Ulica Głęboka w Cieszynie – reprezentacyjna ulica Cieszyna, łącząca wzgórze zamkowe z cieszyńskim rynkiem. W jej ciągu zlokalizowane jest kilkadziesiąt zabytkowych kamienic mieszczących m.in. wiele sklepów (z zabytkowymi lub stylizowanymi witrynami i wnętrzami) oraz pracowni, a także muzeum i bibliotekę. Był to najważniejszy trakt handlowy miasta, którego charakterystycznym elementem były podcienie (z niem. lauby).
Nazwa Nazwa ulicy zmieniała się wielokrotnie i w kolejności chronologicznej była to ulica: Polska, Głęboka, Arcyksiężnej Stefanii, Arcyksięcia Karola, Głęboka, Legionów oraz Armii Czerwonej.
Pierwsza nazwa, ulica Polska, wymieniana jest w źródłach historycznych w 1514 roku. Jej etymologię można wywodzić z faktu, iż była częścią szlaku handlowego prowadzącego z Moraw do Polski. Innym wyjaśnieniem takiego miana mogli być mieszkający przy niej w średniowieczu Polacy.
W 1662 roku na planach administracyjnych pojawia się ulica Hluboka, czyli Głęboka. Nazwa powstała od pogrążonej formy ulicy, którą z dwóch stron otaczały wysokie chodniki.
Obie nazwy, Głęboka i Polska, do końca XIX wieku istniały równolegle – jako ulica Polska od Rynku do Starego Targu i ulica Głęboka od Starego Targu do ul. Zamkowej. Był też czas, gdy najkrótszy odcinek obecnej ulicy Głębokiej – 50-metrowy fragment prowadzący od rynku do Placu Świętego Krzyża, nosił nazwę ulicy Parafialnej.
W roku 1881 cała ulica otrzymała nazwę na cześć Stefanii Koburg – Kronprinzessin Stephaniestrasse (wszystkie tablice uliczne posiadały niemieckie nazwy), która w tym czasie poślubiła arcyksięcia Rudolfa Habsburga.
Następna zmiana nazwy nastąpiła celem uhonorowania następcy tronu arcyksięcia Karola Franciszka Józefa (Erzherzog Karl Franz Josef Strasse), który w roku 1916 został władcą Austro-Węgier.
Kolejna zmiana nastąpiła pięć lat później, w 1920 roku, kiedy ulica powróciła do nazwy Głęboka. Z kolei w roku 1934 arterię przemianowano na ulicę Legionów. W takiej formie funkcjonowała do II wojny światowej, kiedy niemieccy okupanci przywrócili jej nazwę Głęboka, ale w języku niemieckim, czyli Tiefe Gasse. Po zakończeniu wojny władze komunistyczne ponownie zmieniły nazwę, tym razem na ulicę Armii Czerwonej; pod takim określeniem przetrwała do 1990 roku.
Historia Ulica Głęboka połączyła dwa ośrodki władzy miasta – książęcy na Wzgórzu Zamkowym z podporządkowanym mu ośrodkiem w Ratuszu Miejskim. Zapoczątkowała ten proces lokacja Cieszyna, która nastąpiła w XIII wieku, poprzez wytyczenie pierwszego cieszyńskiego rynku w miejscu obecnej ulicy Stary Targ (opisywanym jako Stary Rynek). Skutkowało to utworzeniem średniowiecznej ulicy prowadzącej od zamku do rynku i dalej – aż do murów miejskich, w pobliże obecnej ulicy Wacława Olszaka. Rozwój przestrzenny ulicy zakończył się w 1496 roku, wraz z podarowaniem przez księcia Kazimierza II cieszyńskiego działki pod nowy ratusz posadowiony przy nowym rynku – w miejscu jego obecnej lokalizacji. Ulica wraz z jej przedłużeniem współcześnie ulicą Szersznika (dawniej ulicą Jezuicką) tworzyła wewnętrzny ciąg komunikacyjny prowadzący od Wodnej Bramy do Wyższej Bramy i równocześnie był istotnym fragmentem szlaku prowadzącego z Czech do Polski.
Ważnym etapem przemian ulicy Głębokiej był wiek XVIII i okres panowania cesarza Józefa II Habsburga, który zdawał sobie sprawę z wagi szlaków handlowych (transport m.in. miedzi i ołowiu) prowadzących z Moraw do Polski i z Węgier na Śląsk. Cesarz chcąc zwiększyć jakość szlaku nakazał wytyczyć nową drogę nazwaną cesarską, co miało ulicę Głęboka, która wraz z pozostałą częścią traktu została zbudowana z czterech warstw tłucznia i miała zapewniać przejezdność przez cały rok.
