thumb|Schemat przeprowadzenia kolonoskopii Kolonoskopia – metoda badania dolnego odcinka przewodu pokarmowego polegająca na oglądaniu wnętrza jelita grubego (okrężnica). Polega ona na wprowadzeniu przez odbyt specjalnego wziernika zakończonego kamerą i przesłaniu obrazu na zewnątrz. Do tego celu służy giętki instrument zwany kolonoskopem, który jest zbudowany podobnie jak gastroskop służący do diagnostyki górnego odcinka przewodu pokarmowego. Podczas kolonoskopii możliwe jest też pobieranie wycinków błony śluzowej jelita grubego do badań histopatologicznych, a także wykonywanie drobnych zabiegów, np. usuwanie pojedynczych polipów. Kolonoskopia jest standardową metodą oceny jelita grubego (okrężnica)C. Hassan, M. Bretthauer, M.F. Kaminski and all. : Przygotowanie jelita do kolonoskopii: Zalecenia Europejskiego Towarzystwa Endoskopii Przewodu Pokarmowego. Gastroenterologia Kliniczna 2013, tom 5, nr 2–3, 123–136; ISSN 2081–1020|https://journals.viamedica.pl/gastroenterologia_kliniczna/article/view/35401/25712, language: pl.
Rozróżnia się kolonoskopię diagnostyczną i kolonoskopię terapeutyczną. Kolonoskopia, ze względu na swoją dostępność i coraz bardziej zaawansowane techniki, jest kluczową procedurą do wykrywania i usuwania zmian przednowotworowych w okrężnicy oraz dolnym odcinku jelita krętego. Trwają poszukiwania parametrów antropologicznych pacjentów mających wskazać na możliwe utrudnienia wykonania badania kolonoskopowego u danej osoby, zarówno u dzieci, jak i dorosłych.
Wskazania do kolonoskopii diagnostycznej Najczęściej są nimi: podejrzenie raka jelita grubego biegunka o niejasnej etiologii podejrzenie nieswoistego zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) podejrzenie zaburzeń wchłaniania badania przesiewowe w zdrowej populacji w kierunku polipów i wczesnych postaci raka jelita grubego Alternatywą klasycznej kolonoskopii diagnostycznej jest nieinwazyjna wirtualna kolonoskopia.
Kolonoskopia terapeutyczna Najczęściej są nimi: usuwanie polipów hamowanie krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego usuwanie ciał obcych poszerzanie zwężeń dekompresja megacolon toxicum
Przeciwwskazania do kolonoskopii Najczęściej są nimi: zapalenie otrzewnej zaostrzenie chorób zapalnych jelita ostre zapalenie uchyłków jelita grubego perforacja jelita grubego ciąża duży tętniak aorty brzusznej ciężka niewydolność układu krążenia i/lub oddechowego zaburzenia krzepnięcia krwi (przy planowanym usunięciu polipa lub biopsji)
Badanie samej odbytnicy to rektoskopia (inaczej proktoskopia).
Aby wykonać to badanie, pacjent musi być odpowiednio przygotowany – jelita powinny być opróżnione z treści pokarmowej, co uzyskuje się przez dietę ubogo resztkową na 3 dni przed badaniem, głodówką w przeddzień badania oraz stosowaniem wlewów oczyszczających jelito grube (lewatywa) lub obecnie preferowaną metodą doustnych środków przeczyszczających (np. Fortrans, CitraFleet).
Podczas badania do światła jelita wprowadzany jest pod ciśnieniem gaz, który ma na celu poszerzenie światła jelita celem łatwiejszego wprowadzenia kolonoskopu i łatwiejszemu uwidocznieniu stanu jelita. Ponieważ kolonoskopia jest zwykle badaniem bolesnym, najczęściej wykonuje się ją w znieczuleniu ogólnym. Badanie wykonywane jest zwykle w pozycji leżącej na boku.
Alternatywą dla tradycyjnej kolonoskopii jest także wirtualna kolonoskopia CT, która umożliwia odwzorowanie ścian i wnętrza jelita grubego w 3D – jest to możliwe dzięki rekonstrukcji obrazów spiralnej tomografii komputerowej. Ta metoda jest w wielu ośrodkach na świecie wykorzystywana jako badanie przesiewowe u pacjentów w grupie wysokiego ryzyka choroby nowotworowej.
Zobacz też
endoskopia panendoskopia angiografia wlew doodbytniczy kolposkopia
Przypisy
Linki zewnętrzne Artykuł w serwisie gastrologia.mp.pl Kolonoskopia w kontekście nieswoistych zapaleń jelit Kolonoskopia - animacja
Kategoria:Endoskopia Kategoria:Gastroenterologia