mały Lejkówka miseczkowata (Clitocybe catinus (Fr.) Quél.) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clitocybe, Clitocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisał w 1838 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus catinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu Lucien Quélet w 1872 r. Synonimy:
Aleksander Zalewski w 1948 r. nadał mu polską nazwę głąbik miseczkowaty, Władysław Wojewoda w 2003 r. zmienił ją na lejkówka miseczkowata.
Morfologia Kapelusz Średnica 2–9(11) cm, kształt początkowo miseczkowaty, później lejkowaty, na koniec talerzowaty z wgłębieniem na środku, ale bez garba. Powierzchnia czasami biaława, ale zwykle jasnobrązowa lub bladopłowa do kremowoochrowej. Brzeg pofalowany, u starszych okazów nieco prążkowany i nieco higrofaniczny. Blaszki Zbiegające na trzon, dość gęste, z międzyblaszkami, kremowe. Trzon Wysokość 3–6 cm, grubość do 1 cm, cylindryczny, dołem rozszerzający się, elastyczny, pełny, rzadko gąbczasty. Powierzchnia naga, podstawa z filcowatą grzybnią. Miąższ Biały, gąbczasty, cienki, twardy, włóknisty. Zapach słaby, nieco grzybowy, migdałowy, smak lekko gorzki. Cechy mikroskopowe Zarodniki jasnokremowobiałe, 6,5–8,5 × 4,5–6 µm, eliptyczne, gładkie. Gatunki podobne Morfologicznie podobne są: lejkówka liściowa (Citocybe phyllophila), lejkogłówka żółtobrązowa (Infundibulicybe gibba), pępkolejkówka czerwonawa (Bonomyces sinopica), gąsówka rudawa (Paralepista flaccida). Podobny zapach ma lejkogłówka okazała (Infundibulicybe geotropa).
Występowanie i siedlisko Lejkówka miseczkowata występuje w Ameryce Północnej, Europie i Japonii. Najwięcej stanowisk podano w Europie. W Polsce do 2003 r. znane były tylko 2 stanowiska; w Puszczy Zielonka, podane przez A. Zalewskiego i w Wielkopolskim Parku Narodowym, podane przez S. Domańskiego. Według W. Wojewody częstość występowania i stopień zagrożenia tego gatunku nie są znane.
Grzyb naziemny saprotroficzny występujący wśród traw w lasach liściastych. Owocniki tworzy zwykle od września do listopada.
Znaczenie Jest grzybem jadalnym, ale średniej wartości. Lepiej go nie zbierać w celach spożywczych ze względu na możliwość pomyłki z trującymi gatunkami lejkówek (np. lejkówką liściową), tym bardziej że jest nieco gorzkawy.
Przypisy
Kategoria:Clitocybaceae Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski