U-613

U-613 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej. Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped o kalibrze 533 mm wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość ponad 17 węzłów, osiągając zasięg 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów.

Okręt został zwodowany 29 stycznia 1942 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, a 12 marca 1942 roku wcielono go do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie , U-613 odbył cztery patrole bojowe, podczas których zatopił dwa statki o łącznej pojemności 8087 BRT. 23 lipca 1943 roku na południe od Azorów U-613 został zatopiony wraz z całą załogą bombami głębinowymi przez amerykański niszczyciel .

Projekt i budowa

Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał zbyt mały zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by można było zainstalować sonar. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru , który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.

U-613 zamówiono 15 sierpnia 1940 roku. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z 171 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni. U-613 otrzymał numer stoczniowy 113 (Werk 113). Stępkę okrętu położono 6 maja 1941 roku, a zwodowany został 29 stycznia 1942 roku.

Dane taktyczno-techniczne left|thumb|Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-613 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego BBC GG UB720/8 o łącznej mocy 750 KM przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17–17,6 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 E po 62 ogniwa o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.

Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped kalibru 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny , a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.

Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.

Służba U-613 został wcielony do służby w Kriegsmarine 12 marca 1942 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) . U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 44 892. Do 31 października 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie , operując z Gdańska.

Pierwszy rejs bojowy 22 października 1942 roku okręt wyszedł z Kilonii, udając się na swój pierwszy wojenny patrol, zostając 1 listopada przyporządkowany do w La Pallice. W dniach 2–8 listopada wchodził w skład wilczego stada „Natter”. 7 listopada w odległości około 670 Mm na północ od Azorów U-Boot napotkał zbudowany w 1923 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Roxby” o pojemności 4252 BRT, płynący z ładunkiem 6400 ton węgla z Cardiff do Halifaxu, marudera z konwoju ON-142. O godzinie 15:40 statek został trafiony jedną z dwóch wystrzelonych torped, po czym zatonął o 16:05 na przybliżonej pozycji , a z jego załogi składającej się z 46 osób uratowanych zostało po pięciu dniach 13 rozbitków (kapitan, 10 marynarzy i dwóch artylerzystów), podjętych przez irlandzki statek handlowy „Irish Beech”. W dniach 8–18 listopada U-Boot operował w ramach wilczego stada „Westwall”. 17 listopada U-613 na pozycji stał się celem ataku przeprowadzonego przez samolot bombowy Lockheed Hudson z brytyjskiej (pilot J.B.R. Petrie), doznając poważnych uszkodzeń. Okręt zawrócił w kierunku bazy, eskortowany przez . 27 listopada po 37 dniach spędzonych w morzu jednostka dotarła do La Pallice, po czym trafiła do stoczni na trwający 44 dni remont.

Drugi rejs bojowy 9 stycznia 1943 roku U-613 wyszedł z La Pallice na swój drugi atlantycki patrol. Między 10 a 19 stycznia okręt wchodził w skład wilczego stada „Habicht”, a od 19 stycznia do 9 lutego został przyporządkowany do stada „Haudegen”. 18 lutego okręt zawinął do Brestu, po 41 dniach spędzonych w morzu.

Trzeci rejs bojowy Trzeci atlantycki patrol załogi U-Boota rozpoczął się 23 marca, kiedy to okręt wyszedł z Brestu. Od 7 do 13 kwietnia okręt przyporządkowany był do wilczego stada „Adler”. Okręt wykonał nieskuteczny atak torpedowy na statek płynący w konwoju ON-176, zgłaszając zatopienie. 11 kwietnia o godzinie 22:28 w odległości około 400 Mm na wschód od Nowej Fundlandii U-613 wykonał atak torpedowy na marudera z konwoju ONS-2, zbudowany w 1905 roku norweski parowiec „Ingerfire” o pojemności 3835 BRT, płynący pod balastem z Barrow-in-Furness do Halifaxu. Trafiony statek zatonął w ciągu minuty na pozycji . Z liczącej 36 osób załogi frachtowca zginęło ośmiu (sześciu Norwegów i dwóch Brytyjczyków), a ocalało 28 ludzi, podjętych następnego dnia wczesnym popołudniem przez kanadyjskie okręty: niszczyciel i korwetę . W dniach 13–25 kwietnia U-Boot operował w ramach wilczego stada „Meise”.

Tuż po północy 1 maja w Zatoce Biskajskiej U-613 został zaatakowany sześcioma bombami głębinowymi przez wyposażony w reflektor Leigha brytyjski bombowiec Vickers Wellington ze (pilotowany przez sierżanta P.W. Phillipsa), doznając niewielkich uszkodzeń. 6 maja po 45 dniach spędzonych w morzu okręt dotarł do La Pallice.

Czwarty rejs bojowy i utrata okrętu 1 lipca 1943 roku dowódca U-613 Helmut Köppe otrzymał awans na stopień kmdra ppor. (niem. Korvettenkapitän). 10 lipca U-Boot wyszedł z La Pallice na swój czwarty atlantycki patrol. Zadaniem okrętu było postawienie zagrody minowej składającej się z ośmiu min typu TMC w pobliżu portu Kingston. 23 lipca na południe od miasta Horta na Azorach U-613 został zaatakowany trzema seriami bomb głębinowych przez płynący w eskorcie konwoju UGS-12 amerykański niszczyciel . W wyniku ataku U-Boot został zatopiony na pozycji wraz z całą, liczącą 48 osób załogą, po patrolu trwającym 14 dni.

Podsumowanie działalności bojowej U-613 odbył cztery patrole bojowe, spędzając w morzu 137 dni. W ich trakcie zatopił dwa statki o łącznej pojemności 8087 BRT, na pokładach których zginęły 42 osoby. Pełne zestawienie strat przedstawia poniższa tabela:

+ Lista zatopionych jednostek Data Nazwa Państwo Tonaż Los jednostki 7 listopada 1942 „Roxby” 4252 zatopiony 11 kwietnia 1943 „Ingerfire” 3835 zatopiony RAZEM zatopione: 2

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Nazwy okrętów niemieckich Kategoria:Niemieckie okręty podwodne typu VII zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Niemieckie okręty podwodne zatopione bombami głębinowymi Kategoria:Okręty podwodne typu VIIC Kategoria:Okręty zbudowane w Blohm + Voss Kategoria:Statki i okręty zatopione na Oceanie Atlantyckim