Józef Podobiński (ur. 17 marca 1925 w Polnej k. Grybowa, zm. 16 maja 1993 w Siemianowicach Śląskich) – polski kompozytor, pedagog muzyczny.
Życiorys mały|Tablica upamiętniająca Józefa Podobińskiego przy Alei Zdrojowej w Muszynie Urodził się 17 marca 1925 roku w Polnej (małopolska); pochodził z wielodzietnej rodziny. Talent oraz zainteresowanie muzyczne wyniósł z domu. Od najmłodszych lat, grał na fortepianie, akordeonie, skrzypcach, trąbce, organach, klarnecie i saksofonie. Gry na instrumentach początkowo uczył go ojciec Jan (absolwent Konserwatorium Lwowskiego), który zmarł w marcu 1939 roku na gruźlicę. Obowiązek utrzymania rodziny spadł na starsze rodzeństwo, m.in. Józefa, który razem z braćmi założył zespół rodzinny grający na różnych uroczystościach, nauczał gry na fortepianie oraz pracował jako organista w rodzinnej parafii – kościele św. Andrzeja Apostoła w Polnej.
W czasie okupacji niemieckiej uzupełniał średnią szkołę (ogólnokształcącą oraz muzyczną). W domu rodzinnym odbywały się tajne komplety z języka polskiego. Nauczycielką była Irena Bajtel, jego późniejsza żona. W wieku 17 lat (od 1942) Józef uczestniczył w antyhitlerowskim ruchu oporu na terenie Rzeszowszczyzny. W latach 1945–1947 odbywał służbę wojskową, w której stworzył orkiestrę wojskową (Wojska Polskiego w Warszawie; był w niej kapelmistrzem).
W roku 1947 ożenił się z Ireną z domu Bajtel i zamieszkał w Siemianowicach Śląskich. W latach 1947–1956 kierował Reprezentacyjnym Zespołem Instrumentalnym Wojewódzkiego Domu Kultury w Katowicach, współpracował z wieloma orkiestrami górniczymi (komponował dla nich utwory). Utwory Podobińskiego były grane w radiu katowickim. Dla audycji radiowej Wesołej Czelodki (najpopularniejszej na Śląsku) opracował 600 śląskich pieśni i tańców ludowych na różne zespoły instrumentalne (współpracował w tym czasie z redakcjami Polskiego Radia). Komponował muzykę rozrywkową, aranżował utwory dla różnych orkiestr: akordeonowej, mandolinowej, dętej i zespołów instrumentalnych oraz małe formy dla solistów i chóru. W latach 1948–1955 studiował na wydziale Teorii Kompozycji i Dyrygentury w klasie prof. Jana Galwasa na Akademii Muzycznej w Katowicach, następnie był w niej wykładowcą w latach 1961–1980. Współpracował również z telewizją w Katowicach (1965–1968), komponując muzykę do różnych audycji telewizyjnych.
Kompozytor Józef był wszechstronnie utalentowany, jego twórczy dorobek to utwory: symfoniczne, instrumentalno-symfoniczne, formy sceniczne, małe i wielkie formy wokalno-instrumentalne i kameralne oraz trzy symfonie, dwie rapsodie, dwie uwertury, poemat symfoniczny na orkiestrę symfoniczną. Na szczególną uwagę zasługuje Jazz - symfonia, wykonana w styczniu 1962 r. w Katowicach przez Orkiestrę Symfoniczną Państwowej Filharmonii Śląskiej oraz operetki i musicale m.in. Genialny Kamerdyner oraz Sprzedany talent. Nazywano go polskim Gershwinem. Od 1948 roku należał do Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, a od 1962 także do Związku Kompozytorów Polskich.
Podobiński kochał Beskid Sądecki, dlatego w połowie lat siedemdziesiątych kupił z żoną w Muszynie (na Zapopradziu) domek (rodzinna miejscowość żony) i od tamtej pory wszelkie urlopy spędzali w tym miejscu. Kompozytor w Muszynie nie tylko odpoczywał, ale również skomponował wiele utworów m.in. Echo Popradu (utwór związany z Muszyną).
Józef Podobiński przyjaźnił się m.in. z Aleksandrem Bardinim, Beatą Artemską, Bogusławem Kaczyńskim, Zdzisławem Szostakiem, Stanisławem Tokarskim oraz Kazimierzem Kutzem.
Po śmierci żony (1985) został sam (nie mieli dzieci) był zagubiony i samotny. Pod koniec życia zachorował na nowotwór. Zmarł w zapomnieniu 16 maja 1993 roku. Spoczął obok żony na cmentarzu parafialnym w Siemianowicach Śląskich (sektor D4-2-29).
Wybrane kompozycje Wśród wielu kompozycji Józefa Podobińskiego można wymienić:
Wariacje na skrzypce i fortepian (1951) Koncert na puzon i orkiestrę symfoniczną (1952) Uwertura na orkiestrę symfoniczną (1953) I Kwintet na instrumenty dęte (1954) Jazz symfonia (1960) Rapsodia I na orkiestrę symfoniczną (1961) Suita dziecięca na skrzypce i fortepian (1962) Rapsodia II na orkiestrę symfoniczną (1963) II Symfonia na wielką orkiestrę symfoniczną (1964) Rapsodia jazzowa (1968) Genialny Kamerdyner operetka w trzech aktach (1968) Sprzedany talent musical w dwóch aktach (1973) Impresje jazzowe na solo puzon i orkiestrę symfoniczną lub fortepian (1976) III Symfonia na orkiestrę smyczkową (1980) Quartetto in Blue na kwartet smyczkowy (1981) II Kwintet na instrumenty dęte (1982) III Kwintet na instrumenty dęte (1985) Gwiezdny szlak na solo puzon i orkiestrę symfoniczną (1985) Muzyka, tempo, rytm na dużą orkiestrę dętą (1985) Transformacje na dużą orkiestrę dętą (1985)
Ordery, odznaczenia i nagrody
1946 – Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 za udział w Ruchu Oporu 1972 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1972 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki indywidualna III stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie dydaktyczno-wychowawczej 1975 – Srebrny Krzyż Zasługi 1977 – Złoty Krzyż Zasługi 1979 – Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” 1982 – Nagroda Rektora Akademii Muzycznej II stopnia 1987 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Przypisy
Linki zewnętrzne Józef Podobiński – strona o kompozytorze Józef Podobiński – Śpiewak Śląski, Rok LIII Nr 4 (410) 2014; Niech trwają w pamięci (życiorys)
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy kompozytorzy jazzowi Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1993