Łowczyk żałobny, łowiec żałobny (Todiramphus funebris) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny zimorodkowatych (Alcedinidae). Występuje endemicznie na wyspie Halmahera w należącym do Indonezji archipelagu Moluków. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski.
Systematyka mały|lewo|210px|Łowczyk żałobny na XIX-wiecznej ilustracji Pierwszego naukowego opisu gatunku dokonał Karol Lucjan Bonaparte w 1850 roku, nadając mu nazwę Todiramphus funebris. Opis ukazał się na łamach pierwszego tomu Conspectus generum avium. Autor opisał gatunek na podstawie zdeponowanych w Muzeum Historii Naturalnej w Lejdzie okazów, które dostarczył E.A. Forsten. Jako miejsce typowe Bonaparte błędnie wskazał Celebes. Nie wyróżnia się podgatunków.
Etymologia Todiramphus: rodzaj Todus Brisson, 1760 (płaskodziobek); rhamphos „dziób”. funebris: „żałobny”.
Morfologia Średniej wielkości ptak o dużym, szerokim u nasady, czarnym dziobie, którego górna część jest nieco jaśniejsza, a połowa dolnej od nasady dzioba żółtaworogowa. Nogi i stopy czarne. Tęczówki ciemnobrązowe. Występuje dymorfizm płciowy. Samiec o ubarwieniu z przewagą ciemnozielonego koloru w górnych częściach ciała i białego w dolnych. Góra głowy oliwkowo-ciemnozielona, poniżej czarna maska obejmująca nasadę dzioba, policzki, okolice oczu, uszy i zwężająca się z tyłu głowy. Pomiędzy nią a górą głowy, w okolicy nozdrzy biała plamka, pomiędzy maską a koroną wąski biały pasek skroniowy. Podgardle, gardło, szyja, kark, brzuch i boki białe, podobnie jak pokrywy podogonowe, gdzieniegdzie z niewielkimi płowymi przebarwieniami. Grzbiet i pokrywy skrzydeł ciemnozielone, ogon dość krótki, także ciemnozielony. Samica jest ciemniej ubarwiona z czarnobrązową koroną i ciemnobrązowymi górnymi częściami ciała. Długość ciała 30 cm.
Zasięg występowania Łowczyk żałobny występuje tylko na jednej z wysp archipelagu Moluków – Halmaherze. Doniesienia o występowaniu także na pobliskiej wyspie Ternate nie potwierdziły się. Występuje na terenach nizinnych do wysokości 620 m n.p.m., jednak głównie poniżej 100 m n.p.m. Jego zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 40,3 tys. km².
Ekologia Głównym habitatem łowczyka żałobnego są wilgotne nizinne lasy tropikalne, lasy bagienne z sagowcami, wysokie lasy wtórnego wzrostu, obrzeża lasów, także namorzyny, sporadycznie pola uprawne, ogrody, plantacje kokosów. Jest gatunkiem osiadłym. Długość pokolenia jest określana na 4,1 roku. Dieta tego gatunku składa się z dużych stawonogów, w tym owadów prostoskrzydłych (Orthoptera) i pareczników (Chilopoda), oraz z małych kręgowców jak węże i jaszczurki.
Rozmnażanie Niewiele wiadomo o rozmnażaniu i gniazdowaniu tego gatunku. Opisane gniazdo znajdowało się w nadrzewnej termitierze umieszczonej 5 m nad ziemią na drzewie z rodzaju pandan.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN łowczyk żałobny od 2022 roku jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern); wcześniej miał status gatunku narażonego na wyginięcie (VU, Vulnerable). Liczebność populacji, która jest mocno rozdrobniona, szacowana jest na mniej niż 35 tys. osobników. Trend populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zimorodkowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1850 roku Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji