Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Chorwacji – lista miejsc w Chorwacji wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Chorwację 6 lipca 1992 roku.

Obecnie (stan na 2023 rok) na liście znajduje się 10 obiektów: 8 dziedzictwa kulturowego i 2 o charakterze przyrodniczym.

Na chorwackiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Chorwacja zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 15 obiektów (stan na 2023 rok).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia chorwackie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, żupania; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) Rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 98Park Narodowy PlitwicePlitvice Lakes National Parkcentruj|150x150pxŻupania licko-seńskaŻupania karlowackaP (vii)(viii)(ix) 19792000Park Narodowy położony jest niedaleko granicy z Bośnią i Hercegowiną. Jest znany z tzw. Jezior Plitwickich – 16 jezior krasowych połączonych ze sobą licznymi wodospadami. Żyją tu niedźwiedzie, wilki oraz wiele rzadkich gatunków ptaków. 97Zabytkowe centrum Splitu wraz z pałacem DioklecjanaHistorical Complex of Split with the Palace of Diocletiancentruj|150x150pxŻupania splicko-dalmatyńskaK (ii)(iii)(iv) 1979Drugie co do wielkości miasto w Chorwacji, jest znane z rezydencji rzymskiego cesarza Dioklecjana z przełomu III i IV wieku. Duża część zabudowy miasta powstała w stylu barokowym. 95Stare Miasto w DubrownikuOld City of Dubrovnikcentruj|172x172pxŻupania dubrownicko-neretwiańskaK (i)(iii)(iv) 197919942018Miasto przeżywało rozkwit od XIII do XVI wieku. Pełniło funkcję stolicy Republiki Raguzy. Zostało w dużym stopniu zniszczone, w wyniku trzęsienia ziemi w 1667 roku oraz w 1992 roku w wyniku wojny w Bośni i Hercegowinie. 809Zespół bazylikalny Eufrazjana na Starym Mieście w PorečuEpiscopal Complex of the Euphrasian Basilica in the Historic Centre of Porečcentruj|150x150pxŻupania istryjskaK (ii)(iii)(iv) 1997Bazylika została wzniesiona w VI wieku, na miejscu dawnych obiektów sakralnych. Budynek jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów wpływów sztuki bizantyńskiej w Chorwacji. 810Zabytkowe miasto TrogirHistoric City of Trogircentruj|150x150pxŻupania splicko-dalmatyńskaK (ii)(iv) 1997Trogir został założony w III wieku p.n.e. przez greckich kolonistów z wyspy Issa. Miasto charakteryzuje szachownicowy układ ulic, pochodzący z okresu hellenistycznego. W 1123 roku zostało zniszczone przez Saracenów. 963Katedra Świętego Jakuba w SzybenikuThe Cathedral of St James in Šibenikcentruj|150x150pxŻupania szybenicko-knińskaK (i)(ii)(iv) 2000Budowa katedry trwała 124 lata, rozpoczęła się w 1431 roku, a zakończyła w 1555 roku. Budowla łączy w sobie style gotycki i renesansowy. W architekturze katedry widać również wpływy z innych kultur m.in.: weneckiej, dalmackiej oraz toskańskiej. 1240Równina Stari GradStari Grad Plaincentruj|150x150pxŻupania splicko-dalmatyńskaK (ii)(iii)(v) 2008Krajobraz kulturowy wyspy Hvar, który zachował się w formie praktycznie niezmienionej od IV wieku p.n.e. Pierwsi na wyspę dopłynęli Grecy jońscy z Paros. Znajduje się tutaj również rezerwat przyrody. 1504Średniowieczne cmentarze z kamieniami nagrobnymi zwanymi stećciStećci Medieval Tombstone Graveyardscentruj|150x150pxŻupania splicko-dalmatyńskaK (iii)(vi) 2016Kamienne nagrobki pochodzące z późnego średniowiecza. W większości są zrobione z wapienia, serpentynów, łupków, zlepieńców lub tufu. Zawierają one szeroką gamę motywów dekoracyjnych i inskrypcji, które reprezentują ciągłości ikonograficzne średniowiecznej Europy. Wpis transgraniczny z Bośnią i Hercegowiną, Czarnogórą oraz Serbią. 1533Fortyfikacje weneckie z XVI–XVII w.: Stato da Terra i zachodnia część Stato da MarVenetian Works of Defence between the 16th and 17th Centuries: Stato da Terra – Western Stato da Marcentruj|150x150pxSzybenik, ZadarŻupania zadarskaŻupania szybenicko-knińskaK (iii)(iv) 2017Wpis na listę UNESCO obejmuje 2 forty obronne położone na terytorium Chorwacji. Wpis transgraniczny z Czarnogórą i Włochami. 1133Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów EuropyAncient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europecentruj|150x150pxP (ix) 2007 (większe modyfikacje w 2011, 2017 oraz 2021)Zespół względnie nienaruszonych europejskich lasów bukowych. Od końca ostatniej epoki lodowcowej buk europejski zaczął się rozprzestrzeniać na terenie Alp, Karpat, Dinaryd oraz Pirenejów. Udana ekspansja na całym kontynencie europejskim była możliwa dzięki szerokiej tolerancji buka na różne warunki klimatyczne. Wpis transgraniczny z Austrią, Albanią, Belgią, Bośnią i Hercegowiną, Bułgarią, Czechami, Francją, Hiszpanią, Macedonią Północną, Niemcami, Polską, Rumunią, Słowacją, Słowenią, Szwajcarią, Ukrainą oraz Włochami.

