Elżbieta Marciszewska (ur. 17 maja 1950 w Białymstoku) – polska ekonomistka, profesor nauk ekonomicznych. Ekspertka w dziedzinie ekonomiki transportu, procesów globalizacji w sektorze usług transportu lotniczego, strategii jego rozwoju oraz partnerstwa strategicznego w transporcie lotniczym.
Uczestniczyła w przygotowaniu wielu ekspertyz i realizacji projektów badawczych w zespołach interdyscyplinarnych, w tym grantów Komitetu Badań Naukowych i Narodowego Centrum Nauki. Brała udział w realizacji 4 projektów międzynarodowych, które finansowane były m.in. z funduszy unijnych i Funduszu Wyszehradzkiego i 5 grantów (MNiSW, MNiI, NCBiR), autorka i współautorka ponad 180 publikacji naukowych.
Życiorys Córka Łucji i Henryka Pankiewiczów. W rodzinnym mieście ukończyła szkołę podstawową, a następnie III Liceum Ogólnokształcące im. M. Fornalskiej (1968). Po uzyskaniu matury rozpoczęła studia na Wydziale Handlu Wewnętrznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie. Po ukończeniu studiów, w latach 1972–1975, podjęła dalsze kształcenie na Międzywydziałowym Studium Doktoranckim w SGPiS. Od 1975 zatrudniona w SGPiS kolejno jako asystentka, a po obronie doktoratu w 1976 jako adiunkt w Katedrze Transportu (od 1977), kierowanej wówczas przez prof. Mariana Madeyskiego. Po doktoracie kilkukrotnie przebywała za granicą (1978 – misja naukowa w Genui, Włochy oraz 1980 – wymiana naukowa w Duisburgu, RFN). W latach 1983–1987 przebywała w Chinach, gdzie była zatrudniona w Biurze Radcy Handlowego przy Ambasadzie polskiej w Pekinie, będąc na urlopie bezpłatnym w SGPiS. Od ponad dwu dekad współpracuje z European Platform of Transport Sciences, uczestnicząc w wielu międzynarodowych konferencjach i innych aktywnościach organizowanych przez tę Platformę. W latach 1993–2004 była członkiem Sekcji Organizacji i Zarządzania Komitetu Transportu Polskiej Akademii Nauk.
Ważnym obszarem jej aktywności była współpraca z praktyką gospodarczą. Swoją wiedzą ekspercką wspomagała projekty i prace gremiów kreujących podstawy i kierunki rozwoju systemu transportowego, w tym przede wszystkim lotniczego. Współpracowała ze Związkiem Portów Regionalnych, spółką Polskie Porty Lotnicze, Urzędem Lotnictwa Cywilnego, PAŻP, GDDKiA. W latach 2003–2007 była członkiem Rady Rozwoju Infrastruktury przy Wiceprezesie Rady Ministrów – Ministrze Transportu. Uczestniczyła w pracach komisji sejmowych, zespołów ministerialnych resortu transportu i skarbu państwa. Sporządziła też wiele opinii eksperckich na zlecenie urzędów i przedsiębiorstw oraz instytucji w tym Sejmu RP i Komisji Parlamentu Europejskiego oraz urzędów marszałkowskich województwa zachodniopomorskiego i mazowieckiego.
W 2002 uzyskała stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie ekonomii-ekonomika transportu. Od 2003 zatrudniona była na etacie profesora nadzwyczajnego SGH. W latach 1999–2001 była prodziekanem Kolegium Zarządzania i Finansów, a następnie, w latach 2002–2006, była prodziekanem Studium Podstawowego SGH, zaś w latach 2006–2008 prodziekanem Studium Licencjackiego SGH. W latach 2002–2007 była koordynatorem programu Grundtvig 4/EQUIPE w ramach europejskiego programu kształcenia ustawicznego w SGH. W latach 2007–2009 uczestniczyła jako ekspert w Narodowym Programie Foresight Polska 2020.
