Orzesze (Śródmieście, Centrum) – historyczna dzielnica Orzesza na jego północnym krańcu. Od zachodu graniczy z Jaśkowicami, natomiast od południa z Zawadą i Zawiścią.
Historia Śródmieście jest terytorialnie tożsame z dawną wsią Orzesze, wzmiankowaną już w XV wieku.
Wieś Orzesze funkcjonowała jako gmina jednostkowa za II Rzeczypospolitej w latach 1922–1939 w powiecie pszczyńskim w woj. śląskimDz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43.. Została siedzibą gminy zbiorowej Orzesze, utworzonej w grudniu 1945Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.). w powiecie pszczyńskim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim)Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych () oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego ().. Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 3 gromad: Orzesze, Ornontowice i Zawada. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie., a 9 marca 1953 kolejno na woj. stalinogrodzkie.. Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 3 gromad: Ornontowice, Orzesze i ZawadaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin..
Gromadę Orzesze z siedzibą GRN w Orzeszu utworzono w powiecie pszczyńskim w woj. stalinogrodzkim, na mocy uchwały nr 21/54 WRN w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Zawada i Orzesze (z wyłączeniem obrębu Jaśkowice) oraz kolonia Szklarnia z dotychczasowej gromady Ornontowice (obejmująca niektóre parcele z karty 2 obrębu Ornontowice) ze zniesionej gminy Orzesze w tymże powiecieUchwała Nr 21/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu pszczyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54).. 13 listopada 1954 (z mocą obowiązująca wstecz od 1 października 1954) gromada weszła w skład nowo utworzonego powiatu tyskiego w tymże województwie., gdzie ustalono dla niej 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr 42/246 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Pszczynie z 4. X. 1954 w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych powiatu tyskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 43)..
1 stycznia 1956 gromadę Orzesze zniesiono w związku z nadaniem jej statusu osiedla.. Wieś Orzesze (Śródmieście) stało się (wraz z Zawadą) integralną częścią Orzesza. 1 stycznia 1956 w związku z nadaniem gromadzie Orzesze statusu osiedla. 31 grudnia 1961 dołączono do niego Jaśkowice.. 18 lipca 1962 Orzesze otrzymało status miasta..
1 stycznia 1973, wraz z kolejną reformą reaktywującą gminy., do Orzesza włączono., reaktywowano także gminę Gardawice, obejmującą Gardawice, Królówkę, Mościska, Woszczyce, Zawiść i Zgoń; należące dawniej do gminy Orzesze Ornontowice utworzyły odrębną gminęUchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972, Nr. 12, Poz. 103).. 27 maja 1975 zniesiono gminę Gardawice, a jej obszar włączono do Orzesza..
Przypisy
Kategoria:Dzielnice i osiedla Orzesza