Stanisław Bobrowski (ur. 6 kwietnia 1896 w Okocimiu, zm. 10 lipca 1990 w Toronto) – pułkownik Wojska Polskiego, żołnierz Armii Hallera, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 i kampanii wrześniowej. W 1972 roku został awansowany przez prezydenta Augusta Zaleskiego do stopnia generała brygady Wojska Polskiego. Kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys W Okocimiu spędził dzieciństwo i uczęszczał do szkoły podstawowej. Następnie rozpoczął naukę w gimnazjum klasycznym w Nowym Targu, którą kontynuował w Tarnowie, później w Krakowie i ukończył ją w 1915 w Wiedniu zdaniem matury.
W tym samym roku został powołany do cesarskiej i królewskiej armii i wcielony do tarnowskiego 57 pułku piechoty, jako jednoroczny ochotnik. Podstawowe przeszkolenie wojskowe przeszedł w Přerovie w Czechach, a następnie został skierowany do szkoły oficerskiej, którą ukończył 24 lutego 1916. Wraz z pododdziałami 57 pp trafił na front włoski. W lipcu 1916 roku został mianowany Kadett-Aspiranem (chorążym) i objął dowództwo plutonu piechoty. Walczył na odcinkach frontu w Tyrolu, Karyntii, Izonzo i Bainsizza. Brał udział w ofensywie w Tyrolu i nad Izonzo oraz zdobyciu wzgórz Ortigara i Lepozze. Po ukończeniu kursu karabinów maszynowych w Lissa pod Pragą, w lutym 1917, został mianowany dowódcą kompanii karabinów maszynowych.
W dniu 27 września 1917 trafił do niewoli włoskiej. Początkowo przebywał w obozie jenieckim w Cassino, a następnie w obozie dla jeńców narodowości polskiej w Santa Maria Capua Vetere pod Neapolem, gdzie działał przy tworzeniu polskich jednostek wojskowych mających walczyć przy armii włoskiej. Do Armii Polskiej wstąpił 5 listopada 1918 i po odbyciu kursu w szkole oficerskiej pełnił funkcję adiutanta II batalionu 1 pułku strzelców im. H. Dąbrowskiego.
W grudniu 1918 trafił do Francji, gdzie został przydzielony do 2 pułku strzelców polskich w składzie 1 Dywizji Strzelców Polskich, najpierw jako dowódca plutonu piechoty, a następnie plutonu saperów. W kwietniu 1919, wraz z Armią Hallera wrócił do Polski. Od 3 maja 1919 brał udział w walkach na wschodzie, w ofensywie kijowskiej, a następnie wojnie polsko-rosyjskiej 1920 roku jako dowódca plutonu saperów oraz adiutant 2 psp (44 pułku Strzelców Kresowych). Uczestniczył w walkach pod Łuckiem, Równem, Połonnem, Miropolem, Holendrami, Ostrogiem, Krzemieńcem, Górynką, Biłką Szlachecką, Krasnem, Wolicą Śniatycką, Tyszowcami i Zwiahelem.
Po wojnie pozostał w Wojsku Polskim. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W tym samym roku objął dowództwo I batalionu 44 pułku piechoty Strzelców Kresowych, a następnie został przeniesiony do dowództwa 13 Dywizji Piechoty na stanowisko oficera sztabu dowódcy piechoty dywizyjnej, płk. Jana Skorobohaty-Jakubowskiego. 9 marca 1925 roku został przydzielony do Oddziału II Sztabu Generalnego w Warszawie na stanowisko referentaDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 27 z 06.03.1925 r.. Szefem Oddziału II był wówczas płk inż. Michał Bajer. Początkowo pełnił tam funkcję szefa Wydziału „Zachód”, a następnie zastępcy szefa kontrwywiadu armii i szefa Referatu Informacyjnego DOK I Warszawa.
W maju 1926 roku, w czasie zamachu stanu wystąpił po stronie rządu i Prezydenta RP Wojciechowskiego. W czerwcu tego roku powrócił do macierzystego pułku w Równem na stanowisko dowódcy kompanii. 2 kwietnia 1929 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 roku i 61. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu tego roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy II batalionu 44 pp.
W okresie od 5 stycznia 1931 roku do 1 listopada 1932 roku był słuchaczem XI Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Uczelnię ukończył z siedemnastą lokatą na 120 studiujących oficerów. Otrzymał dyplom naukowy oficera dyplomowanego i przydział do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. W listopadzie 1933 roku został przeniesiony do 45 pułk piechoty Strzelców Kresowych w Równem na stanowisko dowódcy batalionu. W 1935 roku został oddelegowany do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu, a następnie objął stanowisko szefa sztabu 27 Dywizji Piechoty w Kowlu, które piastował do września 1939 roku.
W kampanii wrześniowej 1939 przeszedł, wraz z 27 DP, szlak bojowy od Borów Tucholskich do Lasek pod Warszawą. Brał udział w walkach na przedmościu bydgoskim, pod Aleksandrowem Kujawskim, w okolicach Włocławka, w bitwie nad Bzurą i w Puszczy Kampinoskiej.
