Bujnyj () – rosyjski niszczyciel z początku XX wieku i wojny rosyjsko-japońskiej, jedna z 22 jednostek typu Bojkij.

Wyporność okrętu wynosiła około 350 ton, a jego główne uzbrojenie stanowiło pojedyncze działo kalibru 75 mm wsparte lżejszą artylerią oraz bronią torpedową. Napędzana maszynami parowymi jednostka rozwijała prędkość około 26 węzłów, osiągając zasięg 1200 Mm przy prędkości 12 węzłów.

Okręt został zwodowany pod nazwą „Byczok” („Бычок”) roku w stoczni w Petersburgu. W 1902 roku nazwę jednostki zmieniono na „Bujnyj”. Niszczyciel został wcielony do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego we wrześniu 1902 roku, z przydziałem do Floty Bałtyckiej. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej okręt został przerzucony na Daleki Wschód i wziął udział w bitwie pod Cuszimą, podczas której został samozatopiony roku.

Projekt i budowa W programie rozbudowy rosyjskiej floty z 1898 roku zawarto konieczność budowy 30 dużych torpedowców (de facto niszczycieli) przeznaczonych do służby na wodach Dalekiego Wschodu, gdzie odczuwano dotkliwy brak jednostek tej klasy. W kwietniu tego roku Morski Komitet Techniczny przedłożył Głównemu Zarządowi Budownictwa Okrętowego i Zaopatrzenia założenia taktyczno-techniczne nowych jednostek: wyporność 350 ton (przy normalnym zapasie węgla stanowiącym co najmniej 17% tej wartości), prędkość co najmniej 27 węzłów, napęd w postaci dwóch maszyn parowych i kotłów typu Yarrow lub Normand i uzbrojenie składające się z dwóch dział kalibru 75 mm i pięciu kalibru 47 mm (z zapasem amunicji wynoszącym odpowiednio 160 i 270 pocisków na lufę), a także trzy wyrzutnie torped z zapasem sześć torped systemu Whiteheada.

Kierownictwo , chcąc wybudować (po uzyskaniu wstępnej zgody ministerstwa) w swoim przedsiębiorstwie kilka okrętów według tej specyfikacji, zwróciło się o pomoc w opracowaniu projektu i wdrożenia produkcji do brytyjskiej stoczni Yarrow, oferując w zamian 2% wartości kontraktu. Opracowując projekt niszczyciela dla rosyjskiej marynarki, firma Yarrow wykorzystała plany i specyfikację japońskich jednostek typu Ikazuchi, budowanych w tym czasie w swojej stoczni, w wyniku czego rosyjskie niszczyciele były wizualnie podobne do japońskich. Specjaliści z Yarrow uwzględnili w projekcie szereg wymogów określonych przez Morski Komitet Techniczny, w tym wzmocnienie uzbrojenia torpedowego (trzy wyrzutnie, w stosunku do dwóch na japońskich okrętach); ostateczne plany zostały zatwierdzone w kwietniu 1899 roku, a pod koniec lipca zapadła ostateczna decyzja o ich budowie.

16 sierpnia podpisano kontrakt z Zakładam Newskimi na budowę dziesięciu niszczycieli typu Bojkij, w oparciu o projekt firmy Yarrow; zgodnie z kontraktem, pierwszy niszczyciel miał być gotowy do przekazania państwu 14 miesięcy po zatwierdzeniu specyfikacji – czyli w czerwcu 1900 roku – natomiast pozostałe jednostki miały zostać zgłoszone do odbioru najpóźniej do 1 maja 1901 roku.

Niszczyciel zbudowany został w Zakładach Newskich w Petersburgu. Stępkę okrętu położono w 1901 roku. roku niszczyciel otrzymał nazwę „Byczok” () i został wpisany do rejestru floty, zgodnie z cesarskim rozkazem wydanym roku. Okręt został zwodowany wraz z siostrzaną jednostką „Bojkij” roku. W związku ze zmianą zasad nazewnictwa niszczycieli od gatunków ryb na rzecz przymiotników oznaczających cechy, roku nazwę jednostki zmieniono na „Bujnyj” („Буйный”).

na „Bujnym” rozpoczęły się w Kronsztadzie roku. na próbach prędkości maksymalnej na niszczyciel osiągnął 26,73 węzła, jednak testy zostały przerwane po pęknięciu kołnierza dolnego zaworu bezpieczeństwa cylindra wysokiego ciśnienia.

