Katarzyna Andrejewa-Prószyńska (, ur. 16 listopada 1941 w Taszkencie, zm. 18 września 2008 w Milanówku) – rosyjsko-polska arachnolożka, kandydat nauk biologicznych.
Życiorys Jej rodzicami byli: etnografka Antonina Konstantynowna Pisarczik (córka Marii Jasiewicz, zesłanej do Azji Środkowej pomiędzy 1888 a 1890 rokiem) i profesor etnografii, Michaił Stefanowicz Andrejew. Podczas II wojny światowej mieszkała przez pewien czas w medresie w Samarkandzie. Przeprowadziła się z matką do Duszanbe w 1946 roku. Rozpoczęła studia biologiczne na lokalnym radzieckim uniwersytecie w 1960 roku. Jej głównym ówczesnym tematem zainteresowań były pająki Tadżykistanu – nie było wówczas specjalistów z taksonomii pająków Azji Środkowej. Ukończyła studia w 1966 roku. Nie była w stanie rozpocząć studiów doktoranckich na Uniwersytecie w Leningradzie z uwagi na biurokratyczne restrykcje, jednak każdego roku spędzała kilka miesięcy pracując na Wydziale Entomologii tejże uczelni pod kierownictwem , z którym napisała trzy artykuły. W grudniu 1971 roku uzyskała stopień kandydata nauk biologicznych (odpowiednik doktoratu) w Pamirskim Instytucie Biologii w Duszanbe na podstawie pracy Фауна и зонально-экологическое распределение пауков Таджикистана (). Jej najbardziej intensywny okres badań terenowych przypadł na lata 1966–1971. Pracowała głównie sama w terenie, m.in. w trudnych warunkach na piaszczystej pustyni w Uzbekistanie, w Kotlinie Hisarskiej, w górach Pamiru.
Poślubiła polskiego arachnologa Jerzego Prószyńskiego (mieli synów Witolda i Tomasza) i we wrześniu 1972 roku przeprowadziła się do Polski. Jedną z przyczyn wyjazdu z ZSRR było odrzucenie jej kandydatury na stanowisko w Instytucie Zoologicznym w Leningradzie. W Polsce znalazła pracę w Siedlcach, początkowo jako nauczycielka języka rosyjskiego, następnie jako starszy wykładowca zoologii. W latach 70. XX wieku była kierownikiem Muzeum Przyrodniczego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Siedlcach.
Niemal każdego roku podróżowała z Polski do Tadżykistanu (czuła się Rosjanką). Życie rodzinne (opieka nad dziećmi) oraz poważna choroba uniemożliwiły jej dalsze badania arachnologiczne. Po przeprowadzce na przedmieścia Warszawy straciła pracę w Siedlcach; próbowała zarabiać jako opiekunka dziecięca, sprzedawała kwiaty ze swojego ogrodu (ogrodnictwo było jej hobby), zajmowała się tworzeniem banerów reklamowych. Przygotowywała się do poważnej operacji, zmarła nagle po podaniu anestetyków.
Upamiętnienie Jerzy Prószyński na jej cześć nazwał nowy rodzaj pająków od jej zdrobniałego imienia oraz 3 gatunki opisanych przez siebie pająków: , , . upamiętnił ją w nazwie taksonu pająka opisanego w 1986 roku. W 1995 roku , Norman I. Platnick oraz Jurij Marusik opisali gatunek pająka . Rosyjski arachnolog w 1996 nazwał odkrytego pająka . w 1996 roku zaproponował nazwę naukową Tarentula andreevae dla gatunku pająka . Nowy gatunek kosarza Wojciech Staręga i nazwali w 2008 roku. Izraelski arachnolog na jej cześć nazwał opisany w 2018 roku przez siebie gatunek pająka: .
Dorobek naukowy Opisała 33 gatunki pająków (kilkanaście gatunków razem z ), m.in. – epitet gatunkowy został wybrany na cześć jej matki (zob. lista taksonów opisanych przez Katarzynę Andrejewę-Prószyńską). Jej monografia o pająkach Tadżykistanu z 1976 roku nadal pozostaje jedyną wyczerpującą temat pozycją na temat pająków Azji Środkowej.
Wybrane publikacje Фауна и зонально-экологическое распределение пауков Таджикистана (; rozprawa kandydacka; 1971) Distribution and ecology of spiders (Aranei) in Tadjikistan („Fragmenta Faunistica”, 1975) Пауки Таджикистана. Фауна и зонально-экологическое распределение (; 1976) – monografia wydana kosztem autorki
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Ludzie urodzeni w Taszkencie Kategoria:Rosyjscy arachnolodzy Kategoria:Polscy arachnolodzy Kategoria:Ludzie związani z Tadżykistanem Kategoria:Zmarli w 2008