Dom Szwajcarski z Braniewa – zabytek architektury, obiekt wzniesiony w 1853 przy ul. Królewieckiej w Braniewie, zdemontowany w 2009, od 2017 odtwarzany we wsi Topolno Małe w gminie Markusy.
20 grudnia 1991 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 206/91Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie..
Historia lewo|mały|Budynek przed zdemontowaniem, 2008 rok lewo|mały|Dom Szwajcarski w Topolnie Małym (4.10.2023) Budynek wzniesiony w 1853 na obrzeżach Braniewa pierwotnie pełnił funkcję zajazdu. Zbudowany został w konstrukcji ryglowej z wypełnieniem ceglanym (tzw. mur pruski) o wyraźnych cechach stylu szwajcarskiego. Posiadał wyjątkowo ozdobne polichromowanie elementów dekoracyjnychFilip Gawliński Poradnik opiekuna domu drewnianego, 15 grudnia 2022.
Po przemianach ustrojowych 1989 roku obiekt znajdował w posiadaniu osoby prywatnej i niszczał. Jako uciążliwy zabytek został sprzedany w 2009 roku. W tym samym roku został też zdemontowany w celu jego dyslokacji. Podczas prac demontażowych odnaleziono tabliczkę fundacyjną z datą 1853 oraz z nazwiskiem mistrza ciesielskiego Juliusa Grunewalda. Ze względu na brak dofinansowania ze strony państwa na translokację i prace konserwatorskie konstrukcji szachulcowej przez wiele lat pozostawał nieodtworzonyNp. Uchwała Nr VI/149/15 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie wyboru ofert i udzielenia dotacji z budżetu Województwa Warmińsko-Mazurskiego na wykonywanie w 2015 r. zadań publicznych z zakresu ochrony zabytków i opieki nad zabytkamiZałącznik do Uchwały Nr XXIX/184/09 Rady Miejskiej w Braniewie z dnia 09 września 2009 roku Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Braniewo na lata 2007–2015.
Dopiero w 2017 roku rozpoczęto posadowienie zabytku w Topolnie Małym, w gminie Markusy w powiecie elbląskim. W 2022 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał zabytkowej budowli dotację w wysokości 391 tys. zł na wykonanie prac konserwatorskich pokrycia dachowego, konserwację dekoracji snycerskich i konstrukcji ryglowej poddasza i więźby. Według stanu na marzec 2023 wykonane są kamienne fundamenty (według sztuki budowlanej kamienie kładzione na glinie, uzupełniane zaprawą wapienną, kleszczące się nawzajem, a nie na betonowych ławach). Na tych fundamentach postawiono szkielet konstrukcji ryglowej translokowanego Domu Szwajcarskiego, z wycinaniem tradycyjnych zamków ciesielskich i z drewna wycinanego zimą, sezonowanego.
Przypisy
Kategoria:Zabytki nieruchome w Braniewie Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Braniewie Kategoria:Topolno Małe