W 1789 roku w Cieszynie wybuchł pożar, który zniszczył prawie całe miasto (ogółem 276 budynków). Odbudowę miasta nadzorował Urząd Gubernialny w Brnie, w osobie Karla Jacobiego d’Eckholma. Jego zadaniem było oszacowanie strat, opracowanie planu modernizacji miasta i przygotowanie projektów budynków użyteczności publicznej oraz cieszyńskich świątyń. Efektem tego był plan Geometrischer Grundriss der stadt Teschen, który miał skutkować poszerzeniem ulic, w tym Głębokiej na szerokość od 10 do 12 metrów i odbudowę za pomocą trwałych materiałów, co odzwierciedliło decyzję władz Gubernium Śląsko-Morawskiego, które zarządziły budowę domów wyłącznie murowanych i wybrukowaniem Głębokiej kamieniem rzecznym (wcześniej ulice Cieszyna były wyłożone drewnem). Jacobi proponował kompleksowe zmiany, do których należało: utworzenie sieci zbiorników wodnych pomocnych w gaszeniu kolejnych pożarów, wyburzenie bramy wodnej przy domu nr. 2, częściowe wyburzenie domów nr 3 i 4 oraz podcieni w domach nr 5–8. Podcienie, czyli lauby, były charakterystycznym elementem ulicy Głębokiej, które znajdowały się po obu stronach ulicy i pozwalały na jej przejście suchą stopą w trakcie deszczu i handel w ich obrębie. Niektóre podcienia odbudowano po pożarze, część zlikwidowano w latach późniejszych, a do czasów obecnych przetrwały wyłącznie tzw. Małe Lauby (od Głębokiej 17 do 23). Z tych zlikwidowanych najbardziej znanym fragmentem, który trafił do miejskiej legendy, są tzw. Diabelskie Lauby (Diabelskie Podcienia / Podcienia Nieszczęścia), fragment kamienicy nr 196 należącej wtedy do rodziny Gorgosch. Przekaz mówił, że kto przez nie przejdzie, to tego samego dnia będzie miał jakieś kłopoty. Likwidacja podcieni, która nastąpiła w 1911 roku, mogła mieć związek z optymalizacją trasy tramwaju kursującego ulica Głęboką od 1910 roku. Efektem przebudowy i zmian z tym związanych, był też zanik kładki pieszej, która byłą zawieszona nad ulicą (w okolicy placu Stary Targ) pomiędzy wyniesionymi podcieniami.
Do 1882 roku ulica Głęboka była oświetlana lampami naftowymi i olejowymi, których całym mieście było niewiele, bo 50. W roku 1882 przy ulicy Strzelniczej (obecnie Czeski Cieszyn) wybudowano gazownię, dzięki której powstała siec latarni gazowych, których przy samej ul. Głębokiej było 131.
W latach dziewięćdziesiątych XIX wieku powstał plan układu przestrzennego Cieszyna opiniowany przez wiedeńskiego architekta i urbanistę – Camillo Sitte, według którego ulica Głęboka miała zostać pozbawiona podcieni wykraczających poza linię zabudowy pozostałych kamienic. Większość właścicieli kamienic była przeciwna tym założeniom, jednak przebudowa kamienicy, w której powstał tzw. Dom Niemiecki (obecnie Biblioteka Miejska, Głęboka 15) oraz sąsiedniej kamienicy Karla Gorgoscha (obecnie Głęboka 13) spowodowały, że linia zabudowy została cofnięta, a nowe posesje powstały bez podcieni. Wtedy też – w roku 1898 ulica Głęboka została wybrukowana kostką granitową. Rok 1910 był momentem, gdy powstała elektrownia firmy A.E.G. Union Elektrizitäts-Gesellschaft (obecnie ul. Mostowa 2), co umożliwiło zmianę oświetlenia gazowego na elektryczne.
Kalendarium ulicy 27 lutego 1789 roku w Cieszynie – pożar Cieszyna, który strawił 278 budynków, po którym odbudowa trwała 11 lat.
22 lipca 1810 roku – obchody 100-lecia Cieszyna, których częścią była procesja z kościoła parafialnego św. Marii Magdaleny (ulicą Głęboką) do kościoła św. Jerzego.
10 stycznia 1898 r. – otwarcie Domu Niemieckiego (Głęboka 15).
12 lutego 1911 roku – uruchomienie regularnych przewozów tramwajowych, które przebiegały ulica Głęboką.
24 listopada 1918 r. – uroczyste ślubowanie 2000 milicjantów Milicji Polskiej złożone Radzie Narodowej Księstwa Cieszyńskiego (efektem tego było zatarasowanie ulicy Głębokiej, co zostało udokumentowane na zdjęciach).
2 kwietnia 1921 – likwidacja linii tramwajowej, która nastąpiła wyniku podziału miasta w 1920 r, na część polską (Cieszyn) i czechosłowacką (Czeski Cieszyn)
21 grudnia 2007 – wejście Polski do strefy Schengen, obchody tego wydarzenia skoncentrowały się przy moście granicznym łączącym Cieszyn i Czeski Cieszyn, do którego prowadzi ulica Głęboka wraz z ulicą Zamkową.