W latach 2007–2021 była członkiem Rady Naukowej Instytutu Lotnictwa w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz. Od 2013 jest członkiem założycielem Polskiego Klubu Lotniczego. W 2014 otrzymała tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych. Od 2015 zatrudniona w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie na stanowisku profesora zwyczajnego. W latach 2016–2020 pełniła funkcję rzecznika dyscyplinarnego SGH ds. studentów. Od 2018 jest członkiem Zespołu Zadaniowego ds. Wielkoskalowych Projektów Infrastrukturalnych Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. W 2019, po przekształceniu Katedry Transportu w Kolegium Zarządzania i Finansów (KZiF) SGH w Instytut Infrastruktury Transportu i Mobilności, w ramach którego powołano dwie katedry, została kierownikiem Katedry Biznesu w Transporcie, funkcję tę pełniła do września 2020. Od 2022 jest pełnomocnikiem Rektora SGH ds. Akademickiej Sieci Kosmicznej.
Wypromowała 6 doktorów, opracowała kilkaset recenzji monografii i artykułów naukowych, projektów badawczych oraz opinii w postępowaniach awansowych. Uczestniczyła w ponad 75 przewodach doktorskich jako recenzent (13 razy), członek lub przewodnicząca komisji doktorskich (35 razy). Była też członkiem ok. 25 komisji i zespołów powoływanych w przewodach habilitacyjnych i ds. nadania tytułu naukowego profesora. Występowała w nich jako recenzent, przewodnicząca, członek komisji, sekretarz.
Opracowała programy czterech studiów podyplomowych, w tym unikalne w skali kraju podyplomowe studia „Zarządzanie przestrzenią kosmiczną w nowej gospodarce”. Kierowała 26 edycjami studiów podyplomowych przy KZiF SGH, promując na nich około 100 słuchaczy. Pełniła około 400 razy funkcje promotora prac magisterskich i licencjackich.
Odznaczona: Medalem Edukacji Narodowej (2003), Brązowym Krzyżem Zasługi (1981), Złotym Krzyżem Zasługi (2012) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2017). Wyróżniona została Medalem Wydziału Transportu Uniwersytetu w Pardubicach (2018 Czechy), Medalem Croatian Scientific Society for Transport (2013 Chorwacja), Medalem Zasłużona dla SGH (2023). Czterokrotnie nagradzana przez ministrów właściwych resortu transportu za autorstwo i współautorstwo monografii naukowych. Otrzymała też 15- krotnie nagrody pierwszego i drugiego stopnia Rektora SGH za działalność naukową i organizacyjną oraz całokształt dorobku. Za działalność na rzecz lotnictwa otrzymała Nagrodę CUMULUS Specjalny 2023.
Ważniejsze publikacje – monografie i rozdziały w monografiach E. Marciszewska, P. Zagrajek, A. Hoszman, Future of Air Cargo in Poland, w: Transport Development Challenges in the 21st Century. Proceeding of the 2019 TranSopot Conference, Wydawnictwo Springer, Switzerland 2021 E. Marciszewska, D. Boniecki, Liberalizacja, globalizacja i relacje kooperencyjne w transporcie lotniczym, w: Biznes lotniczy, pod red. A. Hoszmana, OW SGH Warszawa 2019 E. Marciszewska, I. Bergel, Rozwój warszawskiej szkoły ekonomiki transportu z perspektywy 110-lecia SGH w Warszawie, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Problemy Transportu i Logistyki, Nr/Zeszyt: 2 (34), 2016 E. Marciszewska, Kooperencja w sektorze lotniczym w świetle procesów deregulacji i globalizacji sektora. W: J. Cygler, M. Aluchna, E. Marciszewska, M. K. Witek-Hajduk, G. Materna, Kooperencja przedsiębiorstw w dobie globalizacji. Wyzwania strategiczne, uwarunkowania prawne. Wolters Kluwer Polska S.A., Warszawa 2013 E. Marciszewska, Wpływ umowy transatlantyckiej „open skies” UE-USA na zmiany strukturalne na rynku usług. W: Wpływ implementacji regulacji w europejskim systemie transportowym na zmiany strukturalne na rynku usług. Red. naukowa E. Marciszewska, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2013 E. Marciszewska, I Bergel, Aviation on the Eve of its Inclusion in