Autostradowa stacja paliw typu Fürstenwalde () – niemiecki budynek typowy stacji paliw przewidziany do budowy przy węzłach Autostrad Rzeszy, zaprojektowany przez Friedricha Tammsa w stylu streamline. Nazwa typu pochodzi od pierwszego zrealizowanego obiektu w Fürstenwalde/Spree w Brandenburgii.
Stacja paliw w Fürstenwalde thumb|left|Elewacja stacji paliw w Fürstenwalde Pierwsza stacja wzniesiona według projektu i jedna z pierwszych autostradowych stacji paliw została zbudowana na węźle Fürstenwalde-West autostrady A12 w 1937 r. przez firmę Wilhelma Ungera z Berlina-Pankow. Funkcjonujące do tej pory prowizoryczne stacje benzynowe na Autostradach Rzeszy () miały zostać zastąpione obiektami tego typu. Dzięki trójkątnemu planowi budynek wpisywał się w trójkąt utworzony przez łącznice wjazdowe i zjazdowe węzła autostradowego. Powierzchnia dachu ma kształt litery V. Pierwotnie na parterze znajdowała się przestrzeń dla podróżnych, toalety, magazyn oraz pomieszczenie dla pracowników stacji. Pomieszczenia w piwnicy służyły do magazynowania węgla i paliw, a także do ogrzewania. Styl architektoniczny projektu spotkał się wówczas z krytyką. Z jednej strony nie podobał się otwarty styl nowej zabudowy, z drugiej zaś oczekiwano dużych stacji paliw nawiązujących do styli regionalnych.
Stacja paliw w Fürstenwalde działała do grudnia 1995 r. Pierwotnie podjeżdżano do niej z obu kierunków, a jadące z zachodu pojazdy przecinały przeciwny pas ruchu. 19 lutego 1996 r. na wniosek Ingrid Friese stacja została wpisana na listę zabytków Brandenburgii. Jest to ostatnia zachowana stacja benzynowa tego typu w Niemczech. Budynek poddano konserwacji i przywrócono wygląd zbliżony do pierwotnego, jednak ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego nie planuje się dalszego użytkowania.
Stacje paliw typu Fürstenwalde w Polsce Przy węźle Bielany Wrocławskie na autostradzie A4 pod Wrocławiem znajdują się dwie stacje benzynowe tego typu, które zostały wpisane do rejestru zabytków w 2012 r.. Kolejna zachowana stacja, znajdująca się na węźle Szczecin-Zachód na autostradzie A6, została wpisana do rejestru zabytków w roku 2026. Wszystkie trzy stacje benzynowe nadal funkcjonują.
Zachowane stacje paliw typu Fürstenwalde Zachowane stacje paliw typu FürstenwaldePaństwoAutostrada WęzełMiejscowośćWspółrzędneRok budowyZabytekFunkcjonowanieZdjęcieFürstenwalde-WestFürstenwalde/Spree1937 09115484bezramki|180px (Berlinka)Szczecin ZachódKołbaskowo1937 A-2114 z 27.04.2026Stacja Orlenbezramki|180pxBielany Wrocławskie (strona północna)Bielany Wrocławskie1937 A/5781/1-2 z 19.01.2012Stacja Orlenbezramki|180pxBielany Wrocławskie (strona południowa)Bielany Wrocławskie1937 A/5781/1-2 z 19.01.2012Stacja Orlenbezramki|180px
W kulturze Na stacji paliw w Bielanach Wrocławskich filmowano sceny do filmu Profesor Zazul z 1965 r. oraz do filmu Motodrama z 1971 r. w reżyserii Andrzeja Konica.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zdjęcia stacji paliw w Bielanach Wrocławskich w serwisie polska-org.pl Zdjęcia stacji paliw w Bielanach Wrocławskich w serwisie fotopolska.eu Zdjęcia stacji paliw w Bielanach Wrocławskich w serwisie reichsautobahn.de Zdjęcia stacji paliw w Bielanach Wrocławskich w serwisie autobahngeschichte.org Zdjęcia stacji paliw w Kołbaskowie w serwisie fotopolska.eu
Fürstenwalde Kategoria:Fürstenwalde Kategoria:Transport w Brandenburgii Kategoria:Autostrady w Niemczech Kategoria:Autostrada A4 (Polska) Kategoria:Bielany Wrocławskie Kategoria:Zabytki w powiecie wrocławskim Kategoria:Berlinka (autostrada) Kategoria:Kołbaskowo Kategoria:Architektura modernizmu w Niemczech Kategoria:Budynki oddane do użytku w III Rzeszy w 1937