Kostniakochrzęstniak (ang., łac. osteochondroma, osteocartilaginous exostosis) – najczęstszy, niezłośliwy nowotwór kości, stanowiący 20–50% przypadków ich niezłośliwych nowotworów, oraz 10–15% ich wszystkich nowotworów. Kostniakochrzęstniaki powstają najczęściej w kościach długich – w okolicach kolana, barku, bliższej części kości piszczelowej i dalszej części kości udowej, rzadziej w kościach płaskich – łopatce czy miednicy u młodych dorosłych w wieku 20–30 lat, częściej u mężczyzn niż u kobiet (stosunek wynosi 1,5:1). Dokładne przyczyny kostniakochrzęstniakiów pojedycznych nie są znane. Kostniakochrzęstniaki mnogie to schorzenie dziedziczne – naukowcy podejrzewają, że może być ono związane z genem EXT 1 i EXT 2, wpływających na metabolizm siarczanu heparanu, choć nie jest jasne, dlaczego wada w nich miałaby powodować nowotwór. W około 5–10% przypadków na podłożu kostniakochrzęstniaków rozwijają się chrzęstniakomięsaki (chondrosarcoma). mały|lewo|200x200px|Kostniakochrzęstniak
Mnogie kostniakochrzęstniaki
Objawy Kostniakochrzęstniaki często postępują bezobjawowo, chociaż mogą wywoływać ból, kiedy woreczek z płynem pokrywający nowotwór zostaje podrażniony lub kiedy ten drażni pobliskie ścięgna podczas ruchu stawów. Czasem występuje także dyskomfort związany z guzem naciskającym na nerwy lub naczynia krwionośne, co powoduje uczucie mrowienia, drętwienia i – rzadko – zmiany w przepływie krwi (np. niedokrwienie lub okresowe utraty tętna). W niektórych przypadkach uraz jest w stanie spowodować pęknięcie szypułki guza, wywołując opuchliznę w miejscu w którym ten się rozwija. Kostniakochrzęstniaki – w zależności od ich lokalizacji – mogą powodować również: silne deformacje, złamania i zaburzenia ruchowe. Do objawów kostniakochrzęstniaków należy też zaniżony wzrost, asymetria kończyn i ogólne osłabienie.
Diagnostyka Ponieważ kostniakochrzęstniaki zazwyczaj nie powodują żadnego dyskomfortu, często odkrywane są przez przypadek, gdy wykonywane jest prześwietlenie w celu stwierdzenia zupełnie innej dolegliwości, np. złamania. W kierunku diagnostyki osteochondromy może zostać wykonana także biopsja (nie zawsze wymagana), tomografia, lub rezonans magnetyczny.
Leczenie Farmakoterapia Leki nie istnieją.
Leczenie chirurgiczne Większość kostniakochrzęstniaków u nastolatków i dzieci – jeśli nie wpływa negatywnie na komfort życia – nie jest usuwana chirurgicznie aż płytka wzrostu się nie zamknie, co niweluje ryzyko jej uszkodzenia. Tylko w ciężkich przypadkach operację można wykonać wcześniej. Jeśli też chodzi o pojedyncze guzy, ta zazwyczaj nie jest potrzebna. Nowotwory zazwyczaj przestają rosnąć wraz z końcem wzrostu kości dziecka i pozostają stabilne.
Opieka pooperacyjna Często po operacji pacjent może powrócić do codziennych czynności, ale czasami – szczególnie kiedy nowotwór rozwijał się na kości obciążeniowej – zalecane jest unikanie intensywnej aktywności fizycznej, by leczenie mogło przebiegać prawidłowo.
Klasyfikacja ICD10 +kod ICD10nazwa chorobyNowotwór niezłośliwy kości i chrząstki stawowejŁopatka i kości długie kończyny górnejKości krótkie kończyny górnejKości długie kończyny dolnejKości krótkie kończyny dolnejKości czaszki i twarzyŻuchwaKości kręgosłupaŻebra, mostek i obojczykKości miednicy, kość krzyżowa i guzicznaKości i chrząstki stawowe, umiejscowienie nieokreślone
Przypisy
Kategoria:Nowotwory kości i chrząstki stawowej