the European Unions Emissions Trading System. W: Companies on Climate Change. Edited by Maciej Cygler, Catherina Fabregoule. Publishing Warsaw School of Economics, Warsaw 2011 Benchmarking and Best Practices in Transport Sector. Edited by E. Marciszewska and J. Pieriegud. Warsaw School of Economics, Warsaw 2009 E. Marciszewska, Tendencje globalizacyjne w rozwoju gospodarczym a procesy demonopolizacji i konsolidacji w transporcie lotniczym. W: Wpływ procesów demonopolizacji i konsolidacji w transporcie na sprawność i efektywność jego funkcjonowania. Praca zbiorowa pod red. W. Paprockiego i J. Pieriegud. SGH, Warszawa 2005 E. Marciszewska, Scenariusze rozwoju polskiego transportu w świetle globalizacji i integracji. W: Wspólna Europa – przedsiębiorstwo wobec globalizacji. Praca zbiorowa, SGH KGŚ, Warszawa 2001 E. Marciszewska, Globalizacja sektora usług transportu lotniczego, Monografie i Opracowania nr 493, SGH, Warszawa 2001 E. Marciszewska, The environmental aspect of the globalization of the air services sector. W: Common Europe economic dilemmas of transport and ecology / Ed. By T. Dołęgowski, Warsaw, WSE 1997 E. Marciszewska, Transport lotniczy w gospodarce rynkowej. SGH, Warszawa 1992, Wyd. I, 1993 Wyd. II (współautorzy J. Czownicki, D. Kaliński)
Artykuły E. Marciszewska, D. Boniecki, Non-Cooperative Game Theory Measuring Strategic Interactions between Airline Joint-Venture Alliances, European Research Studies Journal, nr 2/2021 E. Marciszewska, Strategia błękitnego czy czerwonego oceanu w sektorze lotniczym, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego. Ekonomika Transportu i Logistyka”, Gdańsk 2017 E. Marciszewska, A.Hoszman, Joint Ventures on Air Transport Market – A New Dimension of Cooperation, “Transport Economics and Logistics”, Vol 80, Gdańsk 2018 E. Marciszewska, I. Bergel Disabled Passengers Mobility in Sustainable Development Policy, Suvremeni Promet – Modern Traffic, Zagreb 2015 E. Marciszewska, Possbilities of development of air transport infrastructure in Poland – the EU’s new Financial Perspective 2007-2013. Scientific Papers 12/2006 University of Pardubice. E. Marciszewska, System transportu małymi samolotami w Polsce- założenia modelowe i koncepcja funkcjonowania. W: Innowacje w transporcie. Organizacja i Zarządzanie. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Nr 602. Problemy Transportu i Logistyki Nr 12. Szczecin 2010 E. Marciszewska, Les aeroports, facteurs du developpement economique regional. W: Aeropolis, Impact territorial et gestion du developpement des aeroports, Documentation de la conference 13 et 14 octobre 2008, Genshagen. Varsovie 2010 E. Marciszewska, Code-sharing w międzynarodowym ruchu lotniczym. Problemy Ekonomiki Transportu nr 1/1996, OBET, Warszawa 1996
Życie prywatne Zamężna z Jerzym Marciszewskim. Ma syna i córkę.
Przypisy
Bibliografia Zagrajek, P. (red.). (2020). "Sektor lotniczy w erze transformacji społecznej i technologicznej. Monografia dedykowana prof. Elżbiecie Marciszewskiej." Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH. Bartkowiak, R. (red.) i inni. (2018). "Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie 1993-2018." Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH. ISBN9 78-83-8030-223-5. Wielgórska-Leszczyńska, J. (red.) i inni. (2023). "Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie 2018-2023." Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH. "Złota Księga Nauki Polskiej. W 100 rocznicę odzyskania niepodległości. Tom II." (2020). Gliwice: Wydawnictwo HELION.
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Absolwenci III LO im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Białymstoku Kategoria:Ludzie urodzeni w Białymstoku Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Urodzeni w XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1950