Afgańska Partia Socjaldemokratyczna (paszto افغان ټولنپال ولسواکیز ګوند), znana też jako Partia Mellat (paszto افغان ملت ګوند) – pasztuńska partia polityczna o charakterze nacjonalistycznym i socjaldemokratycznym, założona dnia 8 marca 1966 roku. Jej założycielem oraz pierwszym przewodniczącym był Ghulam Mohammad Farhad.
Partia opowiada się za pasztunizacją oraz za przyłączeniem do Afganistanu terenów pasztuńskojęzycznych leżących w granicach Pakistanu.
Historia Afgańska Partia Socjaldemokratyczna została założona dnia 8 marca 1966 roku, jednak oficjalne ogłoszenie założenia tej partii politycznej miało miejsce 27 marca tego roku.
W 1984 roku zmarł pierwszy przewodniczący partii Ghulam Mohammad Farhad. Na początku 1987 roku kongres partii wybrał Szams-ul-Hudę Szamsa na jego następcę. Część członków partii nie zaakceptowała nowego przewodniczącego; w ugrupowaniu powstała frakcja kierowana przez Mohammada Amina Wakmana.
Frakcja Szamsa Frakcja Szamsa była zdecydowanie przeciwna partii rządzącej oraz fundamentalistycznym afgańskim partiom. Działała w pakistańskim Peszawarze, gdzie wydawała czasopismo Afghan Mellat; publikowano w niej treści nacjonalistyczne i wzywające do rozwoju demokracji w Afganistanie.
Po śmierci Szamsa w 2005 roku przewodniczącym jego frakcji został Adżmal Szams.
Frakcja Wakmana/Ahadiego Następcą Mohammada Amina Wakmana został Anwar ul-Hak Ahadi, kierujący tą frakcją od 1995 roku. Od tego czasu frakcja zdystansowała się od nacjonalizmu, jednak opowiada się za promowaniem języka paszto.
W 2014 roku w wyborach prezydenckich frakcja poparła Hamida Karzaja.
Program gospodarczy
Frakcja Szamsa
Kwestie polityczne
brak ingerencji w sprawy wewnętrzne innych państw, niedopuszczenie do ingerowania innych państw w sprawy wewnętrzne Afganistanu, poszanowanie dla prawa do pokojowego uczestniczenia w strajkach, demonstracjach i zgromadzeniach, poszanowanie dla Karty Narodów Zjednoczonych i Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, utrzymywanie przyjaznych stosunków międzynarodowych, w szczególności z państwami muzułmańskimi oraz sąsiadującymi z Afganistanem, wzmocnienie zdolności obronnych afgańskich sił zbrojnych.
Kwestie gospodarcze
przeprowadzenie szeroko zakrojonej industrializacji, rozwój energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii, rozwój i modernizacja rolnictwa, walka z korupcją, wprowadzenie podatku bezpośredniego, wprowadzenie regulacji gospodarki w celu walki z nierównościami społecznymi, wspieranie gospodarki rynkowej i sektora prywatnego przy współistnieniu silnego sektora publicznego, zapobieganie procesowi pustynnienia poprzez przekształcanie obszarów pustynnych w grunty uprawne, zapobieganie procesowi wylesiania poprzez powołanie odpowiednich instytucji oraz uchwalenie specjalnych ustaw.
Kwestie społeczne
podejmowanie działań na rzecz podniesienia standardu życia ludzi mieszkających na obszarach wiejskich i miejskich m.in. poprzez ułatwienie dostępu do edukacji, poszanowanie prawa tworzenia organizacji politycznych, społecznych i zawodowych, walka z analfabetyzmem, wprowadzenie obowiązkowej edukacji na poziomie podstawowym, wprowadzenie programów ubezpieczeń oraz świadczeń socjalnych dla emerytów, osób niepełnosprawnych oraz niezdolnych do pracy, wsparcie dla równouprawnienia kobiet, wyposażenie ośrodków zdrowia, przychodni i szpitali w nowoczesne urządzenia medyczne, zachowanie i obrona suwerenności oraz integralności terytorialnej kraju.
Kwestie kulturowe
brak kontroli ze strony władz nad radiem i telewizją, poszanowanie wszystkich języków używanych w Afganistanie przy uznaniu języków dari i paszto jako urzędowych, wspieranie wolności słowa jako aspektu odgrywającego kluczową rolę w rozwoju demokracji, zachęcanie do akceptowania aspektów obcych kultur w celu dostosowania afgańskiej kultury do rozwoju społeczno-gospodarczego przy zachowaniu afgańskiej tożsamości oraz podstawowych wartości kulturowych.
Frakcja Wakmana/Ahadiego
odrzucenie struktury federalnej, poszanowanie dla własności prywatnej przestrzeganie praw człowieka, rozwój górnictwa oraz rolnictwa, sprzeciw wobec dopuszczenia do udziału w życiu politycznym ugrupowań o charakterze autorytarnym i totalitarnym, sprzeciw wobec walki klas, ustanowienie szariatu, utrzymywanie przyjaznych stosunków międzynarodowych, w szczególności z państwami muzułmańskimi oraz sąsiadującymi z Afganistanem, uznanie języka paszto za język narodowy, wprowadzenie podatku progresywnego, wsparcie dla pozarządowych organizacji gospodarczych, społecznych i zawodowych, wsparcie dla rozwoju kultury i sportu, wsparcie dla równouprawnienia kobiet, wspieranie demokracji parlamentarnej, zachowanie i obrona suwerenności oraz integralności terytorialnej kraju.
Mandaty do Izby Ludowej +WyboryMandaty2005–20102018
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Strona internetowa partii (frakcja Szamsa) Strona internetowa partii (frakcja Wakmana/Ahadiego)
Kategoria:Afgańskie partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne Kategoria:Partie nacjonalistyczne Kategoria:Nacjonalizm pasztuński