Do niewoli dostał się 20 września 1939 pod Laskami. Początkowo przebywał w obozie jenieckim w Hohnstein koło Drezna, a po jego likwidacji w oflagach w Arnswalde, Gross-Born i Dössel. We wszystkich obozach z narażeniem życia chronił polskich oficerów pochodzenia żydowskiego oraz prowadził tajne kursy wojskowe, szczególnie zakazane przez władze niemieckie.
Z niewoli został uwolniony 1 kwietnia 1945 przez oddziały amerykańskie. Po uwolnieniu pełnił funkcję komendanta obozu w Wetzlar, a następnie dowódcy garnizonu i łącznika 9 Armii amerykańskiej. Po nieudanej próbie dołączenia do oddziałów 2 Korpusu Polskiego w Ankonie we Włoszech, powrócił do Niemiec, gdzie spotkał się z rodziną, która przyjechała z Polski.
W 1948 wyemigrował do Kanady i zamieszkał w Toronto. Od 1950 roku działał aktywnie w Kongresie Polonii Kanadyjskiej oraz współpracował z Kongresem Polonii Amerykańskiej. Równocześnie został dożywotnim członkiem dwóch placówek kombatanckich: Placówki 114 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Toronto oraz Placówki 346 Canadian Legion i ściśle współpracował z Placówką 206 SWAP w Miami.
W 1972 roku został awansowany do stopnia generała brygady i mianowany delegatem Ministra Obrony Narodowej i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych na Kanadę. Po śmierci prezydenta Augusta Zaleskiego związał się z prezydentem Juliuszem Nowina-Sokolnickim, w którego rządzie pełnił obowiązki ministra ds. weteranów. W tym czasie mianowany został także kanclerzem kapituły orderu Polonia Restituta oraz awansowany kolejno do stopnia generała dywizji – 1 stycznia 1977 roku i generała broni – 15 sierpnia 1979 rokuJan Strzemieniewski, Generałowie Juliusza Nowina-Sokolnickiego 1973-1990, "Mars" Problematyka i historia wojskowości. Studia i materiały Nr 13 z 2002, s. 136-137.. Tych dwóch ostatnich nominacji, w związku z napiętymi stosunkami jakie łączyły go z obozem prezydenta Sokolnickiego w końcu lat 70. XX w., Stanisław Bobrowski nigdy osobiście nie uznał.
W ciągu swego pobytu w Kanadzie prowadził bogatą korespondencję m.in. z Senatem Stanów Zjednoczonych Ameryki, rządem kanadyjskim, premierem Izraela M. Beginem, papieżem Janem Pawłem II, kardynałem S. Wyszyńskim i NSZZ Solidarność.
Jego memoriały dotyczące wojny w Wietnamie, konfliktu na Bliskim Wschodzie, ekonomii światowej i udziału Kanady w strukturach NATO i NORAD, znalazły uznanie w kręgach cywilnych i wojskowych USA i Kanady. W 1984 roku został mianowany honorowym admirałem floty stanu Nebraska.
Zmarł w Toronto 10 lipca 1990 roku w wieku 94 lat. 24 marca 1923 zawarł związek małżeński z Jadwigą Rutkowską.
Publikacje Stanisław Bobrowski jest autorem kilkudziesięciu artykułów opublikowanych w prasie polskiej, amerykańskiej i kanadyjskiej.
Awanse chorąży (Kadett-Aspirant) – lipiec 1916; podporucznik – luty 1917; porucznik – czerwiec 1919; kapitan – 1922; major – 1929;
.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2195 (1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 2862 z 13 kwietnia 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 16, poz. 560; Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych – czterokrotnie Medal Wojska Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 (10 listopada 1928) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (22 grudnia 1928) Srebrny Medal za Długoletnią Służbę
Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry) Srebrny Medal Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry)
Krzyż Kawalerski Orderu Orła Białego (Serbia) Medal Wojny 1939-1945 (Wielka Brytania) Medal Zwycięstwa (Francja) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Krzyż Kombatantów (Francja) Krzyż Zwycięstwa (Francja)
Na emigracji:
Przypisy
Bibliografia
S. Bobrowski, W służbie Rzeczpospolitej. Moje wspomnienia, Neriton, Warszawa 2006
Linki zewnętrzne Jacek Sypień, Zapomniany generał Przybywa informacji na temat gen. Stanisława Bobrowskiego
Kategoria:Jeńcy Oflagu II B Arnswalde Kategoria:Jeńcy Oflagu VI B Dössel Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli niemieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Kombatanta Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Ochotników Wolnej Francji Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Wojny 1939–1945 Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Uczestnicy bitwy nad Bzurą (1939) Kategoria:Uczestnicy wyprawy kijowskiej (1920) Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Kanadzie po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1990 Kategoria:Oficerowie 44 Pułku Strzelców Legii Amerykańskiej Kategoria:Szefowie sztabu 27 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Ludzie urodzeni w Okocimiu