Operational Training Unit (OTU) – brytyjska jednostka zaawansowanego wyszkolenia lotniczego, funkcjonująca w systemie szkolenia Royal Air Force, zapewniająca ostatni etap szkolenia personelu bojowego w okresie II wojny światowej.
Historia Obowiązujący w okresie pokojowym system szkolenia w RAF sprawiał, że piloci którzy ukończyli szkolenie zaawansowane (Service Flying Training – SFT) byli kierowani do dywizjonów myśliwskich. Tam, pod okiem doświadczonych pilotów przechodzili etap szkolenia pomiędzy pilotażem maszyn szkolnych i bojowych oraz zdobywali umiejętności praktyczne niezbędne do służby w dywizjonie myśliwskim.
Gwałtowny wzrost liczby pilotów wyszkolonych w SFT spowodował, że dywizjony nie były w stanie przyjąć i szkolić tak licznej grupy lotników. W styczniu 1939 r. piloci, tuż po ukończeniu SFT, trafiali do Ośrodka Zapasowego 11. Grupy Myśliwskiej w Andover, od września kolejnym miejsce szkolenia był Ośrodek Zapasowy 12. Grupy Myśliwskiej w Aston Down. Tam odbywali szkolenie na myśliwcach Hawker Hurricane i lekkich bombowcach Fairey Battle. Pozwalało to na przeszkolenie ich na sprzęcie stosowanym w jednostkach bojowych, ale nadal nie zapewniało umiejętności taktycznych. Piloci po takim szkoleniu często nie mieli umiejętności lotów i walki w szyku oraz nie posiadali wyszkolenia z zakresu strzelania powietrznego.
Dowództwo Fighter Command zdawało sobie sprawę z tych niedociągnięć w zakresie szkolenia. Po wybuchu II wojny światowej reżim służby bojowej spowodował, że jednostki biorące udział w walkach nie dysponowały rezerwami kadrowymi pozwalającymi na prowadzenia szkolenia w dotychczasowym stylu. Dlatego też w marcu 1940 r., na bazie dotychczas funkcjonujących Ośrodków Zapasowych, stworzono 5. i 6. OTU. Miały być jednostkami doskonalenia bojowego dla przyszłych pilotów myśliwskich, szkolić ich z wykorzystaniem nowoczesnych myśliwców Hurricane i Spitfire. 8 kwietnia podjęto decyzję o stworzeniu 10, 12, 13, 15, i 16 OTU, które miały zająć się szkoleniem załóg bombowców. W czerwcu 1940 r. zmiany w systemie szkolenia w Bomber Command spowodowały, że do OTU trafiali już wszyscy piloci przewidziani do służby w jednostkach bojowych.
thumb|Upamiętnienie 20 OTU w bazie RAF Elgin Ten system sprawdził się już wkrótce i spowodował, że w okresie bitwy do Anglię do jednostek bojowych przydzielano pilotów mających doświadczenie w pilotowaniu maszyn wykorzystywanych w działaniach bojowych. W późniejszym okresie liczba OTU sukcesywnie rosła; do kadry instruktorskiej przydzielano lotników, którzy zakończyli turę lotów bojowych i korzystali z odpoczynku operacyjnego. Pozwalało to na przekazywanie szkolonym pilotom praktycznych umiejętności i doświadczeń wyniesionych z działań bojowych. Szkolenie trwało od 8 do 24 tygodni, w zależności od rodzaju lotnictwa.
Personel Bomber i Coastal Command trafiał do OTU na dziesięciotygodniowe przeszkolenie, podczas którego następowało tworzenie załóg bombowców i ich zgrywanie bojowe. Załogi będące na etapie szkolenia były, w wyjątkowych sytuacjach, kierowane do misji bojowych o szczególnym znaczeniu. Miało to miejsce m.in. podczas nalotu tysiąca bombowców na Kolonię w maju 1942 r. OTU dysponowały jedynie maszynami dwusilnikowymi, dlatego też dalsze przeszkalanie załóg na maszyny czterosilnikowe odbywało się w Heavy Conversion Units (HCU).
Do OTU kierowano również pilotów, którzy trafili do dywizjonów bojowych, ale w czasie służby wykazali braki w wyszkoleniu. Zlecano wówczas instruktorom OTU przeprowadzenie lotów sprawdzających w celu oceny przydatności pilota. Taki sprawdzian musiał m.in. odbyć polski pilot myśliwski P/O Jan Pfeiffer służący w 32 dywizjonie RAF, który podczas startu 6 sierpnia 1940 r. pomylił ustawienia manetki gazu i rozbił Hurricane’a. Po weryfikacji umiejętności w 54 OTU powrócił do latania bojowego.