Konstrukcja i dane taktyczno-techniczne Charakterystyka ogólna „Bujnyj” był czterokominowym niszczycielem, klasyfikowanym do 1907 roku jako torpedowiec. Kadłub podzielony był za pomocą dziesięciu głównych stalowych grodzi na przedziały wodoszczelne; wykonane ze stali metodą Siemensa-Martina blachy poszycia zewnętrznego miały grubość od 4 do 5 mm i połączone były metodą nitowania. W celu ochrony przed korozją, poszycie części podwodnej – sięgające 0,304 metra powyżej wodnicy – oraz wszystkie elementy położone nisko (wręgi, fundamenty pod kotły, maszyny itp.) poddano cynkowaniu. Dziobnica i tylnica oraz szkielet steru wykonane były ze stali kutej. Pokład dziobowy miał kształt „skorupy żółwia”, natomiast od stanowiska dowodzenia aż po rufę rozciągał się lekko pochyły pokład stalowy o grubości 3,3–6,5 mm, pokryty linoleum. Znajdujące się na dziobie bojowe stanowisko dowodzenia wykonane było ze stalowych płyt o grubości 6,25 mm; znajdowały się w nim koło sterowe, telegraf maszynowy, kompas i rury głosowe, a także manometry do kontroli kotłów parowych. Bezpośrednio za nim znajdowała się kabina nawigacyjna, wykonana ze stali i wyłożona materiałem termoizolacyjnym; stanowiła ona podstawę dla mostka nawigacyjnego, wyposażonego w kompas, koło sterowe i telegraf maszynowy, z płóciennymi osłonami przeciwwiatrowymi. Na rufie umieszczono zapasowe stanowisko sterowania okrętem, wyposażone w kompas, telegraf maszynowy, rury głosowe łączące to stanowisko z kotłownią i maszynownią oraz ręczne koło sterowe połączone bezpośrednio z rumplem steru za pomocą cięgien sterowych; w celu ochrony sternika przed dymem z kominów, iskrami i rozbryzgami wody, stanowisko otrzymało osłonę z oknami, którą można było w razie potrzeby podnosić lub opuszczać. Dostęp do wnętrza okrętu zapewniało dziesięć okrągłych włazów z precyzyjnie wykonanymi pokrywami wyposażonymi w przeciwwagi.

Długość całkowita wynosiła 64 metry, szerokość 6,4 metra i zanurzenie od 1,78 metra (bez kilu) do 2,59 metra (maksymalne). Projektowa wyporność jednostki wynosiła 350 ton, a rzeczywista 363 tony.

Załoga okrętu liczyła sześciu oficerów i 62 marynarzy. Marynarze byli zakwaterowana w dziobowych i rufowych przedziałach mieszkalnych, istniało też oddzielne pomieszczenie przeznaczono dla podoficerów. Jedynie dowódca dysponował oddzielną kabiną, natomiast pozostali oficerowie mieli miejsca do spania (koje) w mesie, oddzielonymi zasłonami. Z powodu obostrzeń przeciwpożarowych szafki i meble wykonane były wyłącznie z metalu. Pomieszczenia okrętowe były ogrzewane z wykorzystaniem pary wylotowej z kotłów okrętowych.

Urządzenia napędowe i pomocnicze Okręt napędzany był przez dwie czterocylindrowe, pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy indykowanej 6000 KM. Parę wytwarzały cztery kotły Yarrow o łącznej powierzchni ogrzewalnej wynoszącej 1191,2 m² oraz powierzchni rusztu około 22,3 m². W maszynowni znajdowały się zbiorniki o pojemności 3 ton każdy na wodę kotłową; wytwornica pary systemu Kruha produkowała 15 ton wody słodkiej na dobę, a instalacja odsalająca wytwarzała 3 tony wody pitnej dziennie. Każdy kocioł posiadał własny komin o średnicy wewnętrznej 1,11 metra oraz wysokości nad pokładem wynoszącej 3,86 metra. Napęd przenoszony był za pomocą wałów na dwie trzyłopatowe śruby napędowe o średnicy 2,34 metra i skoku 2,59 metra każda. Prędkość maksymalna niszczyciela wynosiła 26 węzłów. Okręt mógł zabrać zapas węgla o maksymalnej masie 80 ton, co zapewniało zasięg wynoszący 1200 Mm przy prędkości 12 węzłów.

Prąd elektryczny wytwarzały dwa zespoły prądnic o napędzie parowym firmy Union, których moc wystarczała do zasilania reflektora, świateł nawigacyjnych oraz żarówek w pomieszczeniach wewnętrznych; jednocześnie w kotłowniach i maszynowniach przewidziano oświetlenie olejowe, niezależne od systemu oświetlenia elektrycznego.

