„Fantazja–Przygoda–Rozrywka” – seria książek z gatunku fantastyki naukowej wydawana przez Krajową Agencję Wydawniczą, ukazująca się w latach 1978-1991. W serii ukazało się ok. 50 pozycji. Redaktorem większości pozycji w serii był Andrzej Wójcik. Nakłady poszczególnych pozycji wynosiły od 20 do 150 tysięcy egzemplarzy.
Seria, popularnie zwana była „Czarną serią”, serią „z dżdżownicą” lub „z glizdą”, powstała z inspiracji i początkowo była współwydawana przez Ogólnopolski Klub Miłośników Fantastyki i Science Fiction.
Publikowała literaturę przeważnie polskich pisarzy, nieliczne wyjątki, to: francuskie Remedium oraz niemieckojęzyczne Taniec potworów, Pierwsze podróże w czasie i Arka Noego.
Oprawa graficzna Większość pozycji została wydana w formacie 17 cm, z czarną okładką. Od 1982 r. zaczęły się ukazywać także pozycje w formacie zeszytowym 28 cm z białą okładką (np. Cała prawda o planecie Ksi czy Miliardy białych płatków), dwie pozycje ukazały się w formacie 20,5 cm (2. wydanie Cylindra van Troffa i Rezerwat). Te mutacje zeszytowe Marek Oramus określa jako wydawane w „skandalicznym opracowaniu graficznym” i na marnym, gazetowym papierze.
Wśród autorów grafik na okładkach byli m.in.: Waldemar Andrzejewski czy Wiktor Żwikiewicz.
Do 1981 r. na tylnej okładce książek drukowany był tekst reklamujący OKMFiSF, który zniknął po rozwiązaniu organizacji.
Odbiór i nagrody Seria uważana była za mało udaną i krytykowana za poziom publikowanych utworów. Andrzej Wójcik tłumaczy to przyjętą strategią promowania debiutantów. Mimo to seria zdobyła dwie europejskie nagrody, co Wójcik wyjaśnia dobrą promocją wśród jurorów. „Premio Europa” 1980 dla najlepszego europejskiego wydawnictwa SF na V Europejskim Kongresie SF w Stresie, „Prix Européen” 1982 dla najlepszego europejskiego wydawnictwa SF na VII Europejskim Kongresie SF w Mönchengladbach.
Marek Oramus wyjątkowo ostro ocenia serię. Pisze, że to „wyjątkowo marna fantastyka”, grupująca „płody na poły grafomańskie” (zalicza do nich zwłaszcza Neurony zbrodni Penciak, Dzień czerwonego giganta Kurty i Zamieszkałą planetę Weinfelda), zaś prezentowane debiuty określa jako przedwczesne, których „żaden z szanujących się wydawców nie opatrzyłby swoim znakiem”. Krytykuje wydawnictwo, które z serii uczyniło „narzędzie do przynoszenia wydawcy maksymalnych dochodów”; współpracę z OKMFiSF określa jako „rzekomą” i niemającą wiele wspólnego z ruchem fanów. Podsumowuje, oceniając, że za sprawą serii na polski rynek książek s-f nastąpił „zalew szmiry, chały, popłuczyn, miazgi i wszelkiego gatunkowego mułu”.
Wykaz pozycji
Inne pozycje Niekiedy do niniejszej serii zalicza się tytuły, których przynależność wydaje się być problematyczna, z powodu innego logo oraz innej kolorystyki okładek niż wcześniejsze pozycje serii: Janusz Mil, Sławomir Mil – Exodus VI, Maciej Parowski – Sposób na kobiety, Wiesław Jażdżyński – Adara nie odpowiada, Marcin Wolski – Numer, Andrzej Drzewiński – Zabawa w strzelanego.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Serie wydawnicze z zakresu fantastyki