Michał Tyszkiewicz-Łohojski (ur. w Andruszówce, zm. 3 sierpnia 1930 w Gnieźnie) – polsko-ukraiński hrabia, dyplomata Ukraińskiej Republiki Ludowej, publicysta, malarz oraz filantrop. W 1910, 1911 i 1927 roku nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla.

Życiorys Pochodził z arystokratycznego rodu Tyszkiewiczów. Urodził się w rodzinnym majątku Andruszówka (obecnie znajduje się w obwodzie winnickim na Ukrainie). W młodości mieszkał w Warszawie i Wilnie. W Petersburgu i Paryżu studiował malarstwo. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Petersburgu ze srebrnym medalem. Po ukończeniu studiów powrócił do Andruszówki, gdzie poświęcił się działalności społecznej, politycznej oraz filantropijnej. Wspierał finansowo polskich i ukraińskich artystów oraz agitował przeciwko rusyfikacji terenów ukraińskich oraz tendencjom wojennym. W latach 1879–1880 służył w wojsku rosyjskim.

Stał na czele Związku Katolików Ukraińskich i był założycielem Kijowskiego Towarzystwa Przyjaciół Pokoju.

Fundował wiele nagród i stypendiów. Przekazał trzy tysiące franków dla Uniwersytetu w Louvain na utworzenie katedry ukrainoznawstwa. W 1907 roku podarował redakcji „Kłosy” tysiąc egzemplarzy Pana Tadeusza, dla czytelników tego pisma. Przekazał pieniądze również warszawskiemu Towarzystwu Zachęty Sztuk Pięknych. W Berdyczowie fundował zapomogi dla ubogich.

W 1888 ufundował nagrodę za najlepsze ukraińskie dzieło literackie dla lwowskiego towarzystwa Proswita. W 1914 roku z okazji setnej rocznicy urodzin Tarasa Szewczenki przekazał sporą sumę pieniędzy Ukraińskiemu Towarzystwu Naukowemu.

W czasie wojny rosyjsko-japońskiej wspierał działalność Czerwonego Krzyża.

Na kilka lat przed wybuchem I wojny światowej zamieszkał w szwajcarskiej Lozannie. W czasie wojny organizował pomoc dla ukraińskich jeńców i korespondował z politykami ukraińskimi oraz reprezentantami Ententy. Był autorem szeregu publikacji przedstawiających sprawę ukraińską społeczeństwom zachodniej Europy. Organizował zbiórki pieniędzy i leków dla ukraińskich uchodźców i rannych.

W latach 1918–1921 był dyplomatą Ukraińskiej Republiki Ludowej. Stanął na czele pierwszej misji dyplomatycznej URL w Watykanie. Na konferencji wersalskiej reprezentował URL, a wobec mocarstw zachodnich również Litwę, Łotwę, Estonię, Gruzję, Azerbejdżan, Kubań oraz Północny Kaukaz.

Pius X odznaczył hrabiego Orderem Świętego Grzegorza.

Swoje artykuły publikował w czasopiśmie „Literaturno-Naukowyj Wistnyk”. Swoje pisma zdeponował w Ukraińskim Muzeum Narodowym we Lwowie.

Zmarł w 1930 roku w szpitalu w Gnieźnie. Pochowany został w Żydowie.

W 1910 roku został nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla przez członka Rady Państwa Imperium Rosyjskiego Stanisława Syroczyńskiego. Rok później nominował go inny członek rady. W 1927 roku do nagrody nominował go Gailhard Boncal.

Życie prywatne Pochodził ze szlacheckiego rodu Tyszkiewiczów herbu Leliwa, wywodzącego się z Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jego ojcem był marszałek humański Stanisław Tyszkiewicz. Michał Tyszkiewicz uważał się za Rusina narodowości polskiej. Z wyznania był katolikiem. Był bratem pradziadka aktorki Beaty Tyszkiewicz.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Zdjęcie przedstawiające Michała Tyszkiewicza

Michał_Tyszkiewicz Kategoria:Polscy ziemianie

Kategoria:Polscy hrabiowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1857 Kategoria:Zmarli w 1930 Kategoria:Politycy Ukraińskiej Republiki Ludowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego