Droga w lesie (również: Wnętrze lasu) – obraz olejny autorstwa polskiego malarza Józefa Chełmońskiego, datowany na 1887 rok. Znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie.
Historia Po powrocie z Paryża, Chełmoński w 1889 roku osiedlił się w Kuklówce nieopodal Grodziska Mazowieckiego, gdzie mieszkał do śmierci w 1914 roku (zob. dworek Józefa Chełmońskiego w Kuklówce Zarzecznej). Decyzja o rezygnacji z życia w metropolii wiązała się z wewnętrzną przemianą twórcy, który odnowił swoją więź emocjonalną z przyrodą. Artysta odszedł od komponowania scen z pamięci na rzecz bezpośrednich studiów w plenerze, co zaowocowało serią realistycznych pejzaży czerpiących z krajobrazów Ukrainy, Polesia i Mazowsza. Jednym z obrazów namalowanych w tym formacie jest Droga w lesie.
Dzieło zostało zaprezentowane w 1889 roku w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych, będąc jedyną pracą Chełmońskiego zaakceptowaną przez ówczesne jury spośród pięciu zgłoszonych propozycji. Odrzucono wówczas obrazy: Lelaki, Noc księżycowa, Południe oraz Noc gwiaździstą, które ostatecznie trafiły na ekspozycję w Salonie Aleksandra Krywulta. Decyzja ta wywołała polemikę w środowisku krytyków. Niejaki Breza na łamach „Kuriera Codziennego” wyraził opinię, że Wnętrze lasu (jak określał Drogę w lesie) było najsłabszym artystycznie dziełem z całej grupy, a mimo to zyskało aprobatę sędziów. Sytuację skomentował również Stanisław Witkiewicz w artykule Trwałe nieporozumienie słowami:
Obiekt został włączony do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie w 1909 roku na skutek darowizny przekazanej przez Teodora i Zeneidę Duninów. Płótno eksponowane jest w oddziale w Sukiennicach, gdzie stanowi element Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku, znajdując się w pomieszczeniu określanym jako „Sala Chełmońskiego”.
W 2023 roku obraz znalazł się, pomiędzy innymi zbiorami Muzeum Narodowego w Krakowie, wśród motywów, wykorzystanych w dodatku do gry Dixit: „Dixit MNK”.
Opis Dzieło charakteryzuje się stonowaną gamą barwną oraz precyzyjną techniką wykonania. Realizm przedstawienia podkreślono poprzez wybór prostego, pozbawionego upiększeń tematu. Na płótnie widoczna jest jasna droga leśna, kontrastująca z ciemną zielenią koron drzew i pionowym rytmem ich pni. Dukt biegnie od pierwszego planu w głąb lasu, a wrażenie przestrzenności potęguje ukazanie nierówności terenu. Na powierzchni drogi zaznaczono koleiny, będące śladem po widocznych w oddali wiejskich wozach. Tematyka polnych i leśnych traktów była charakterystyczna dla twórczości polskich malarzy z kręgu szkoły monachijskiej. Układ tej kompozycji został później powtórzony przez autora w nieznalezionym do dziś obrazie Dukt leśny.
Obraz w ramię ma wymiary 101 cm szerokości oraz 79 cm wysokości. Bez ramy format samego malowidła to 81 cm w poziomie na 59 cm w pionie. Na dziele występuje sygnatura: „JOZEF CHEŁMOŃSKI / 1887”.
Przypisy
Kategoria:Malarstwo pejzażowe Józefa Chełmońskiego Kategoria:Obrazy w Muzeum Narodowym w Krakowie