy film, zdobył Anora.
Właściwą galę, poświęconą kategoriom konkursowym, poprzedziła zorganizowana 17 listopada 2024 ceremonia wręczenia czterech honorowych Nagród Gubernatorów.
Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe
17 grudnia 2024 Akademia opublikowała skrócone listy kandydatów do nominacji w 10 kategoriach. Pierwotnie głosowanie na nominacje miało trwać od 8 do 12 stycznia 2025, a ogłoszenie wyników zostało wyznaczone na 17 stycznia 2025, jednak ze względu na pożary w Kalifornii głosowanie zostało wydłużone do 14 stycznia 2025, zaś ogłoszenie zostało przełożone na 19 stycznia 2025. Ostatecznie głosowanie zostało wydłużone ponownie, do 17 stycznia 2025, zaś ogłoszenie zostało przesunięte na 23 stycznia 2025. Nominacje podali aktorzy i podczas konferencji prasowej w Samuel Goldwyn Theater w Beverly Hills, transmitowanej w mediach społecznościowych Oscarów, magazynie porannym ABC Good Morning America oraz serwisach Disney+ i Hulu.
Najwięcej nominacji (13) otrzymał film Emilia Pérez, pobijając tym samym rekord największej liczby nominacji spośród wszystkich filmów nieanglojęzycznych w historii Oscarów. W kategorii najlepszy film po raz pierwszy od 1969 znalazły się dwa filmy muzyczne (Emilia Pérez i Wicked). Po raz pierwszy zdarzyło się, by dwa filmy (Emilia Pérez i ) otrzymały w tej samej edycji nominacje równocześnie jako najlepszy film i najlepszy film międzynarodowy. Wciąż tu jestem był pierwszą produkcją w języku portugalskim nominowaną jako najlepszy film. Karla Sofía Gascón była pierwszą osobą transpłciową nominowaną w kategorii aktorskiej.
Podczas ceremonii najwięcej nagród (5), w tym w kategorii najlepszy film, zdobył Anora. Jego reżyser, producent, scenarzysta i montażysta Sean Baker był drugą osobą w historii, która wygrała w pojedynczej edycji cztery nagrody, w tym pierwszą, która dokonała tego za jeden film. Wciąż tu jestem był pierwszym reprezentantem Brazylii uhonorowanym jako najlepszy film międzynarodowy. Flow i , laureaci jako kolejno najlepszy pełnometrażowy film animowany i najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny, były pierwszymi filmami z Łotwy i Palestyny nagrodzonymi Oscarami. Flow był ponadto pierwszą animacją niezależną uhonorowaną jako najlepszy pełnometrażowy film animowany. Zoe Saldaña była pierwszą przedstawicielką Amerykanów pochodzenia dominikańskiego nagrodzoną Oscarem. Emilia Pérez wyrównał rekord największej liczby przegranych nominacji (11) w historii Oscarów.
