Platforma Europejskiej Pamięci i Sumienia – międzynarodowa organizacja działającej na rzecz rozszerzenia wiedzy o reżimach totalitarnych XX wieku, skupiająca ponad 60. organizacji z Europy i Ameryki Północnej.
Historia Działania związane z powstaniem Platformy zapoczątkowała Deklaracja Praska Parlamentu Europejskiego z 2008 r. W swej rezolucji z kwietnia 2009 r. Parlament Europejski zaapelował o utworzenie Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia, która stałaby się ośrodkiem wspierającym współpracę międzynarodowych organizacji badawczych, archiwalnych i memoratywnych. Miało to ułatwić badanie historii totalitaryzmu, zbieranie dokumentów z tego obszaru tematycznego oraz doprowadzić do budowy pomnika ofiar wszystkich reżimów totalitarnych. W trakcie obchodów Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych została przygotowana Deklaracja Warszawska, która powstała na wniosek Polskiego Komitetu Krajowego Programu UNESCO „Pamięć Świata” w 2011 r. i została zatwierdzona przez jego Międzynarodowy Komitet Doradczy. Jej podpisanie 23 sierpnia 2011 r. uważa się za ostatni etap przygotowań do powstania Platformy.
Powołanie do istnienia Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia miało miejsce 14 października 2011 roku w Pradze. Przy podpisaniu dokumentów założycielskich byli obecni przemierzy Czech, Rzeczypospolitej Polskiej i Węgier. Członkami założycielami było 21 organizacji z 12. krajów, ze strony Polski był to Instytut Pamięci Narodowej oraz Muzeum Powstania Warszawskiego.
Co roku odbywa się zjazd organizacji członkowskich tworzących Platformę. Podczas spotkania odbywają się obrady i debaty.
Liderzy Pracami organizacji kieruje Prezes PEMC wybierany przez zgromadzenie organizacji członkowskich na trzyletnią kadencję. Prezesa wspiera siedmioosobowa Rada Wykonawcza (Executive Board). Za prowadzenie biura odpowiada Dyrektor Zarzadzający.
Prezesi PEMC 2011-2017 Göran Lindblad, Szwecja 2017-2021 Łukasz Kamiński, Polska od 2021 Marek Mutor, Polska
Dyrektorzy Zarządzający 2011-2018 Neela Winkelmann, Czechy 2011-2025 Peter Rendek, Słowacja od 2026 Wojciech Bednarski, Polska
Przyznawane nagrody Corocznie Platforma przyznaje, osobom lub organizacjom, nagrodę za działania na rzecz praworządności, obrony demokracji i praw człowieka oraz przeciwstawianie się współczesnym reżimom totalitarnym.
Laureaci nagrody PEMC 2014 Mustafa Dzhemilev 2015 Aleksiej Nawalny i Oleg Nawalny 2016 Leopoldo López 2017 Ilmi Umerov 2018 Ołeh Sencow 2020 Swiatłana Cichanouska 2022 Stowarzyszenie Memoriał 2023 Dmytro Khyliuk 2024 Władimir Kara-Murza
Zobacz też Europejska Sieć Instytucji Archiwalnych Zajmujących się Aktami Tajnych Służb
Przypisy
Kategoria:Organizacje międzynarodowe