Ineczka wspaniała (Incaspiza pulchra) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w zachodniej części Ameryki Południowej – jest endemitem zachodnich zboczy peruwiańskich Andów. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku – na podstawie holotypu pochodzącego z Matucana w górnym biegu rzeki Rímac, w okolicach Limy – dokonał angielski przyrodnik Philip Lutley Sclater w 1886 roku, nadając mu nazwę Haemophila pulchra. Opis ukazał się na łamach czasopisma „Ibis”. Takson ten był niekiedy łączony w jeden gatunek z ineczką maskową (Incaspiza personata) i ineczką szaroskrzydłą (Incaspiza ortizi), ale badania genetyczne wykazały znaczące różnice między nimi i są one obecnie traktowane jako osobne gatunki. Nie wyróżnia się podgatunków.
Etymologia Incaspiza: Inkowie, rdzenni mieszkańcy Peru w czasie hiszpańskiej konkwisty; greckie spiza „zięba” < spizō „ćwierkać”. pulchra: „piękny".
Morfologia Długość ciała 16,5 cm, masa ciała 25,5–32 g.
Jest to ptak o silnym, dosyć smukłym, szpiczastym i lekko zaokrąglonym pomarańczowo-żółtym dziobie. Nogi pomarańczowo-żółte. Tęczówki ciemnobrązowe. Głowa w kolorze szarym, z lekkim brązowatym przebarwieniem na tyle korony i karku. Podgardle, gardło i przestrzeń pomiędzy dziobem a okiem czarne. Za okiem cieniutka czarna linia. Szyja i pierś szare. Dolna część brzucha biaława, boki płowoszare. Pokrywy skrzydeł brązowe, grzbiet i kuper brązowawe. Ogon czarniawy z białawymi zewnętrznymi krawędziami sterówek. Występuje niewielki dymorfizm płciowy. Samica ma szaro-brązową górną część głowy i jest nieco ciemniej wybarwiona. Młode osobniki są bardziej matowo ubarwione niż osobniki dorosłe, nie mają czarnych elementów na głowie, dziób i nogi matowożółte.
Zasięg występowania Ineczka wspaniała występuje na niewielkim obszarze zachodniego Peru, na zachodnich stokach Andów (w regionach Ancash i Lima, lokalnie także w La Libertad). Jest gatunkiem osiadłym. Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje tylko około 39,8 tys. km².
Ekologia Jego głównym habitatem są suche zbocza i wąwozy z kaktusami z rodzaju Melocactus lub roślinami z rodziny ananasowatych. Występuje na wysokościach 1000–2700 m n.p.m., przeważnie powyżej 1500 m n.p.m. Długość pokolenia jest określana na 3,8 roku. Żeruje samotnie lub w parach, głównie na ziemi, zjadając owoce kaktusów Melocactus. Poza sezonem lęgowym spotykany jest w grupach do siedmiu osobników.
Rozmnażanie Niewiele wiadomo o rozrodzie tego gatunku. Podloty i młode osobniki spotyka się w okresie od maja do czerwca, stąd należy wnioskować, że sezon lęgowy rozpoczyna się niewiele wcześniej.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ineczka wspaniała jest klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość rzadki i rozmieszczony punktowo. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny. BirdLife International wymienia jedną ostoję ptaków IBA, w której ptak ten występuje.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1886 roku Kategoria:Taksony opisane przez Philipa Lutleya Sclatera