+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 2024. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Anora – , i Sean Baker The Brutalist – , , , i Brady Corbet Diuna: Część druga – , , i Denis Villeneuve Emilia Pérez – i Jacques Audiard Kompletnie nieznany – , James Mangold i Konklawe – , i – , i Substancja – Coralie Fargeat, i Eric Fellner – i Wicked – Marc Platt | Sean Baker – Anora Jacques Audiard – Emilia Pérez Brady Corbet – The Brutalist Coralie Fargeat – Substancja James Mangold – Kompletnie nieznany Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Adrien Brody – The Brutalist jako László Tóth Timothée Chalamet – Kompletnie nieznany jako Bob Dylan Colman Domingo – jako Ralph Fiennes – Konklawe jako Lawrence Sebastian Stan – Wybraniec jako Donald Trump Mikey Madison – Anora jako Ani Cynthia Erivo – Wicked jako Karla Sofía Gascón – Emilia Pérez jako Emilia / Manitas Demi Moore – Substancja jako Elisabeth Sparkle Fernanda Torres – jako Eunice Paiva Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa Kieran Culkin – Prawdziwy ból jako Benji Kaplan Jurij Borisow – Anora jako Igor Edward Norton – Kompletnie nieznany jako Pete Seeger Guy Pearce – The Brutalist jako Harrison Leo Van Buren Sr. Jeremy Strong – Wybraniec jako Zoe Saldaña – Emilia Pérez jako Rita Monica Barbaro – Kompletnie nieznany jako Joan Baez Ariana Grande – Wicked jako Felicity Jones – The Brutalist jako Erzsébet Tóth Isabella Rossellini – Konklawe jako siostra Agnes Najlepszy scenariusz oryginalny Najlepszy scenariusz adaptowany Anora – Sean Baker The Brutalist – Brady Corbet i Prawdziwy ból – Jesse Eisenberg – i ; współautorstwo: Substancja – Coralie Fargeat Konklawe – Emilia Pérez – Jacques Audiard; współpraca: , i Kompletnie nieznany – James Mangold i Jay Cocks – i – scenariusz: i ; historia: Clint Bentley, Greg Kwedar, i Najlepszy pełnometrażowy film animowany Najlepszy film międzynarodowy Flow – , , i Dziki robot – i – Adam Elliot i W głowie się nie mieści 2 – i – Nick Park, i (Brazylia) Dziewczyna z igłą (Dania) Emilia Pérez (Francja) Flow (Łotwa) (Niemcy) Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny – , , i – Shiori Itō, i – , i – , i – , , i – i – i – i – Bill Morrison i Jamie Kalven – i Najlepszy krótkometrażowy film aktorski Najlepszy krótkometrażowy film animowany Nie jestem robotem – i – i – i – i – i – i – i – Daisuke Nishio i – i – i Najlepsza muzyka oryginalna Najlepsza piosenka oryginalna The Brutalist – Dziki robot – Emilia Pérez – i Camille Konklawe – Wicked – John Powell i Stephen Schwartz „” (Emilia Pérez) – muzyka: i Camille; tekst: Clément Ducol, Camille i Jacques Audiard „” () – muzyka i tekst: Diane Warren „” () – muzyka i tekst: i „” (Emilia Pérez) – muzyka i tekst: Camille i „” () – muzyka i tekst: Elton John, Brandi Carlile, Andrew Watt i Bernie Taupin Najlepsze zdjęcia Najlepsze kostiumy The Brutalist – Diuna: Część druga – Emilia Pérez – – Edward Lachman – Jarin Blaschke Wicked – Gladiator II – Janty Yates i Kompletnie nieznany – Konklawe – – Najlepszy montaż Najlepsza charakteryzacja i fryzury Anora – Sean Baker The Brutalist – Emilia Pérez – Konklawe – Wicked – Substancja – , i – , i Emilia Pérez – , i – , i Wicked – , i Najlepsza scenografia Najlepszy dźwięk Wicked – scenografia: Nathan Crowley; dekoracja wnętrz: The Brutalist – scenografia: Judy Becker; dekoracja wnętrz: Diuna: Część druga – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Konklawe – scenografia: ; dekoracja wnętrz: – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Diuna: Część druga – , , i Dziki robot – , , i Emilia Pérez – , , , i Kompletnie nieznany – , , , i Wicked – , , , i Najlepsze efekty specjalne Diuna: Część druga – , , i – , , i Królestwo Planety Małp – , , i Obcy: Romulus – , , i Wicked – , , i
Nagrody Gubernatorów
