Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Albanii – lista miejsc w Albanii wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Albanię 10 lipca 1989 roku.

Obecnie (stan na 2023 rok) na liście znajdują się cztery obiekty: dwa dziedzictwa kulturowe, jeden o charakterze przyrodniczym oraz jeden o charakterze kulturowo–przyrodniczym.

Na albańskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Albania zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa, znajdują się cztery obiekty (stan na 2023 rok).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia albańskie wpisy na liście światowego dziedzictwa UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, gmina, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę; Opis – krótki opis wpisu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref.ObiektZdjęciePołożenieTypRokOpis570ButrintiButrintcentruj|bezramki|150x150pxObwód WloraK (iii)1992Zamieszkane od czasów prehistorycznych, Butrint było grecką kolonią, a kilka wieków później rzymską. W średniowieczu miasto opustoszało. W miejscu ruin Butrint odkryto budowle reprezentujące różne okresy w rozwoju miasta m.in.: starożytny teatr grecki, ruiny rzymskich łaźni publicznych, czy pozostałości XIV-wiecznego zamku weneckiego.569Historyczne centra miast Berat i GjirokastraHistoric Centres of Berat and Gjirokastracentruj|bezramki|150x150pxOkręg Berat, Obwód Berat oraz Okręg Gjirokastra, Obwód GjirokastraK (iii)(iv)20052008Położone w środkowej Albanii, Berat świadczy o współistnieniu różnych wspólnot religijnych i kulturowych na przestrzeni wieków. Zamek w Beracie (lokalnie znany jako Kalaja) został wybudowany w IV wieku p.n.e., chociaż większość zabudowań pochodzi z XIII wieku n.e. Natomiast Gjirokastra jest zabudowane dwupiętrowymi domami pochodzącymi z XVII wieku. Nad miastem góruje średniowieczny zamek pochodzący z XII wieku n.e. i zdobyty przez Turków osmańskich w 1417 roku.1133Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów EuropyAncient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europecentruj|bezramki|150x150pxP (ix)2007201120172021Zespół względnie nienaruszonych europejskich lasów bukowych. Od końca ostatniej epoki lodowcowej buk europejski zaczął się rozprzestrzeniać na terenie Alp, Karpat, Dinaryd oraz Pirenejów. Udana ekspansja na całym kontynencie europejskim jest z szeroką tolerancją na różne warunki klimatyczne. Wpis transgraniczny z Austrią, Belgią, Bośnią i Hercegowiną, Bułgarią, Chorwacją, Czechami, Francją, Hiszpanią, Macedonią Północną, Niemcami, Polską, Rumunią, Słowacją, Słowenią, Szwajcarią, Ukrainą oraz Włochami.99Przyrodnicze i kulturowe dziedzictwo regionu OchrydyNatural and Cultural Heritage of the Ohrid regioncentruj|bezramki|150x150pxGmina OchrydaK, P (i)(iii)(iv)(vii)197919802019Jezioro Ochrydzkie, znajdujące się na granicy albańsko–macedońskiej, stanowi schronienie dla wielu endemicznych gatunków słodkowodnej fauny i flory pochodzącej z okresu trzeciorzędu. Położone nad brzegiem jeziora po stronie macedońskiej miasto Ochryda jest jedną z najstarszych osad ludzkich w Europie. Wybudowane w IV wieku, zostało zniszczone w wyniku trzęsienia ziemi w 526 roku. Na terenie miasta znajdują się liczne cerkwie m.in.: cerkiew św. Zofii, cerkiew św. Klemensa i Pantelejmona oraz cerkiew św. Jana w Kaneo. Wpis transgraniczny z Macedonią Północną.

Obiekty na albańskiej liście informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia obiekty na albańskiej liście informacyjnej UNESCO:

Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na albańskiej liście informacyjnej; Położenie – miasto, gmina, region; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P); Rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref.ObiektZdjęciePołożenieTypRokOpis909Królewskie grobowce w Selcë e PoshtmeRoyal Tombs of Selca e Poshtmecentruj|bezramki|150x150pxOkręg Pogradec, Obwód KorczaK (iii)1996Selcë e Poshtme to wieś niedaleko Pogradca. Podczas wykopalisk archeologicznych w latach 1964–1972 na wzgórzu, niedaleko wsi odkryto ruiny iliryjskiego miasta. Selcë e Poshtme zostało założone w epoce żelaza. W IV wieku p.n.e., na rozkaz Aleksandra Wielkiego, we wsi została wybudowana warownia, w celu umocnienia granicy z Epirem. W III p.n.e. wieku wyryto w skale pięć monumentalnych grobowców królewskich. W jednym z tych grobowców odkryto duży zbiór broni, naczyń z brązu i terakoty oraz złotej biżuterii. Iliryjskie miasto zostało zburzone w połowie VI wieku n.e.910Amfiteatr w DurrësAmphitheatre of Durrëscentruj|bezramki|150x150pxObwód DurrësK (iv)1996Rzymski amfiteatr wybudowany w II wieku n.e. w Durrës, jest największym teatrem na Bałkanach. Amfiteatr miał kształt elipsy o średnicy 136 m. Jego wysokość wynosiła 20 m, natomiast trybuny mogły pomieścić od 15 000 do 20 000 widzów. Odkryto go w trakcie badań wykopaliskowych prowadzonych w 1966 roku.5885Apollonia IliryjskaThe Ancient City of Apolloniacentruj|bezramki|150x150pxObwód FierK, P (ii)(iii)(x)2014Starożytne miasto Apollonia znajduje się w południowo–zachodniej Albanii, około 7 km od miasta Fier. Zostało założone w 588 roku p.n.e. W IV wieku p.n.e. miasto było ośrodkiem handlowym. Ruiny Apollonii odkryto w XIX wieku. Miasto zostało nazwane na cześć boga Apolla.6259Zamek BashtovëThe Castle of Bashtovacentruj|bezramki|150x150pxObwód TiranaK (iv)2017Średniowieczny zamek położony w pobliżu ujścia rzeki Shkumbin do Morza Adriatyckiego. Dokładny rok wybudowania twierdzy nie jest znany. Według Alaina Ducelliera została wybudowana przez Cesarstwo Bizantyjskie w VI wieku n.e. Zamek został zdobyty przez Turcję w 1478 roku.

Przypisy

Albania