Obiekty na chorwackiej liście informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia chorwackie obiekty na liście informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście informacyjnej wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, żupania; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) Rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 157Zadar – kompleks biskupiZadar – Episcopal complexcentruj|150x150pxŻupania zadarskaK (i)(ii)(iii)(iv)(vi) 2005Wpis na listę informacyjną obejmuje katedrę św. Anastazji, kościół św. Donata oraz pałac arcybiskupi. Zadar jest znany z zachowanego rzymskiego układu ulic. 160Zespół historyczno-urbanistyczny z: miastem Ston, wsią Mali Ston, murami obronnymi, rezerwatem przyrody Malostonski zaljev, Stonsko polje oraz solankamiHistorical-town planning ensemble of Ston with Mali Ston, connecting walls, the Mali Ston Bay nature reserve, Stonsko Polje and the salt panscentruj|150x150pxŻupania dubrownicko-neretwiańskaK (i)(iii)(iv)(v) 2005Ston był jednym z najważniejszych fortów Republiki Raguzy. Na listę informacyjną wpisany został również pobliski rezerwat przyrody oraz miejskie solanki. 161Zespół historyczno-urbanistyczny Tvrđa (fort) w OsijekuHistorical-Town Planning Ensemble Tvrda (Fort) in Osijekcentruj|150x150pxŻupania osijecko-barańskaK (i)(iv)(vi) 2005Tvrđa – twierdza gwiazda, jest jednym z największych i najlepiej zachowanych zespołów budynków barokowych w Chorwacji. Pełniła funkcję administracyjnego, handlowego oraz wojskowego centrum miejskiego. 162Varaždin – historyczne centrum i stare miasto (zamek)Varazdin – Historic Nucleus and Old Town (the Castle)centruj|150x150pxŻupania varażdińskaK (i)(iii)(iv)(vi) 2005Centrum miasta stanowi zespół średniowieczno-renesansowo-barokowych budynków. Przez krótki okres w XVIII wieku, Varaždin był stolicą Chorwacji. 1167Burg – zamek Veliki TaborBurg – Castle of Veliki Taborcentruj|150x150pxHum KošničkiŻupania krapińsko-zagorskaK (iv) 2005Zamek, wybudowany na przełomie XV i XVI wieku, łączy w sobie cechy późnogotyckiej i renesansowej architektury. Po zakończeniu I wojny światowej służył jako więzienie. 2012Park Przyrody Lonjsko poljeLonjsko Polje Nature Parkcentruj|150x150pxŻupania sisacko-moslawińskaK, P 2005Lonjsko polje jest największym bagiennym obszarem chronionym położonym w dorzeczu Dunaju. Znajdują się tutaj ważne siedliska ptaków, a także złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. 