Kamienica przy ulicy Podwale 68 – zabytkowa kamienica mieszczańska znajdująca się przy ulicy Podwale 68 we Wrocławiu. Kamienica połączona jest z sąsiednią kamienicą nr 69 i razem stanowią siedzibę Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia im. Ryszarda Bukowskiego.
Historia posesji i kamienicy thumb|left|220px|Widok kamienicy w 1885 roku thumb|left|220px|Fragment ryzalitu na II i III kondygnacji z kariatydami
Pomiędzy ówczesnymi ulicami Bahnhof Strasse (obecne ul. Dworcowa) a Vorwerk Strasse (obecnie ul. Komuny Paryskiej) jeszcze w latach 40. XIX wieku znajdowały się założenia ogrodowe zwane Knysche Knie lub ogrody karczmarza Kny. Na planie Wrocławia z 1827 roku autorstwa Eduarda Hoffmanna w tym kwartale, przy ul. Am Stadtgraben (obecnie ul. Podwale), widoczne są dwa budynkiMapa z 1827; na planie Carla Heinricha Studta z 1853 roku były one oznaczone jako budynki sierocińcaMapa z 1853. Zachodnia parcela od ulicy Dworcowej była już zabudowana. Około roku 1846 teren ten został wykupiony przez członka Rady Miejskiej, Davida Bülowa, który prawdopodobnie w miejsce starszych budynków wzniósł swoją wolnostojącą, trzykondygnacyjną willę. Od strony wschodniej w 1861 roku architekt Felix Nagórski wybudował własną willę. Oba budynki, zachodnie i wschodnie, sąsiadowały z willą i z otaczającym go ogrodem. Na początku lat 80. XIX wieku cały kwartał od ul. Dworcowej do Komuny Paryskiej przylegający do ul. Podwale został wykupiony przez Śląskie Towarzystwo Akcyjne Nieruchomości i został podzielony na parcele. W tym samym też okresie willa Bülowa została wyburzona. W jej miejsce zaprojektowano dwie kamienice. Według Agnieszki Tomaszewicz, autorem obu projektów była berlińska spółka architektoniczna Cremer & Wolfenstein, a ich wykonawcą była firma budowlana Heinricha Simona. Według Hryniewicza i Bińkowskiej kamienica nr 68 była własnością Simona, a druga o numerze 69 należała do rentiera Jonasa Hirschela lub została mu sprzedana przez Simona, zanim została ukończona.
Część frontowa kamienicy zajmowała rodzina Simona; tylne skrzydło nie było połączone z budynkiem frontowym i przeznaczone było na mieszkania czynszowe.
Opis architektoniczny Kamienice nr 68 wzniesiono w latach 1883–1885. Według Florentyny Łabęckiej autorem projektu był majster murarski Julius Thiem, który wykonał go w 1883 roku. Agnieszka Tomaszewicz jako firmę projektową podaje spółkę architektoniczną Cremer & Wolfenstein, a za datę projektu rok 1888. Budynek pierwotnie był trzykondygnacyjną kamienicą ze skrzydłem bocznym. Na każdym piętrze znajdowało się jedno duże, wielopokojowe mieszkanie, do którego dostęp był z głównej klatki schodowej. Klatka schodowa połączona była również z sienią przejazdową znajdującą się w północnej osi. Fasada budynku była boniowana w części parterowej, a w wyższej części obłożona cegłą. W osi środkowej znajdował się trzykondygnacyjny ryzalit o planie zmieniającym się na każdej kondygnacji. Na parterze był prostokątny, płaski, z dwoma kolumnami podtrzymującymi ryzalit kolejnej kondygnacji, ze schodami prowadzącymi do ogródka frontowego. Na drugiej kondygnacji ryzalit przybierał formę wieloboku z półkolistym balkonem tworzącym jednocześnie zadaszenie nad zejściem do grodu. W części trzeciej kondygnacji ryzalit miał formę płytkiego balkonu nakrytego wysmukłym daszkiem, co nadawało mu charakter loggii, i był podtrzymywany przez dwie hermy z kariatydami. W osi ryzalitu w części dachowej umieszczono wieżyczkę z owalnym otworem. Powyżej pierwszej kondygnacji fasada budynku była symetryczna, trzyczęściowa, sześcioosiowa. Okna, poza tymi w ryzalicie, zakończone są przesklepione łukami pełnymi, w profilowanych opaskach.
W 1922 roku przebudowano dach nad klatką schodową montując w nim świetlik. W 1926 roku kamienicę przebudowano dodając jej czwartą kondygnację, nie zmieniając jednocześnie jej wysokości: usunięto wieżyczkę i zmniejszono kalenicowy dach wraz z ozdobnym metalowym koronkowym zwieńczeniem pod gzymsowym. Projektantem i wykonawcą tych prac była firma budowlana Theodora Prinza. W 1932 roku mieszkanie na drugiej kondygnacji zostało podzielone na trzy mniejsze według projektu architekta Paula Ehrenberga.
Po 1945 Po 1945 roku budynek był przeznaczony pod mieszkania czynszowe. W 1951 roku został wyremontowany i połączony z tylnym skrzydłem. Przebudowano wówczas układ wnętrz budynku, a kamienica została oddana pod siedzibę Państwowej Szkoły Muzycznej. W latach 1963 i 1975 budynek był remontowany.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
K68