12 czerwca 2024 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej podała laureatów honorowych Nagród Gubernatorów w ramach 97. edycji Oscarów. Ceremonia ich wręczenia odbyła się 17 listopada 2024 w Ray Dolby Ballroom w kompleksie w Los Angeles. Quincy Jones zmarł 3 listopada 2024, w związku z czym został uhonorowany pośmiertnie, a nagrodę odebrała jego córka, Rashida Jones. Honorowe Oscary Quincy Jones – „za geniusz artystyczny, nieustającą kreatywność i pionierskie dziedzictwo w muzyce filmowej” (wręczenie nagrody: Jamie Foxx i Jennifer Hudson) – „za jej bogaty dorobek i niezatarty wpływ w dziedzinie castingu filmowego” (wręczenie nagrody: Nicole Kidman) Nagroda im. Irvinga G. Thalberga Michael G. Wilson i Barbara Broccoli (wręczenie nagrody: Daniel Craig) Nagroda za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta Richard Curtis (wręczenie nagrody: Hugh Grant)
Statystyki + Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 5 Anora 3 The Brutalist 2 Diuna: Część druga Emilia Pérez Wicked + Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 13 Emilia Pérez 10 The Brutalist Wicked 8 Kompletnie nieznany Konklawe 6 Anora 5 Diuna: Część druga Substancja 4 3 Dziki robot 2 Flow Prawdziwy ból Wybraniec
Przebieg Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Robert Downey Jr. wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy Andrew GarfieldGoldie Hawn wręczenie nagród w kategoriach najlepszy pełnometrażowy film animowany i najlepszy krótkometrażowy film animowany Lily-Rose DeppElle FanningJohn LithgowConnie Nielsen wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Amy Poehler wręczenie nagród w kategoriach najlepszy scenariusz oryginalny i najlepszy scenariusz adaptowany Scarlett JohanssonJune Squibb wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja i fryzury Halle Berry prezentacja laureatów Nagród Gubernatorów i zapowiedź hołdu dla serii James Bond Daryl Hannah wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Da’Vine Joy Randolph wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa Ben Stiller wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia Mick Jagger wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna Selena GomezSamuel L. Jackson wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny i najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Miley CyrusMiles Teller wręczenie nagrody w kategorii najlepszy dźwięk Gal GadotRachel Zegler wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne Ana de ArmasSterling K. Brown wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film aktorski Morgan Freeman zapowiedź segmentu In Memoriam Dave BautistaWillem DafoeAlba RohrwacherZoe Saldaña wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia Penélope Cruz wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film międzynarodowy Mark Hamill wręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Whoopi GoldbergOprah Winfrey zapowiedź hołdu dla Quincy’ego Jonesa Cillian Murphy wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy Quentin Tarantino wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Emma Stone wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa Billy CrystalMeg Ryan wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film Harrison Ford został zapowiedziany jako prezenter, ale odwołał swój występ z powodu zachorowania na półpasiec.
Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory Ariana GrandeCynthia Erivo „Over the Rainbow” (tylko Grande)„” (tylko Erivo)„” Conan O’Brien „I Won’t Waste Time” LisaDoja CatRaye „Live and Let Die” (Lisa)„” (Doja Cat)„Skyfall” (Raye) „Lacrimosa” z Requiem d-moll Queen Latifah „Ease on Down the Road”
In Memoriam Lista artystów zmarłych w minionym roku, wymienionych w segmencie In Memoriam:
Ponadto poza sekcją In Memoriam został zaprezentowany hołd dla zmarłego Quincy’ego Jonesa, obejmujący występ muzyczny Queen Latifah.
Organizacja Nagrody i nominacje 21 czerwca 2023 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) ogłosiła wprowadzenie od 97. edycji nowych zasad dla kategorii najlepszy film. Dotychczas o nominację mogły ubiegać się filmy z co najmniej siedmiodniową dystrybucją kinową w jednym z sześciu wskazanych miastach w Stanach Zjednoczonych. Nowe zasady wprowadziły dodatkowy wymóg bycia wyświetlanymi przez co najmniej siedem innych dni (niekoniecznie z rzędu) w kinach na co najmniej 10 wskazanych terytoriach w Stanach Zjednoczonych, przy czym dwa z nich mogły być zastąpione przez dwa inne państwa, w tym jedno z 15 wskazanych. W interpretacji mediów, zmiany były odpowiedzią na coraz częstszą obecność filmów serwisów strumieniowych na listach nominacji.