Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego) – polski akt prawny regulujący zasady prowadzenia postępowań administracyjnych, tzn. tzw. jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, toczącego się przed organami administracji publicznej oraz innymi organami państwowymi i innymi podmiotami powołanymi (z mocy prawa lub zawartych porozumień) do załatwiania takich spraw albo załatwianych milcząco, postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń, postępowania w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami administracji publicznej oraz między organami administracji publicznej i innymi podmiotami powoływanymi do rozstrzygania spraw w drodze decyzji administracyjnej, postępowania w sprawach skarg i wniosków.
Od 1 czerwca 2017 r. kodeks reguluje też: nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu tryb europejskiej współpracy administracyjnejArt. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ().
Od 4 maja 2019 r. kodeks normuje również sposób wykonywania obowiązku związanego z przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach w nim unormowanychArt. 2a k.p.a. dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) ().
Jurysdykcyjne postępowanie administracyjne nie ma charakteru jednolitego. Podczas gdy kodeks postępowania administracyjnego reguluje tzw. postępowanie ogólne, to ustawy szczegółowe wprowadzają albo niewielkie modyfikacje procedury (np. Prawo budowlane), albo – kreują całkowicie odrębny model postępowania (np. Ordynacja podatkowa).
Kodeks postępowania administracyjnego zupełnie nie reguluje administracyjnego postępowania egzekucyjnego, ale na mocy wyraźnego odesłania – k.p.a. ma posiłkowe (uzupełniające) zastosowanie w tym postępowaniu („Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.” – art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Kodeks postępowania administracyjnego zastąpił w momencie wejścia w życie obowiązujące w latach 1928-1961 rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 1928 r. o postępowaniu administracyjnemRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem ().
16 września 2021 roku weszła w życie uchwalona przez Sejm IX kadencji 11 sierpnia 2021 roku nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnegoUstawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (), która wprowadziła zasadę, że po upływie 30 lat od wydania decyzji administracyjnej niemożliwe będzie wszczęcie postępowania w celu jej zakwestionowania, np. w sprawie odebranego przed laty mienia, przez co nazywana jest ustawą reprywatyzacyjną. Uchwalenie tej nowelizacji doprowadziło wtedy do sporu Polski z Izraelem i USA.
Struktura redakcyjna kodeksu K.p.a. dzieli się na dziesięć działów: Dział I – Przepisy ogólne Dział II – Postępowanie Dział III – Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych Dział IV – Udział prokuratora Dział IVa – Administracyjne kary pieniężne Dział VII – Wydawanie zaświadczeń Dział VIII – Skargi i wnioski Dział VIIIa – Europejska współpraca administracyjna Dział IX – Opłaty i koszty postępowania Dział X – Przepisy końcowe.
Działy V i VIUchylona ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (, z późn. zm.), która obowiązywała w latach 1995-2002, w art. 61 w pkt 3 skreśliła dział VI k.p.a. dotyczący postępowania przed NSA. zostały uchylone. Działy IVa i VIIIaArt. 1 pkt 41 i 42 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw () zostały dodane z dniem 1 czerwca 2017 r.
Zobacz też
kodeks
Przypisy
Linki zewnętrzne Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego () Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy − Kodeks postępowania administracyjnego () Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U.2018.2096 t.j. - Wersja od: 13 listopada 2019 r. - OpenLEX Wolters Kluwer
Postępowania administracyjnego Kategoria:Postępowanie administracyjne Kategoria:Ustawy Polski Ludowej Kategoria:1960 w Polsce