Bętlewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie.

Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Demografia Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2021 r.) liczyła 251 mieszkańców. Jest 11. co do wielkości miejscowością gminy Wielgie.

Historia Dzieje wsi przez stulecia były ściśle związane z historią własności szlacheckiej oraz rzymskokatolickiej parafii pw. św. Wawrzyńca w pobliskim Wielgiem. Wieś funkcjonowała jako prywatny majątek ziemski. W XIX wieku struktura demograficzna osady uległa dynamicznym zmianom w wyniku procesów kolonizacyjnych na prawie holenderskim, związanych z osadnictwem tzw. Olędrów oraz intensywnego karczowania okolicznych lasów. Na terenie wsi osiedliła się wówczas liczna społeczność pochodzenia niemieckiego, głównie wyznania ewangelicko-augsburskiego oraz baptystycznego. W dokumentach historycznych z tego okresu wieś często dzielono na mniejsze jednostki osadnicze i kolonie, funkcjonujące pod oficjalnymi nazwami takimi jak Bętlewo Mostowe, Bętlewo Izydory czy Bętlewo AndrysyZob. Bętlewo, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1880, s. 166; por. M. Krajewski, Ziemia Dobrzyńska: Słownik biograficzny i bibliograficzny, Rypin 2014.; por. wykazy urzędowe miejscowości guberni warszawskiej..

W okresie II Rzeczypospolitej wieś należała administracyjnie do powiatu lipnowskiego. Tutejszy majątek ziemski oraz folwark stanowiły własność Stanisława Wilskiego z Wielgiego, jednego z najważniejszych właścicieli ziemskich w rejonie. Ówczesna osada liczyła około 150 mieszkańców i była prężnym ośrodkiem rolniczym, w którym funkcjonowała także lokalna szkoła powszechnaSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r., t. I: Województwo warszawskie, Warszawa 1925; dane o strukturze własności ziemskiej Stanisława Wilskiego (majątek Wielgie i Bętlewo) por. Księga Adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa 1929, s. 1952..

Po wybuchu II wojny światowej w 1939 roku wieś została włączona bezpośrednio do Trzeciej Rzeszy w ramach Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie. W celu całkowitej germanizacji regionu władze okupacyjne zmieniły oficjalną nazwę miejscowości na Bentlau. Na początku 1945 roku, przed wkroczeniem Armii Czerwonej, większość niemieckich mieszkańców opuściła te tereny. Po zakończeniu działań wojennych dawne gospodarstwa przejął Skarb Państwa, a ziemie zostały zasiedlone przez polskich rolników i wysiedleńcówZmiana nazwy na Bentlau nastąpiła na mocy zarządzenia o niemieckim nazewnictwie miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie; zob. Amtsblatt des Regierungspräsidenten in Marienwerder, 1940. Kwestie przejęcia majątków i ziemi przez Skarb Państwa po 1945 r. regulował Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1944 r. nr 4, poz. 17)..

Współczesną zabudowę wsi stanowią w większości nowoczesne domy mieszkalne i gospodarstwa. W miejscowości funkcjonuje również świetlica wiejska, będąca centrum lokalnego życia kulturalnego i społecznego. Ponadto we wsi zachował się jeden dom z przełomu XIX i XX wieku o charakterystycznej, historycznej architekturze, wyróżniający się na tle pozostałej wsi.

Nazwa rzeki Bętlewianka, która przepływa przez wieś i ma długość około 16 km, wywodzi się bezpośrednio od nazwy tej miejscowości.

Wspólnoty wyznaniowe Wieś wchodzi w skład parafii Rzymskokatolickiej św. Wawrzyńca w Wielgiem.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Wielgie (gmina)