Amberboa (Amberboa (Pers.) Less.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te występują w zachodniej i środkowej Azji – w Azji Mniejszej i na Kaukazie, w Iranie, Afganistanie, Pakistanie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, Kirgistanie, Kazachstanie, na Syberii i w Sinciang. Dla efektownych i pachnących kwiatostanów uprawiana jest amberboa piżmowa A. moschata. Gatunek ten jako zdziczały z upraw zarejestrowany został w różnych krajach Ameryki Północnej, Europy oraz południowej i wschodniej Azji.
Morfologia Pokrój Nieuzbrojone (bez kolców) rośliny jednoroczne, rzadziej dwuletnie. Pędy prosto wzniesione, nierozgałęzione lub rozgałęziające się od ziemi, nagie, osiągające od 20 do 70 cm wysokości. Liście Całobrzegie, ząbkowane lub w różnym stopniu pierzastoklapowane. Dolne liście większe i ogonkowe, górne siedzące i mniejsze.
Kwiaty Skupione w pojedynczych koszyczkach na szczytach łodyg. Okrywy jajowate o średnicy 12–16 mm. Ich listki liczne, w kilku rzędach. Zewnętrzne (dolne) listki bez przydatków, obłonione, tępo zakończone. Wewnętrzne (górne) z błoniastymi przydatkami, całobrzegimi lub kolczastymi. Na płaskim dnie koszyczka znajdują się łuseczkowate szczecinki. Kwiaty w koszyczkach są liczne, zewnętrzne mają powiększone płatki korony kwiatu o ciemniej zabarwionych końcach łatek i są płonne. Wewnętrzne są płodne, obupłciowe. Korony są białe, żółte, różowe i purpurowe. Szyjka słupka zwieńczona jest dwoma długimi ramionami. Owoce Jajowato podługowate, żebrowane i owłosione niełupki, zwykle brązowe. Na szczycie z ząbkowanym pierścieniem. Puch kielichowy w postaci trwałych, wąskich i wolnych łusek wyrastających w kilku rzędach.
Systematyka Rodzaj zaliczany do podplemienia Centaureinae, plemienia Cardueae, podrodziny Carduoideae w obrębie rodziny astrowatych Asteraceae. Rodzaj wydzielany jest też do tzw. grupy Volutaria.
Rodzaj często był włączany do rodzaju chaber Centaurea, od którego jednak różni się m.in. budową owocu i podstawową liczbą chromosomów. Badania molekularne wykazały że rodzaj zajmuje pozycję bazalną w obrębie podplemienia Centaureinae.
Wykaz gatunków Amberboa amberboi (L.) Tzvelev Amberboa bucharica Iljin Amberboa glauca (Puschk. ex Willd.) Grossh. Amberboa gubanovii Gabrieljan Amberboa iljiniana Grossh. Amberboa maroofii Negaresh Amberboa moschata (L.) DC. – amberboa piżmowa Amberboa nana (Boiss.) Iljin Amberboa sosnovskyi Iljin Amberboa takhtajanii Gabrieljan Amberboa turanica Iljin Amberboa zanjanica Ranjbar & Negaresh
Przypisy
Kategoria:Carduoideae