Koszykarz peruwiański (Asthenes virgata) – gatunek małego ptaka z rodziny garncarzowatych (Furnariidae). Występuje w zachodniej części Ameryki Południowej – endemicznie w Peru. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, ).
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał angielski przyrodnik Philip Lutley Sclater w 1874 roku na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”, na podstawie okazu złowionego przez Konstantego Jelskiego i dostarczonego z Warszawy przez Władysława Taczanowskiego. Autor nadał ptakowi nazwę Synallaxis virgata, a jako miejsce typowe podał Junín w prowincji Junín w środkowym Peru. Badania molekularne opublikowane w 2011 roku wykazały, że koszykarz peruwiański jest najbliżej spokrewniony z koszykarzem smugosternym Asthenes maculicauda i koszykarzem kreskowanym Asthenes flammulata. Koszykarz peruwiański jest gatunkiem monotypowym.
Etymologia Asthenes: asthenes „nieistotny, mało znaczący”, od negatywnego przedrostka α- a-; σθενος sthenos „siła, moc”. virgata: „pasemkowaty, paskowaty”.
Morfologia Mały ptak o ciemnobrązowych tęczówkach. Dziób długi i cienki, żuchwa w kolorze rogowym, a górna szczęka z szarawo-różowawymi odcieniami. Nogi i stopy oliwkowe. Góra głowy czarna z pomarańczowobrązowymi przebarwieniami. Górna część szyi i grzbiet czarne z płowymi jasnymi przebarwieniami, układającymi się w podłużne pręgi. Dolna część grzbietu, zad i pokrywy nadogonowe brązowe lub oliwkowobrązowe. Ogon długi, wyraźnie stopniowany, dwie pary centralnych sterówek są najdłuższe i są brudnobrązowe, kolejna para beżowo-ruda, a pozostałe sterówki rude z brązowawymi obrzeżami. Pokrywy skrzydeł głównie oliwkowobrązowe, z czarnymi i rudymi przebarwieniami. Dolne części ciała jaśniejsze, kremowo-brązowawe z oliwkowymi przebarwieniami. Na podgardlu płowa plama. Nie występuje dymorfizm płciowy. Młode osobniki nie zostały opisane. Długość ciała 17,5–18 cm, masa ciała jednego zważonego samca – 22 g.
Wymiary szczegółowe: +SamicaSamiecDługość skrzydła (mm)6972–76Długość ogona (mm)7779–88Długość dzioba (mm)1716–18
Zasięg występowania Koszykarz peruwiański występuje w bardzo zawężonym obszarze w górach środkowego i południowego Peru. Jego zasięg rozciąga się na północ do północno-zachodniej części regionu Junín i przyległych obszarów regionów Pasco i Lima, a na południe przez regiony Ayacucho, Cuzco i Apurímac do północno-wschodniego Puno. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 98,1 tys. km². Występuje w zakresie wysokości od 2950 do 4840 m n.p.m. (3300 do 4600 m n.p.m. według Birds of the World).
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są wysokie, wilgotne kępy traw, niekiedy obszary z luźno rozmieszczonymi krzewami w pobliżu lasów PolylepisLasy Polylepis są to formacje leśne, których górna granica występowania przewyższa 5000 m n.p.m., znacznie powyżej naturalnego poziomu występowania innych lasów. Składają się głównie z drzew rodzaju Polylepis, krzewów i traw. Drzewa Polylepis są sękate i mają zazwyczaj niewielką wysokość (chociaż pewne gatunki osiągają wysokość przekraczającą 10 m), szorstką i grubą wielowarstwową korę. Tworzą zarówno gęste skupiska, jak i niewielkie kępy drzew.. Czasami spotykany jest na skalistych obszarach, gdzie występują tylko kępy traw. Długość pokolenia jest określona na 2,9 roku. Ptak ten występuje pojedynczo lub w parach. Nie ma informacji o diecie tego gatunku, prawdopodobnie składa się głównie z owadów. Ptak ten podejmuje pokarm głównie z ziemi w trawach.
Rozmnażanie Nie ma informacji o rozmnażaniu tego gatunku. Także gniazda i jaja tych ptaków nie zostały dotychczas opisane.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN koszykarz peruwiański jest uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, ). Wielkość populacji nie jest oszacowana, a gatunek ten opisywany jest jako dość rzadki i rozmieszczony punktowo. BirdLife International nie ocenia trendu liczebności populacji z powody braku wystarczających danych do jego oszacowania.
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Garncarzowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1874 roku Kategoria:Taksony opisane przez Philipa Lutleya Sclatera