Koszykarz smugosterny (Asthenes maculicauda) – gatunek małego ptaka z rodziny garncarzowatych (Furnariidae). Występuje w środkowej części zachodniej Ameryki Południowej w dwóch odrębnych populacjach w Peru, Boliwii i Argentynie. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, ).
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał niemiecki ornitolog Hans von Berlepsch w 1901 roku na łamach „Journal für Ornithologie”. Autor nadał ptakowi nazwę Siptornis maculicauda, a jako miejsce typowe podał Iquico w okolicach La Paz w Boliwii. Badania molekularne opublikowane w 2011 roku wykazały, że koszykarz smugosterny jest najbliżej spokrewniony z koszykarzem peruwiańskim Asthenes virgata i koszykarzem kreskowanym Asthenes flammulata. Koszykarz smugosterny jest gatunkiem monotypowym.
Etymologia Asthenes: asthenes „nieistotny, mało znaczący”, od negatywnego przedrostka α- a-; σθενος sthenos „siła, moc”. maculicauda: „plamisty, łaciaty, cętkowany”, „ogon”.
Morfologia Mały ptak o brązowych tęczówkach. Dziób długi i cienki, żuchwa bladobiałoszara czasami z ciemniejszym czubkiem, górna szczęka od szarej do ciemnoszarej. Nogi i stopy oliwkowe lub oliwkowozielone. Ma czoło w kolorze rdzawym, szczyt głowy czarnobrązowy z wyraźnymi rudawymi pręgami, tył głowy oraz górne części ciała: grzbiet i zad ciemnobrązowe z rudawymi pręgami. Twarz płowa z ciemnym kantarkiem i ciemnobrązowym paskiem ocznym. Gardło i podgardle blade szarobrązowe. Brak na nim charakterystycznej dla większości gatunków z rodzaju Asthenes plamy. Brzuch jasnobrązowy, boki z ciemnobrązowymi smugami rozchodzącymi się od piersi, pokrywy podogonowe jasnobrązowe z niewyraźnymi nieco ciemniejszymi smugami. Skrzydła ciemnobrązowe z rdzawymi brzegami. Pokrywy nadogonowe oraz środkowe sterówki z charakterystycznym wzorem pręg od rudawych do rudawobrązowych. Pozostałe sterówki ciemnobrązowe ze zmienną ilością oliwkowobrązowych i rdzawych pręg oraz plam na obrzeżach. Nie występuje dymorfizm płciowy. Młode osobniki mają matowe czoło, mniej wyraźny wzór na ogonie oraz są bardziej nakrapiane na dolnych częściach ciała. Długość ciała 17 cm, masa ciała – 19 g.
Wymiary szczegółowe: +SamicaSamiecDługość skrzydła (mm)5960–64Długość ogona (mm)7585Długość dzioba (mm)15,515,5–16
Zasięg występowania Koszykarz smugosterny występuje w dwóch odrębnych populacjach. Jedna w bardzo zawężonym obszarze w Andach południowego Peru (region Puno) i północnej Boliwii (departamenty La Paz, Cochabamba). Druga w najbardziej południowej części departamentu Tarija w Boliwii i w północnej Argentynie w prowincjach: Jujuy, Salta, Tucumán i Catamarca. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 464 tys. km². Występuje w zakresie wysokości 2250–4550 m n.p.m., zazwyczaj od 3000 do 4300 m n.p.m.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są wysokie kępy traw w formacjach roślin paramo często przemieszane z niewielkimi krzewami. Długość pokolenia jest określona na 2,9 roku. Ptak ten występuje pojedynczo lub w parach. Nie ma wielu informacji o diecie tego gatunku, prawdopodobnie składa się głównie z owadów. Ptak ten podejmuje pokarm głównie z ziemi w trawach, jednak był obserwowany polujący na owady w locie.
Rozmnażanie Nie ma informacji o rozmnażaniu tego gatunku. Także gniazda i jaja tych ptaków nie zostały dotychczas opisane.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN koszykarz smugosterny jest uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, ). Wielkość populacji nie jest oszacowana, a gatunek ten opisywany jest jako dość rzadki. Zakłada się, że populacja maleje z powodu utraty i degradacji naturalnych siedlisk.
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Garncarzowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1901 roku Kategoria:Taksony opisane przez Hansa von Berlepscha