Tanagra dwubarwna (Bangsia arcaei) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w Panamie i Kostaryce. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek bliski zagrożenia (NT, ).
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali angielscy przyrodnicy Philip Lutley Sclater i Osbert Salvin w 1869 roku na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”. Autorzy nadali mu nazwę Buthraupis arcaei, przypisując go do rodzaju Buthraupis, a jako miejsce typowe podali Cordillera del Chucu, Veraguas w Panamie. W 1919 roku Thomas E. Penard zaproponował wydzielenie części gatunków z rodzaju Buthraupis, w tym tanagry dwubarwnej, do nowo utworzonego rodzaju Bangsia. Później nie wszyscy autorzy akceptowali taki podział, jednak badania molekularne wykazały, że Buthraupis i Bangsia są odrębnymi rodzajami. Wyróżnia się dwa podgatunki tanagry dwubarwnej: B. a. arcaei (Sclater,PL & Salvin, 1869) B. a. caeruleigularis (Ridgway, 1893).
Etymologia Bangsia: na cześć amerykańskiego zoologa Outrama Bangsa (1863–1932). arcaei: od nazwiska gwatemalskiego kolekcjonera Enrique Arcé.
Morfologia Mały ptak o czerwonych tęczówkach, czarniawych nogach i stopach. Nie występuje dymorfizm płciowy. Dziób czarny, mocna górna szczęka nieco zakrzywiona w końcowej części. Ptak jest niebiesko-żółty. Obie płcie mają ciemnoniebieską głowę, gardło, podgardle, szyję, grzbiet, ogon i skrzydła. Górna część głowy jest nieco jaśniejsza. Dolne części ciała: pierś, brzuch, boki i pokrywy podogonowe są żółte. Podgatunek B. a. caeruleigularis różni się od nominatywnego ciemnoniebieskimi bokami brzucha i takimi udami.
Wymiary na podstawie: +SamiecSamicaMasa (g)34,6–39,934,6–39,9Długość skrzydła (mm)83,8–87,584,0–86,5Długość ogona (mm)46,6–48,643,1–45,8Długość dzioba (mm)17,4–19,216,0–18,2Długość skoku (mm)21,6–22,620,4–22,8
Zasięg występowania Tanagra dwubarwna występuje w Ameryce Centralnej – w Panamie i Kostaryce. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 102 tys. km², występuje w zakresie wysokości od 300 do 1500 m n.p.m. Poszczególne podgatunki występują: B. a. arcaei – w zachodniej i wschodniej Panamie (lokalnie w środkowej części prowincji Bocas del Toro, w prowincji Chiriquí, okolice Cerro Jefe, Cerro Brewster i zachodniej części Kuna Yala. B. a. caeruleigularis – na wschodnich zboczach Kordyliery Środkowej w Kostaryce od prowincji Guanacaste na południe do prowincji Cartago m.in. na stokach wulkanów Turrialba, Barva, Poás i Irazú. W 2008 roku tanagrę dwubarwną zaobserwowano po raz pierwszy na terenie departamentu Chocó w Kolumbii.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są górne warstwy wilgotnych lasów nizinnych, wilgotnych lasów górskich i ich obrzeża. Długość pokolenia jest określona na 2,98 roku. Ptak ten żeruje w parach lub grupach rodzinnych, występuje także w stadach mieszanych. Raczej nie jest spotykany pojedynczo. Tanagra dwubarwna ma zróżnicowaną dietę składającą się głównie z owoców i stawonogów. Zaobserwowano, że zrywa także pęki kwiatów i spija z nich nektar, poluje na karaluchy, pająki i królowe mrówek.
Rozmnażanie Niewiele wiadomo o rozmnażaniu i gniazdowaniu tego gatunku. Obserwowano dwa gniazda, oba położone dosyć wysoko nad poziomem ziemi, 10–12 m. W jednym z nich, obserwowanym w lipcu w Panamie, przebywał dorosły osobnik z jednym pisklęciem, w drugim, obserwowanym w kwietniu w Kostaryce, samica przynosiła do gniazda splątane korzonki.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN tanagra dwubarwna jest uznawana za gatunek bliski zagrożenia (NT, ). Wielkość populacji jest oszacowana na więcej niż 2500, a mniej niż 9999 dorosłych osobników. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako lekko spadkowy ze względu na utratę jego naturalnego habitatu.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Fauna Kostaryki Kategoria:Fauna Panamy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1869 roku Kategoria:Taksony opisane przez Philipa Lutleya Sclatera Kategoria:Taksony opisane przez Osberta Salvina