Hancha, hanja (한자, 漢字; dosł. „znaki Han”) lub hanmun (한문; 漢文), czasami tłumaczone jako „znaki sinokoreańskie” – koreańska nazwa dla znaków chińskich. Dokładnie rzecz biorąc, nazwa ta tyczy się tylko tych znaków, które zostały zapożyczone do języka koreańskiego, a ich wymowa dopasowana do wymowy koreańskiej. W przeciwieństwie do japońskich kanji, znaki hancha nie były modyfikowane i zachowały wygląd podobny do tradycyjnych znaków chińskich.
Historia Hancha zyskała wielką popularność w Korei dzięki szybko rozprzestrzeniającemu się buddyzmowi. Jednakże to nie teksty religijne były głównym źródłem wiedzy o znakach, ale Cheonjamun (Księga tysiąca znaków). Hancha była jedynym systemem pisma aż do czasu, kiedy król Sejong Wielki wprowadził w XV wieku hangul. Jednakże wraz z wprowadzeniem hangula nie zaprzestano nauczania starego systemu. Przed zaprojektowaniem hangula próbowano bezskutecznie wprowadzać systemy Hyangchal (향찰; 鄕札), Gugyeol (口訣) i Idu (이두; 吏讀).
Oficjalnie od 1949 roku pisma hancha nie stosuje się w Korei Północnej. W Korei Południowej jego użycie zanikło i zostało ono zastąpione przez hangul.
Nauka Hancha jest cały czas nauczana w szkołach średnich w Korei Południowej w trakcie nieobowiązkowych kursów. Edukacja zaczyna się na poziomie klasy 7 (w gimnazjum) i trwa aż do ukończenia szkoły średniej w klasie 12. W gimnazjum uczy się 900 znaków, kolejne 900 w szkole średniej. Kolejnych znaków naucza się na uniwersytetach.
Wymowa Wymowa znaków hancha nie jest identyczna z ich chińskimi odpowiednikami. Przykładowo, 印刷 („druk, drukowanie”) w dialekcie mandaryńskim języka chińskiego wymawia się yìnshuā, zaś w języku koreańskim inswae (인쇄). 女 („kobieta”) w mandaryńskim to nǚ, w koreańskim yeoja (여자) (w dialektach południowokoreańskich, gdy znak 女 stoi na początku zdania, wymawia się go jako yeo (여) ze względu na zanik spółgłoski „n” poprzedzającej „i” lub „y”). W innych przypadkach wymowa jest ta sama. Kolejnym przykładem znaku mającego zmienną wymowę jest 龍 („smok”) o chińskiej wymowie lóng, który w języku koreańskim wypowiadany jest jako ryong (룡), o ile słowo nie stoi na pozycji początkowej zdania, bądź yong, gdy je rozpoczyna.
Słownictwo Poniższa tabela przedstawia różnice pomiędzy słowami koreańskimi a chińskimi. PolskiChińskiKoreański(hancha)Koreański(hangul)list信 (xìn)片紙편지 (pyeonji)chusteczka草紙 (cǎozhǐ)休紙휴지 (hyuji)prezent贈品 (zèngpǐn)膳物선물 (seonmul)rachunek帳單 (zhàngdān)外上외상 (oesang)stół kuchenny餐桌 (cānzhuō)食卓식탁 (siktak)czek支票 (zhīpiào)手票수표 (supyo)wizytówka名片 lub 咭片 (míngpiàn lub jīpiàn)名啣명함 (myeongham)pokojówka女傭 (nǚyōng)食母식모 (singmo)odwołać, zakazać取締 (qǔdì)休止휴지 (hyuji)uczyć學習 (xuéxí)工夫공부 (gongbu)bardzo非常 (fēicháng)大端대단 (daedan)więzień囚犯 (qiúfàn)囚徒 수도 (sudo)
Czasami słowa chińskie i koreańskie zbudowane są z tych samych znaków, ale ich kolejność jest zamieniona. PolskiChińskiKoreański(hancha)Koreański(hangul)południe*正午 (zhèngwǔ)午正오정 (ojeong)kompas羅盤針 (zuópánzhēn)羅針盤나침반 (nachimban) * Kolejność taka, jak w języku chińskim (jeong-o), jest także często spotykana w języku koreańskim.
Niektóre sinokoreańskie słowa zaczerpnięte zostały z odczytania kun japońskich znaków kanji.
PolskiJapońskiKoreański(hancha)Koreański(hangul)Chińska wymowawyrazu koreańskiegoChiński Aikido 合気道 合氣道 합기도 合氣道 合氣道 aikidō habgido héqìdào héqìdào zbierać, organizować 組み立て 組立 조립 組立 組裝 lub 組合 kumitate jolip zǔlì zǔzhuāng lub zǔhé wyprzedaż 大売出し 大賣出 대매출 大賣出 大拍賣 ōuridashi daemaechul dàmàichū dàpāimài budynek 建物 建物 건물 建物 建築物 lub 建物 tatemono geonmul jiànwù jiànzhúwù lub jiànwù szacowanie 見積もり 見積 견적 見積 估算 mitsumori gyeonjeog jiànjī gūsuàn akcje (giełdowe) 株式 株式 주식 株式 股份 kabushiki jusig zhūshì gǔfèn mecz 試合 試合 시합 試合 比賽 shiai sihab shìhé bǐsài procedura, proces 手続き 手續 수속 手續 程序 tetsudzuki susog shǒuxù chéngxù
Zobacz też
kanji – japoński odpowiednik hancha
Linki zewnętrzne
Kategoria:Język koreański Kategoria:Pismo chińskie