Pod koniec 1941 r. dowództwo lotnictwa stwierdziło, że OTU nie spełniają zadań szkoleniowych w zakresie przeszkalania załóg średnich bombowców do lotów na ciężkich bombowcach. Zdecydowano się na wprowadzenie kolejnego pośredniego etapu szkolenia w postaci Operational Conversion Units, które stały się kolejnym etapem pośrednim w systemie szkolenia między jednostką szkolenia operacyjnego a jednostką operacyjną w Bomber Command. Po zakończeniu II wojny światowej działalność OTU stopniowo wygaszano, ich zadania całkowicie przejęły OCU.
Lista jednostek 1 (Coastal) Operational Training Unit RAF (1 (C)OTU) Powstała 1 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 19 października 1943 r. Działała w bazie RAF w Silloth, ostatnim miejscem stacjonowania jednostki była baza Risalpur. Szkoliła załogi na potrzeby działań Coastal Command. thumb|Blackburn Botha z 1 (C)OTU 2 (Coastal) Operational Training Unit RAF (2 (C)OTU) Powstała 1 października 1940 r., została rozwiązana 15 lutego 1944 r. Działała w bazie RAF w Catfoss, szkoliła załogi na potrzeby działań Coastal Command. 3 (Coastal) Operational Training Unit RAF (3 (C)OTU) Powstała 27 listopada 1940 r., została rozwiązana 4 stycznia 1944 r. Działała w bazie RAF w Catfoss, szkoliła załogi na potrzeby działań Coastal Command. Personel i kursantów przeniesiono do 56 OTU. 4 (Coastal) Operational Training Unit RAF (4 (C)OTU) Powstała 16 marca 1941 r., została rozwiązana 31 lipca 1947 r. Działała w bazie RAF w Stranraer, szkoliła załogi łodzi latających na potrzeby działań Coastal Command. 5 Operational Training Unit RAF (5 OTU) Powstała w 1940 r., została 1 listopada 1940 r. przemianowana na 55 Operational Training Unit. Działała w bazie RAF w Aston Down, szkoliła pilotów myśliwskich na potrzeby Fighter Command. 5 (Coastal) Operational Training Unit RAF (5 (C)OTU) Powstała 1 sierpnia 1941 r., została rozwiązana 1 sierpnia 1944 r. Działała w bazie RAF Chivenor, szkoliła załogi na potrzeby działań Coastal Command. Ostatnim miejscem stacjonowania jednostki było Turnberry. 6 Operational Training Unit RAF (6 OTU) Powstała 6 marca 1940 r., 1 listopada 1940 r. została przemianowana na 56 Operational Training Unit. Działała w bazie RAF w Sutton Bridge, szkoliła pilotów myśliwskich na potrzeby działań Fighter Command. 7 Operational Training Unit RAF (7 OTU) Powstała 15 czerwca 1940 r., 1 listopada 1940 r. została przemianowana na 57 Operational Training Unit. Działała w bazie RAF w Hawarden, szkoliła pilotów myśliwskich na potrzeby działań Fighter Command. 7 (Coastal) Operational Training Unit RAF (7 (C)OTU) Powstała 1 kwietnia 1942 r. w bazie RAF w Limavady, 16 maja 1944 r została przemianowana na 4 Refresher Flying Unit. Działała w bazie RAF Limavady i Haverfordwest, szkoliła załogi na potrzeby działań Coastal Command. 8 (Coastal) Operational Training Unit RAF (8 (C)OTU) Powstała 18 maja 1942 r., w 1947 r. została przemianowana na 237 Operational Conversion Unit. Działała w bazie RAF Fraserburgh, szkoliła załogi samolotów rozpoznania fotograficznego na potrzeby działań Coastal Command. 9 (Coastal) Operational Training Unit RAF (9 (C)OTU) Powstała 7 czerwca 1942 r., 11 sierpnia 1944 r. została wchłonięta przez 109 (Transport) Operational Training Unit. Działała w bazie RAF Aldergrove oraz Crosby-on-Eden, szkoliła załogi na potrzeby działań Coastal Command. 10 Operational Training Unit RAF (10 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 10 września 1946 r. Działała w bazie RAF Abingdon, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. thumb|Armstrong Whitworth Whitley z 10 OTU 11 Operational Training Unit RAF (11 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 18 września 1945 r. Działała w bazie RAF Bassingbourn oraz Westcott, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 12 Operational Training Unit RAF (12 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 22 marca 1945 r. Działała w bazie RAF Benson, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. Ostatnim miejscem stacjonowania jednostki była baza w Chipping Norton. 