Uzbrojenie i jego modyfikacje Uzbrojenie artyleryjskie okrętu stanowiły: umieszczone na nadbudówce dziobowej pojedyncze działo kalibru 75 mm Canet L/48 oraz pięć pojedynczych dział trzyfuntowych kalibru 47 mm Hotchkiss M1885 L/40. Wyposażenie okrętu w tylko jedno działo głównego kalibru nie spełniało wprawdzie wymogów Morskiego Komitetu Technicznego dotyczących pożądanej konfiguracji uzbrojenia, jednak było zgodne z przewidzianą w specyfikacji technicznej możliwością ograniczenia liczby dział kalibru 75 mm do jednej sztuki. Armata systemu Caneta była wyposażona w maskę i osadzona na lekkiej lawecie konstrukcji A.P. Mellera; nie posiadała mechanizmu naprowadzania w poziomie (celowniczy obracał działo używając siły własnych ramion). Zapas amunicji kalibru 75 mm wynosił 160 sztuk i obejmował wyłącznie pociski przeciwpancerne, które były podawane z komór amunicyjnych za pomocą systemu mechanicznego. Armaty systemu Hotchkiss kalibru 47 mm były ładowane ręcznie, a zapas amunicji do nich wynosił 1350 nabojów (stalowe i żeliwne pociski odłamkowe).

Jednostka wyposażona była w trzy wyrzutnie torped kalibru 381 mm (15 cali) typu 17-stopowego: jedną stałą na dziobie, umieszczoną pod pokładem dziobowym oraz dwie pojedyncze obracalne, umieszczone na pokładzie rufowym. Masa wyrzutni dziobowej nadmiernie obciążała dziób, powodując zalewanie tej części okrętu nawet przy niewielkim falowaniu; fale często przelewały się także przez platformę dziobowego działa kalibru 75 mm. Na okręcie przechowywano sześć torped Whiteheada model 1898: cztery w przedziale dziobowym pod pokładem mieszkalnym, a dwie w cylindrycznych stojakach na rufowej części pokładu górnego; w obu przypadkach torpedy były jednak pozbawione głowic bojowych, które składowano w przedziale dziobowym. Aby ułatwić przeładowanie wyrzutni torpedowych, wzdłuż pokładu górnego ułożono tory, przykryte zdejmowanymi drewnianymi panelami wykończonymi linoleum. Ponadto okręt mógł zabrać na pokład 12–18 min.

Latem 1904 roku na okręcie zainstalowano dwa karabiny maszynowe Maxim kalibru 7,62 mm.

Wyposażenie Niszczyciel wyposażony był w reflektor o średnicy 60 cm, umieszczony przed drugim kominem; można go było przesuwać po demontowalnych prowadnicach do uchwytów umieszczonych na prawej lub lewej burcie. Do kotwiczenia służyły dwie kotwice systemu Parkera, każda o masie 393,1 kg, podnoszone zamontowaną na dziobie wciągarką z napędem parowym oraz ręcznym. Okręt wyposażono również w jedną zapasową kotwicę o masie 147,4 kg, umieszczoną na platformie rufowej. Do usuwania wody z wnętrza okrętu służyło siedem pomp napędzanych silnikami elektrycznymi o wydajności 80 ton/h każda, pompa pomocnicza o wydajności 6 ton/h i siedem pomp ręcznych obsługiwanych z pokładu. Wyposażenie obejmowało także płócienny namiot pokładowy ze stelażem, rozpinany zazwyczaj na odcinku od kabiny nawigacyjnej do rufy.

Jako środki ratownicze i komunikacyjne na okręcie znajdowały się: 7,3-metrowy welbot, podwieszony na uchylnych żurawikach na lewej burcie niszczyciela, trzy szalupy Burtona (dwie ośmiowiosłowe o długości 6,7 metra i jedna czterowiosłowa o długości 4,3 metra), 12 korkowych kół ratunkowych i wystarczającą dla całej załogi liczbę korkowych pasów ratunkowych.

Malowanie Przyjęty przez dowództwo marynarki latem 1899 roku schemat malowania zakładał, że podczas pełnienia służby na wodach wewnętrznych okręt miał być pomalowany następująco: kadłub w kolorze czarnym, natomiast pozostałe widoczne z zewnątrz elementów okrętu – takie jak maszty i drzewca, żurawiki, wywietrzniki itp. w kolorze białym (z wyjątkiem końcówek rei, które miały być także pomalowane na czarno i kominów, które miały być pomalowane na żółto z czarnymi szczytami). W przypadku okrętów Eskadry Pacyfiku oraz Oddziału Śródziemnomorskiego przyjęto malowanie większości powierzchni białą farbą, z wyjątkiem pomalowanych na żółto kominów; takie też malowanie niszczyciel otrzymał przed udaniem się na Daleki Wschód.

Służba mały|lewo|alt=Niszczyciel Bujnyj w malowaniu białym przed wyruszeniem na Daleki Wschód|„Bujnyj” przed wyruszeniem na Daleki Wschód