Profiler kryminalny – osoba zajmująca się tworzeniem profilu sprawcy przestępstwa. Profiler przy tworzeniu portretu sprawcy bierze pod uwagę: wiek, zawód, sytuację rodzinną i materialną, osobowość, zainteresowania, obawy, motywację itp. Zadaniem profilera jest opracowanie cech przestępcy na podstawie jego działań przed, w trakcie i po popełnieniu przestępstwa (tzw. ślady behawioralne). Profiler analizujący przestępstwo i zebrane dane, wspiera policję i prokuraturę w śledztwie.

Historia zawodu profilera Pierwszy utworzony profil przestępcy sięga 1888 roku i dotyczy seryjnego mordercy Kuby Rozpruwacza. Profesja ta w Polsce zyskała na popularności w latach 90. XX wieku. Wcześniej profilowanie istniało pod nazwą „sporządzania portretu psychologicznego nieznanego sprawcy”. Zawód profilera kryminalnego nie funkcjonuje w polskim prawie jako odrębny zawód. Nie istnieją również akty prawne regulujące wymagania, obowiązki i umiejętności kandydata.

Najważniejsze pytania, na które profiler szuka odpowiedzi Profiler kryminalny w celu uzyskania jak najlepszego obrazu sprawcy, musi odpowiedzieć sobie na wiele pytań. Najważniejsze z nich: Czy ofiara i sprawca się znali? Jakiego rodzaju była to znajomość? Jakie emocje ich łączyły? Czy sprawca znał miejsce, w którym dokonano przestępstwa, i w jaki sposób jest z nim związany? Jaka była możliwa motywacja czynu? Czy sprawca cierpi na jakieś specyficzne zaburzenia (np. psychiczne, w sferze seksualnej itd.)? Jakie zachowania sprawca mógł przejawiać w przeszłości? Jakie zachowania sprawca może przejawiać w przyszłości?

Nurty w profilowaniu kryminalnym Profilowanie indukcyjne polega na dopasowaniu przestępcy do istniejącej typologii i profilu przestępstw i przestępców, a także typów zachowań. Zdaniem badaczy tego nurtu te same przestępstwa popełniają osoby o takich samych lub podobnych cechach psychicznych i fizycznych oraz przynajmniej podobnym (jeśli nie identycznym) doświadczeniu życiowym i kryminalnym.

Profilowanie dedukcyjne (naukowe) polega na tworzeniu profilu przestępcy dla konkretnej sprawy. Informacjami są przede wszystkim fizyczne dowody i dokumenty identyfikacyjne zebrane na miejscu zbrodni i naukowo przeanalizowane przez ekspertów z określonych dziedzin (np. medycyny sądowej).

Przypisy

Kategoria:Kryminalistyka