12 stycznia 2022 – oficjalne zakończenie rewitalizacji ulicy Głębokiej.
29 grudnia 2024 – katastrofa w wyniku wybuchu gazu w trzypiętrowej kamienicy pod adresem Głęboka 32.
Znane adresy Znane adresy to te, które powtarzane były w przewodnikach turystycznych oprowadzających po Cieszynie, czy w opracowaniach historycznych.
Głęboka 15 – tzw. Dom Niemiecki (nazwa z przełomu przełomie XIX i XX w), dawna siedziba niemieckich stowarzyszeń i organizacji, obecnie budynek Bibliotek Miejskiej w Cieszynie. Budynek w stylu neomanieryzmu niderlandzkiego. Najbardziej znanym właścicielem posesji (jeszcze przed obecnym jej kształtem, w XVIII w.) był włoski, szlachecki ród Cselestów z Celestina. Ten ród pochodzący z Włoch bodaj najczęściej jest, spośród przedstawicieli stanu szlacheckiego, kojarzony z domem przy Głębokiej nr 15. był z tego, że spotykały się w nim osoby należące do stowarzyszenia Schlaraffia Teschenia (towarzystwo nonsensu). Ta organizacja ze względu na swoją strukturę i sposób funkcjonowania była niesłusznie łączona z masonerią. W marcu 1918 r. kamienicę odkupił Centralny Bank Niemieckich Kas Oszczędności, który zlecił firmie Eugena Fuldy adaptację i remont budynku. Wygląd kamienicy w XXI w. – zbliżony do kształtu w momencie jej powstania – jest związany z kolejnym remontem, który nastąpił po dalszej zmianie właściciela. Nastąpiło to w roku 1932 r., kiedy kamienicę odkupiło małżeństwo Jäger, zlecając prace adaptacyjne architektowi Henrykowi Meznzlowi.
Głęboka 25 – (dawny) hotel Austria, powstawał stopniowo i początkowo był to klasycystyczny, dwupiętrowy budynek, w którym w 1880 roku właściciel posesji – Franz Stiller urządził kawiarnię i restaurację. Jej częstym gościem był arcyksiąże Eugeniusz, bratanek ówczesnego księcia cieszyńskiego Albrechta, który w okresie swojego pobytu w Cieszynie praktycznie organizował życie kulturalne miasta. Pod koniec 1891 roku Franz Stiller dostrzegając potencjał i potrzebę realizacji wydarzeń kulturalnych, dobudował (przy ulicy Browarnej) salę koncertową o powierzchni 260 m², mieszcząca 450 osób, która została nazwaną Salą Arcyksięcia Eugeniusza. W tej sali odbywały się występy artystyczne, bale, pikniki, imprezy charytatywne, seanse spirytystyczne, czy też pokazy kinetoskopu. W 1894 roku w budynku powstał hotel z 15 pokojami, który z racji swojej renomy i standardu, od 1914 roku funkcjonował pod nazwą Grand Hotel Austria. Najbardziej znanym gościem hotelu był Józef Piłsudski, który w 1914 roku stacjonował w Cieszynie organizując I Brygadę Legionów Polskich.
Głęboka 42 – pod tym adresem, w roku 1922 bracia Brunon i Wilhelm Schramek założyli wytwórnię słodyczy (w tym i wafli), w której na przełomie XVIII/XIX pracowało dziesięć osób. Trwało to do roku 1924, gdy z braku możliwości rozwoju i braku miejsca, bracia zdecydowali o budowie fabryki (zakład o nazwie Tip Top) na Liburni (tak było nazywane zbocze przy obecnej ul. Liburnia), rozszerzając asortyment m.in. o batoniki, pierniki oraz biszkopty. Wybuch II wojny światowej zmusił Schramków do emigracji (fabrykę przejął jeden z ich pracowników), a po jej zakończeniu zakład został znacjonalizowany. W 1950 roku fabryka została połączona z firmą Delta, tworząc Zakłady Przemysłu Cukierniczego Olza, w których to, w 1955 roku, powstał wafelek Prince Polo.
Głęboka 50 – pod tym adresem od 1996 roku mieści się Muzeum Drukarstwa. To muzeum założone przez Karola Franka (kolekcjonera fotografii, autora wystaw historii fotografii, organizatora wystaw kolekcjonerskich o sztuce poligraficznej, długoletniego dyrektora muzeum) zostało wyposażone m.in. w: typograficzną drukarnię z zestawem czcionek, matryce, klisze chemigraficzne i drzeworytnicze, urządzenia i maszyn odlewnicze, urządzenia drukujące, prasy dociskowe i urządzenia introligatorskie.