Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny (PIHM) – instytucja badawczo-naukowa powołana do przeprowadzania planowanych i systematycznych badań hydrologiczno-meteorologicznych.
Powołanie Instytutu Na podstawie dekretu z 1946 r. o utworzeniu Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego ustanowiono InstytutDekret z dnia 5 lutego 1946 r. o utworzeniu Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego. .
Instytut podlegał bezpośrednio Ministrowi Komunikacji.
Dyrektorami byli: prof. Julian Michał Lambor (1949–1953 i 1959–1963), prof. dr Wincenty Okołowicz (1953–1959), prof. dr hab. inż. Zdzisław Kaczmarek (1963–1966), doc. dr inż. Eryk Bobiński (1969–1972).
30 grudnia 1972 z połączenia Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego z Instytutem Gospodarki Wodnej - powstał Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.
Cele i zadania Instytutu Instytut spełniał swoje zadania przez: zakładanie i utrzymywanie na całym obszarze Państwa, w szczególności na rzekach i jeziorach, wybrzeżu morskim i terenach górskich stacji obserwacyjnych i doświadczalnych, organizowanie stałej służby pogody dla potrzeb komunikacji powietrznej i lądowej oraz innych zainteresowanych działów administracji państwowej, organizowanie służby informacyjnej i ostrzegawczej dla potrzeb żeglugi i akcji powodziowej, wykonywanie wszelkich pomiarów i studiów w zakresie hydrologii i meteorologii oraz niezbędnych obserwacji i badań specjalnych wiążących się z tymi służbami, opiniowanie projektów technicznych i gospodarczych ze stanowiska hydrologicznego i meteorologicznego, opracowanie wniosków dotyczących racjonalnego wykorzystania wód i elementów klimatycznych, opracowanie oraz kompletowanie katalogów i opisów wód kraju, rejonów klimatycznych i katastru sił wodnych, opracowanie i publikowanie wyników obserwacji, studiów, pomiarów, instrukcji i biuletynów informacyjnych oraz prac naukowych z dziedziny hydrologii i meteorologii, współpraca z pokrewnymi instytucjami i organizacyjnymi w kraju i za granicą oraz katedrami hydrologii i meteorologii na wyższych uczelniach.
Organizacja instytutu Na podstawie obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z 1947 r. w sprawie ogłoszenia statutu organizacyjnego Komitetu Hydrologiczno-Meteorologicznego określono organizację InstytutuObwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 1947 r. w sprawie ogłoszenia statutu organizacyjnego Komitetu Hydrologiczno-Meteorologicznego. .
Na czele Instytutu stał dyrektor mianowany i zwalniany przez Ministra Komunikacji.
Kompetencje dyrektora Instytutu Dyrektor zarządzał całokształtem spraw Instytutu i był odpowiedzialny za ogólną jego działalność.
W szczególności do kompetencji dyrektora należało: organizacja pracy służby informacyjno-ostrzegawczej w zakresie hydrologii i meteorologii dla wszystkich potrzeb Państwa; przedkładanie Ministrowi Komunikacji w porozumieniu z właściwymi organami wniosków co do tworzenia, znoszenia i zmiany siedzib oddziałów Instytutu oraz stacji obserwacyjnych i doświadczalnych; ustalanie metod i programu badań hydrologicznych i meteorologicznych w Państwie; opiniowanie projektów technicznych i gospodarczych, przedstawianie wniosków właściwym władzom centralnym i instytucjom gospodarczym w sprawie racjonalnego wykorzystania wód i elementów meteorologicznych; zatwierdzanie opisów wód kraju (katalogów), rejonów klimatycznych i katastru sił wodnych oraz wszelkich innych opracowań, studiów, pomiarów, obserwacji i biuletynów, przeznaczonych do publikacji; reprezentowanie służby hydrologicznej i meteorologicznej na zjazdach i konferencjach hydrologicznych i meteorologicznych w kraju i zagranicą; nakładanie obowiązków obserwacji w myśl art. 6 dekretu o utworzeniu Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego; regulowanie i uzgadnianie współpracy Instytutu z zainteresowanymi urzędami i instytucjami w zakresie hydrologii i meteorologii; występowanie do innych instytucji i urzędów o dostarczanie przez nie materiałów hydrologicznych i meteorologicznych, potrzebnych do opracowania zagadnień poruczonych Instytutowi; zatwierdzanie po uzgodnieniu z zainteresowanymi Ministerstwami instrukcji dla wszystkich urzędów i instytucji, wykonujących spostrzeżenia hydrologiczne i meteorologiczne w celu prowadzenia tych prac według jednolitego dla całego Państwa systemu; przedstawianie Ministrowi Komunikacji wniosków o tworzenie stypendiów na wyższych uczelniach i instytucjach naukowych w kraju i zagranicą; organizowanie wykładów z zakresu hydrologii i meteorologii w szkołach akademickich, w porozumieniu z Ministerstwem Oświaty; zakładanie radiostacji do użytku służby hydrologicznej i meteorologicznej i występowanie z wnioskami w sprawie użytkowania innych stacji nadawczo-odbiorczych, wydawanie zasadniczych zarządzeń w sprawach organizacji i trybu pracy Instytutu oraz decydowanie w sprawach ogólnych i dotyczących całej służby hydrologiczno-meteorologicznej.
Wydziały Instytutu Instytut dzielił się na Wydziały: Ogólny; Hydrografii i Hydrometrii; Hydrologii Wód Płynących; Limnologii i Wód Podziemnych; Meteorologii Klimatologicznej; Przewidywań i Informacji Synoptycznych; Aerologii i Specjalnych Badań Meteorologicznych; Morski z siedzibą w Gdyni; Samodzielny Wydział Wojskowy służby hydrologiczno-meteorologicznej; Samodzielny referat inwestycyjny
Na czele wydziałów stali naczelnicy wydziałów mianowani i zwalniani ze służby przez Ministra Komunikacji na wniosek dyrektora Instytutu.
Naczelnicy wydziałów sprawowali fachowe kierownictwo nad powierzonymi wydziałami, stosownie do zarządzeń i instrukcji dyrektora Instytutu i jego zastępców oraz są odpowiedzialni za całokształt prac wydziałów.
Środki finansowe Instytutu Środki finansowe na pokrycie wydatków Instytut czerpał: z kwot przewidzianych na ten cel w osobnym dziale budżetu Ministerstwa Komunikacji, z funduszów przydzielonych przez inne Ministerstwa, z własnych dochodów uzyskanych za prace, wykonywane dla urzędów, instytucji i osób zainteresowanych, jak również za orzeczenia, opinie, informacje i sprzedaż, wydawnictw.
Przypisy
Kategoria:Instytucje meteorologiczne Kategoria:Polskie instytuty naukowe