13 Operational Training Unit RAF (13 OTU) Powstała 6 kwietnia 1940 r., została 1 maja 1947 r. przekształcona w 228 Operational Conversion Unit. Działała w bazie RAF Bicester, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 14 Operational Training Unit RAF (14 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 24 czerwca 1945 r. Działała w bazie RAF Cottesmore, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 15 Operational Training Unit RAF (15 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 15 marca 1944 r. Działała w bazie RAF Harwell, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 16 Operational Training Unit RAF (16 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 1 stycznia 1945 r. Działała w bazie RAF Upper Heyford, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. Została przekształcona w 1655 Mosquito Training Unit a następnie w 231 Operational Conversion Unitd. 17 Operational Training Unit RAF (17 OTU) Powstała 8 kwietnia 1940 r., została rozwiązana 28 lutego 1947 r. Działała w bazie RAF Upwood, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. Została przekształcona w 201 Crew Training Unit. 18 Operational Training Unit RAF (18 OTU) thumb|Fairey Battle z polskiego 18 OTU Powstała 15 czerwca 1940 r. z Polish Training Unit, funkcjonującego od kwietnia w bazie RAF Hucknall. Jej zadaniem było szkolenie polskich załóg bombowców Battle. Jednostkę przeniesiono do bazy RAF w Bramcote, po podpisaniu polsko-brytyjskiej umowy z 5 sierpnia 1940 r. i przyjęciu planu rozwoju Polskich Sił Powietrznych 18 OTU stała się jednostką z polską kadrą instruktorską, personelem naziemnym i pomocniczym. Szkoliła polskie załogi na potrzeby działań Bomber Command. 1 lipca 1942 r. 18 OTU przeformowano w autonomiczny kilkudywizjonowy polski oddział szkolenia bojowego z polskim personelem i polskim komendantem lotniska Bramcote. Wraz ze spadkiem polskich kandydatów do szkolenia jednostka pod koniec 1944 r. utraciła polski charakter. Została rozwiązana 30 stycznia 1945 r. Wyszkolono w niej ok. 2200 polskich lotników. W 18 OTU szkolili się m.in. Stanisław Skarżyński i Jan Stangryciuk. 19 Operational Training Unit RAF (19 OTU) Powstała 27 maja 1940 r., została rozwiązana 26 czerwca 1945 r. Działała w bazie RAF Kinloss, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 20 Operational Training Unit RAF (20 OTU) Powstała 27 maja 1940 r., została rozwiązana 17 lipca 1945 r. Działała w bazie RAF Lossiemouth, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 21 Operational Training Unit RAF (21 OTU) Powstała 21 stycznia 1941 r., 15 marca 1947 r. została przekształcona w 202 Advanced Flying School RAF. Działała w bazie RAF Moreton-in-Marsh oraz w Finningley, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 22 Operational Training Unit RAF (22 OTU) Powstała 14 kwietnia 1941 r., została rozwiązana 24 lipca 1945 r. Działała w bazie RAF w Wellesbourne, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 23 Operational Training Unit RAF (23 OTU) Powstała 1 kwietnia 1941 r., została rozwiązana 15 marca 1944 r. a personel i maszyny przeniesiono do 22 OTU. Działała w bazie RAF Pershore, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 24 Operational Training Unit RAF (24 OTU) Powstała 15 marca 1942 r., została rozwiązana 24 lipca 1945 r. Działała w bazie RAF w Honeybourne, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 25 Operational Training Unit RAF (25 OTU) Powstała 1 marca 1941 r., została rozwiązana 1 lutego 1943 r. Działała w bazie RAF w Finningley, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 26 Operational Training Unit RAF (26 OTU) Powstała 15 stycznia 1942 r., została rozwiązana 4 marca 1946 r. Działała w bazie RAF w Wing, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 27 Operational Training Unit RAF (27 OTU) Powstała 23 kwietnia 1941 r., została rozwiązana 22 czerwca 1945 r. Działała w bazie RAF w Lichfield, szkoliła załogi na potrzeby działań Bomber Command. 28 Operational Training Unit RAF (28 OTU)