2013Góry WelebitVelebit Mountaincentruj|150x150pxŻupania licko-seńskaŻupania zadarskaP (vii)(viii)(ix)(x) 2005Najwyższy łańcuch górski w Chorwacji. Na jego terenie znajdują się dwa parki narodowe: Park Narodowy Welebitu Północnego oraz Park Narodowy Paklenica. W 1932 roku miało tutaj miejsce powstanie nacjonalistów, skierowane przeciwko królowi. 2015Zabytkowe centrum Splitu wraz z pałacem Dioklecjana (rozszerzenie)Diocletian’s Palace and the Historical Nucleus of Split (extension)centruj|150x150pxŻupania splicko-dalmatyńskaK (i)(ii)(iii)(iv)(v) 2005Jest to propozycja rozszerzenia wpisu „Zabytkowe centrum Splitu wraz z pałacem Dioklecjana” o dodatkowe zabytki, w tym m.in. akwedukt Dioklecjana. 2017LubeniceLubenicecentruj|150x150pxŻupania primorsko-gorskaK (v) 2005Wieś położona na wyspie Cres, na wzgórzu na wysokości 378 m n.p.m., zamieszkana od czasów prehistorycznych. 5102Winnice PrimoštenPrimošten VineyardsŻupania szybenicko-knińskaK (v)(vi) 2007Winnice Primošten reprezentują tradycyjną formę uprawy śródziemnomorskiej. Zajmują one łączną powierzchnię 18,4 hektarów. 5103Pustinja BlacaHermitage Blacacentruj|150x150pxŻupania splicko-dalmatyńskaK (ii)(v) 2007Dawna pustelnia (erem) założona w XVI wieku. W 1963 roku otwarto tutaj muzeum m.in. ze sztuką barokową. 5104Miasto MotovunCity of Motovuncentruj|150x150pxŻupania istryjskaK (ii)(iv) 2007W czasach starożytnych miasto pełniło funkcję rzymskiego obozu wojskowego. W średniowieczu Motovun zostało zajęte przez Republikę Wenecką, co przyspieszyło jego rozwój. 5105Historyczne miasto KorčulaThe historic town of Korčulacentruj|150x150pxŻupania dubrownicko-neretwiańskaK (ii)(iii)(iv)(v) 2007Historyczne, ufortyfikowane miasto położone na wschodnim wybrzeżu wyspy Korčula. 5106Park Narodowy Kornati oraz Park Krajobrazowy TelašćicaKornati National Park and Telašćica Nature Parkcentruj|150x150pxŻupania szybenicko-knińskaŻupania zadarskaP (vii)(viii)(x) 2007Dwa obszary ochrony przyrody położone na archipelagach. Na ich terenach znajdują się różne krasowe formy terenu oraz ważne obszary ochrony przyrody morskiej. 6476Granice Cesarstwa Rzymskiego – Limes Dunajski (Chorwacja)Frontiers of the Roman Empire – The Danube Limes (Croatia)centruj|150x150pxObszar wzdłuż DunajuK (ii)(iii)(iv) 2020Wpis obejmuje rzymskie umocnienia graniczne wzdłuż Dunaju. Znajdują się one na terytorium Bułgarii, Chorwacji, Rumunii oraz Serbii.

Przypisy

Linki zewnętrzne Lista światowego dziedzictwa UNESCO

Chorwacja