Friedrich Schaller (ur. 30 sierpnia 1920 w Gleismuthhausen w Górnej Frankonii, zm. 5 maja 2018 w Wiedniuhttps://www.zobodat.at/pdf/ZAOE_70_0193-0200.pdf.) – zoolog.
Życiorys Był synem nauczyciela szkoły podstawowej Nikolausa Schallera i Dorothei. Większość młodych lat spędził w . Po ukończeniu Franz-Ludwig-Gymnasium w BamberguFLG-Wiki, abgerufen am 10. Juni 2014. studiował zoologię na Uniwersytecie Wiedeńskim (1939-1944), koncentrując się na biologii, antropologii, paleontologii i gleboznawstwie. Następnie został asystentem naukowym na Uniwersytecie Philippsa w Marburgu, a w latach 1947–1957 był profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji. W 1950 roku obronił pracę habilitacyjną na temat ekologii skoczogonków na terenie rezerwatu Großer Sand. Osiem lat później przyjął nominację na stanowisko profesora zwyczajnego Uniwersytetu Technicznego w Braunszwiku oraz dyrektora tamtejszego instytutu i muzeum. W 1968 roku objął stanowisko profesora zwyczajnego i kierownika 1. Instytutu Zoologicznego Uniwersytetu Wiedeńskiego. Na emeryturę przeszedł w roku 1987.
Dorobek naukowy Friedrich Schaller był prezesem Stowarzyszenia Biologów Niemieckich () od 1962 do 1968 oraz prezesem Niemieckiego Towarzystwa Zoologicznego () w latach 1970–1973. Przez osiem lat był także recenzentem Niemieckiej Wspólnoty Badawczej (Deutsche Forschungsgemeinschaft).
Jego głównymi obszarami badawczymi były: zoologia glebowa i etologia zwierząt glebowych – zwłaszcza skoczogonków. Prowadził też badania ekologiczne w tropikach Ameryki Południowej – zwłaszcza w Amazonii i Sudanie – na zwierzętach glebowych i rybach.
Stworzył około 200 artykułów i rozdziałów w książkach na temat bioakustyki ciem i ryb amazońskich, krytyki języka i terminologii biologicznej, a także zagadnień współczesnej biologii oraz jej historii. Był współredaktorem lub redaktorem branżowych czasopism (Oecologia, Zoologe, Zoologica).
Nagrody i wyróżnienia 1964 – członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Brunszwiku () 1987 – doktor honoris causa Uniwersytetu w Ulm 1993 – Medal Fabriciusa Niemieckiego Towarzystwa Entomologii Ogólnej i Stosowanej (niem. skr. DGaaE) 1993 – członek korespondent Austriackiej Akademii Nauk 1995 – Medal Gregora J. Mendla Czeskiej Akademii Nauk 1998 – Nagroda im. Ernsta Jüngera w dziedzinie entomologii Badenii-Wirtembergii
Publikacje Zur Ökologie der Collembolen des Mainzer Sandes. Jena 1951 – rozprawa habilitacyjna Die Unterwelt des Tierreiches. Kleine Biologie der Bodentiere. Berlin, Göttingen und Heidelberg 1962 – o biologii zwierząt glebowych Collembola (Springschwänze), [w:] Arthropoda, 2. Insecta, vol 12, cz. 2, Spezielles. 1970, s. 72 – o skoczogonkach wydawca: Zoologica. Originalabhandlungen aus dem Gesamtgebiet der Zoologie. Stuttgart 1975 Auf Weltbild(er)suche. Gedanken eines Mitteleuropäers über die Möglichkeiten, zu einem „Weltbild” zu kommen. Linz 2004 – światopogląd Wyniki niektórych badań Schallera zostały opisane w wydanej w Polsce książce Świat zmysłów autorstwa Vitusa Dröschera (Wiedza Powszechna 1971, tł. Bożena Witkowska).
Bibliografia Schaller, Friedrich, [w:] Kürschners Deutscher Gelehrten-Kalender 2003. Bio-bibliographisches Verzeichnis deutschsprachiger Wissenschaftler der Gegenwart. wydanie 19. K. G. Saur, München 2003, tom 2: K–Scho, s. 2847 Erfüllte Endlichkeit: Autobiografie des Zoologen Friedrich Schaller (= Stapfia. tom 70). Biologiezentrum, Linz 2000, s. 1-329ISSN 0252-192X; https://www.zobodat.at/pdf/STAPFIA_0070_0001-0329.pdf. Friedrich Schaller: Bemerkungen über Ernst Jünger und mich. Dankesrede zur Verleihung des Ernst Jünger-Preises auf Schloß Wiltingen am 6. Oktober 1998. [w:] Carolinea, tom 57. Karlsruhe 1999, s. 5–8
Przypisy
Linki zewnętrzne Literatura autorstwa i o Friedrichu Schallerze w katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej Ludwig Beck: Bodenzoologie und Taxonomie in Karlsruhe Herrn Prof. Dr. Dr. h. c. Friedrich Schaller zum 70. Geburtstag gewidmet, [w:] andrias, tom 7, Karlsruhe 1990, s. 5–8 Dietrich Teschner: Prof. Dr. Dr. Friedrich Schaller zum 70. Geburtstag sehr herzlich, [w:] Braunschweiger Naturkundliche Schriften, tom 3, wydanie 3. Braunschweig październik 1990, s. 567–568 Prof. em. Dr. h. c.f.Dr. Friedrich Schaller, [w:] zobodat.at, OÖ Landes-Kultur GmbH (wraz z listą publikacji) Ulrike und Horst Aspöck: Friedrich Schaller zum 95. Geburtstag, [w:] Entomologica Austriaca, tom 23, Wiedeń 2015, s. 265–266 Friedrich Schaller na stronie internetowej Wydziału Biologii Ewolucyjnej Uniwersytetu Wiedeńskiego Biografia Friedricha Schallera (Internet Archive)
Kategoria:Niemcy (biografie) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Zoolodzy Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Niemczech Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2018