Sąd Okręgowy w Zamościu – organ wymiaru sprawiedliwości z siedzibą przy ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 11 w Zamościu. Przynależy do jurysdykcji Sądu Apelacyjnego w Lublinie.
Status prawny Sąd okręgowy jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W polskim wymiarze sprawiedliwości jest zasadą, że w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, natomiast sąd okręgowy orzeka jako sąd pierwszej instancji tylko w sprawach o zbrodnie i niektóre występki. Na wniosek sądu rejonowego sąd apelacyjny może przekazać sądowi okręgowemu do rozpoznania w I instancji sprawę o każde przestępstwo ze względu na szczególną wagę lub zawiłość tej sprawy.
Sąd Okręgowy stanowi element władzy sądowniczej sprawującej wymiar sprawiedliwości na podstawie Konstytucji RP. Sposób organizacji Sądu reguluje ustawa o ustroju sądów powszechnychUstawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (), w skrócie u.s.p., a także akty wykonawczeW szczególności rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (), zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS z 2019 r. poz. 138) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów powszechnych (). Obejmuje obszar właściwości sądów rejonowych w Zamościu, Biłgoraju, Hrubieszowie, Janowie Lubelskim, Krasnymstawie i Tomaszowie Lubelskim.
Struktury organizacyjne Sądy okręgowe funkcjonują w strukturach sądów powszechnych, które rozstrzygają wszelkie sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, które nie są zastrzeżone dla innych sądów.
W Sądzie Okręgowym w Zamościu utworzono następujące wydziałyWykaz wydziałów: Wydział I Cywilny. Wydział II Karny. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Historia 1 czerwca 1918 roku reskryptem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego utworzono Sąd Okręgowy w Zamościu, dla powiatów zamojskiego, biłgorajskiego, hrubieszowskiego i tomaszowskiego. 1 stycznia 1951 roku zlikwidowano sądy okręgoweRozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 listopada 1950 r. o dostosowaniu sądów powszechnych do nowych przepisów ustrojowych i o zniesieniu sadów zbędnych. .
W wyniku reformy administracyjnej i utworzenia województwa zamojskiego, 1 czerwca 1975 roku na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości utworzono Sąd Wojewódzki w Zamościu.
W wyniku kolejnej reformy administracyjnej i utworzenia województwa lubelskiego, 1 stycznia 1999 roku zmieniono nazwę sądu na Sąd Okręgowy w Zamościu, na obszarze właściwości sądów rejonowych w: Zamościu, Biłgoraju, Hrubieszowie i Tomaszowie LubelskimRozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, śadów okręgowych, sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości. .
Prezesi sądu: 1918–1930. Romuald Jaśkiewicz. 1930–1935. Alfons Głowacz. 1935–1936. Tadeusz Giedroyć. 1936–1939. Władysław Kozłowski. 1945–1949. Władysław Kozłowski. 1975–1990. Wiesław Zaręba (Sąd Wojewódzki). 1990–1998. Bohdan Tracz (Sąd Wojewódzki). 1998–2001. Marek Zalewski (Sąd Wojewódzki, od 1999 Sąd Okręgowy). 2002–2003. Jacek Stępniak. 2004–2010. Halina Bork. 2010–2016. Jerzy Rusin. 2016–2022. Jerzy Żurawicki. 2022–2025. Mirosław Baranowski. 2025–nadal Arkadiusz Mrowiec.
Przypisy
Kategoria:Sądy okręgowe w Polsce Kategoria:Zamość