Joanna Benigna Strosznajder(ur. w 1940) – polska profesor nauk medycznych specjalizująca się w neurochemii i neurologii, związana z Instytutem Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego Polskiej Akademii Nauk jako profesor w Zakładzie Komórkowej Transdukcji Sygnału.
Życiorys Córka Tadeusza Ceremugi i Marii Jadwigi Dydkównej.
Dyplom lekarza medycyny uzyskała w 1963 roku na Wydziale Lekarskim Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Po dwuletnim stażu klinicznym odbyła studia doktoranckie i w 1970 roku uzyskała stopień doktora w Instytucie Immunologii PAN we Wrocławiu. Rok później (1971) ukończyła specjalizację z neurologii w Klinice Neurologii Akademii Medycznej w Warszawie.
W latach 1971–1973 przebywała na stażu podoktorskim jako stypendystka Fundacji Alexandra von Humboldta w Katedrze Biochemii Uniwersytetu w Kolonii. Stopień doktora habilitowanego uzyskała w 1981 roku, tytuł profesora nauk medycznych w 1991 roku.
Pełniła funkcję przewodniczącej Rady Naukowej Instytutu.
Działalność naukowa Jej prace badawcze koncentrują się na mechanizmach molekularnych nowotworzenia, a od lat 90. także niedokrwienia, niedotlenienia i starzenia się mózgu oraz schorzeń neurodegeneracyjnych – przede wszystkim choroby Alzheimera i choroby Parkinsona. Celem wszystkich badań jest wskazanie nowych punktów uchwytu dla udoskonalenia terapii jak również analiza działania wybranych związków farmakologicznie czynnych również w badanych modelach choroby Alzheimera i Parkinsona. W 2024 roku prowadziła również badania nad zależnościami pomiędzy zaburzeniami przekaźnictwa, ekspresją genów i interakcjami białek o zaburzonej konformacji (peptydów β-amyloidu i α-synukleiny). Wcześniej, w latach 2018–2024 jej badania uwzględniały zaburzenia transkryptomu i proteomu oraz udziału białek o zmienionej konformacji w chorobach neurodegeneracyjnych i towarzyszących im stanach zapalnych, i wśród wniosków wskazują na neuroprotekcyjne działanie specyficznych inhibitorów enzymów w tym kinaz fosfolipidów inozytolowych, kinaz sfingozyny, fosfolipaz, lipooksygenaz, cyklooksygenazy oraz polimeraz poly(ADP-rybozy) (PARPs) i sirtuiny-1 (SIRT-1) kluczowych molekularnych regulatorów procesów przeżycia i śmierci komórki, jak również nowych agonistów specyficznych receptorów dla bioaktywnych lipidów.
Jest autorką ponad 150 recenzowanych artykułów naukowych zindeksowanych w bazie Web of Science. Były one cytowane ponad 4500 razy, a ich indeks Hirscha wynosi 37 (stan na lipiec 2025). Wypromowała 14 doktorów, wśród których znaleźli się późniejsi samodzielni pracownicy nauki: prof. dr hab. Agata Adamczyk, prof. dr hab. , dr hab. i dr hab. . Kierowała 17 grantami KBN/MNiI/MNiSW/NCN.
Członkini Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (w którym pełniła też funkcję sekretarza). Była członkiem Komitetu Nauk Neurologicznych PAN. Zapraszana jako ekspert w dziedzinie badań nad bioaktywnymi lipidami do Centrum Badań nad Rakiem w Heidelbergu i Wiedniu, do Instytutu Weizmana, Rehovot (Izrael), do Baylor College of Medicine, Zakładów Biochemii Uniwersytetów Columbia / Missouri, Columbus / Ohio (USA) oraz Uniwersytetu w Kioto i Kobe (Japonia) jak również w Perugii i Katanii (Włochy).
Nagrody i wyróżnienia 1995–1999 – JSPS Invitational / Post-doctoral Fellowships 2007 – Medal Jędrzeja Śniadeckiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego 2011 – Nagroda naukowa Dyrektora IMDIK za publikację zespołu z udziałem prof. Strosznajder pt. „Alpha-synuclein induced cell death in mouse hippocampal (HT22) cells is mediated by nitric oxide-dependent activation of caspase-3”. 2012 – Zespołowa nagroda naukowa Wydziału Nauk Medycznych PAN za cykl prac zespołu z udziałem prof. Strosznajder pt. „Udział alfa-synukleiny oraz peptydów NAC w molekularnych mechanizmach obumierania komórek. Znaczenie w chorobach neurodegeneracyjnych”. 2012 – Nagroda naukowa Dyrektora IMDIK za publikację zespołu z udziałem prof. Joanna B. Strosznajder pt. „Alterations of cyclin dependent kinase 5 expression and phosphorylation in amyloid precursor protein (APP)-transfected PC12 cells”. 2016 – Nagroda IMDIK za prace oryginale w czasopismach o wysokim współczynniku IF – artykuł
Publikacje książkowe
Przypisy
Linki zewnętrzne Profil w Polskiej Bibliografii Naukowej
Kategoria:Polscy neurolodzy Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Neurologicznych PAN Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzozowie