Andriej Aleksandrowicz Romanow, ros. Андрей Александрович Романов (ur. 24 stycznia 1897 w Petersburgu, zm. 8 maja 1981 w Faversham) – rosyjski arystokrata, książę krwi imperatorskiej.
Życiorys Przyszedł na świat jako drugie dziecko i najstarszy syn Aleksandra Michajłowicza (1866–1933) i Kseni Aleksandrowny (1875–1960) Romanowów, wielkich książąt, za panowania swojego wuja Mikołaja II (1868–1918). Wychowywał się w Pałacu Zimowym wraz z licznym rodzeństwem, starszą siostrą Ireną (1895–1970) oraz młodszymi braćmi: Fiodorem (1898–1968), Nikitą (1900–1974), Dymitrem (1900–1981), Rościsławem (1902–1978) i Wasylem (1907–1988). Pomimo że ze strony matki był wnukiem cara Aleksandra III, to przy narodzinach otrzymał tytuł księcia krwi imperatorskiej jako carski prawnuk, zgodnie z rosyjskim prawem dziedziczenia tronu. Jednak dzięki usilnym prośbom babki Marii Fiodorownej (1847–1928) jego narodziny zostały ogłoszone przez salwę honorową z 21 dział, co było zarezerwowane wyłącznie dla wielkich książąt. Otrzymał staranne wykształcenie domowe, właściwe członkom rodziny cesarskiej. Biegle władał językiem angielskim i francuskim. W wieku nastoletnim wiele podróżował po Europie, dołączając w Biarritz do swojego wuja Edwarda VII. W 1906–1910 przebywał wraz z rodziną na emigracji w południowej Francji, co było podyktowane konfliktem jego ojca z carem, wobec niepowodzeń w wojnie z Japonią.
W 1915 wstąpił do Marynarki Wojennej, służąc pod bezpośrednim dowództwem ojca. W 1916 został przeniesiony do Gwardii Cesarskiej, otrzymując awans na porucznika z przydziałem do szwadronu szwoleżerów. W czasie służby wypełniał obowiązki adiutanta dworu, towarzysząc carowej i jej córkom w podróżach po kraju. Jeszcze w styczniu 1917 ochraniał Aleksandrę Fiodorownę w czasie jej wizyty w Nowogrodzie Wielkim, po czym został zwolniony 16 czerwca 1917.
Wobec ustanowienia republiki w wyniku rewolucji lutowej, w 1917 przeniósł się do posiadłości ojca Ai-Todor na Krymie. Tam poznał Elżbietę di Sasso-Ruffo (1886–1940), którą poślubił w 1918. Po przejęciu władzy przez bolszewików w wyniku rewolucji październikowej, Andriej wraz z rodziną został internowany w znajdującym się w Koreizie pałacu Dulber, majątku należącym do Piotra Nikołajewicza Romanowa. W grudniu t.r. zostali uwolnieni przez wojska niemieckie, które zajęły półwysep, po czym opuścił Rosję, aby wziąć udział w konferencji pokojowej w Paryżu. Nie otrzymawszy formalnego mandatu do delegacji rosyjskiej, skupił się na działalności dyplomatycznej mającej na celu wsparcie Białej Armii.
Pozostał na emigracji, zamieszkując początkowo w Paryżu, następnie w Cannes, aby ostatecznie osiąść w Windsor. Szybko został włączony do kręgów towarzyskich lokalnej społeczności, gdzie pełnił wiele funkcji reprezentacyjnych w organizacjach kulturalnych i charytatywnych oraz samorządzie gminnym (m.in. 1955–1981: namiestnik Wielkiego Magisterium Prawosławnego Zakonu Joannitów, 1960–1981: przewodniczący zarządu Legat Ballet). Obok działalności społecznej poświęcał się projektowaniu graficznemu i typografii; zorganizował po dwie wystawy autorskie swoich prac w Paryżu i Londynie. W Anglii zastał go wybuch II wojny światowej. W czasie jednego z bombardowań w 1940 zmarła jego żona. Ponownie ożenił się w 1942 z Nadine McDoughall (1908–2000), po czym zamieszkał w jej posiadłości w Faversham. Zmarł w 1981 i został pochowany w kościele w Norton.
Rodzina Po raz pierwszy Andriej Aleksandrowicz Romanow ożenił się 12 czerwca 1918 w Ai-Todor z Elżbietą di Sasso-Ruffo (1886–1940), córką Fabrizia, księcia Sasso-Ruffo i Natalii Aleksandrowny Meszerskiej, wdową po gen. Aleksandrze Aleksandrowiczu Friedericim (1878–1916). Małżeństwo wychowywało córkę Elżbiety z pierwszego związku, Jelizawietę Aleksandrownę, doczekawszy się też trojga wspólnych dzieci:
Ksenia Andriejewna (1919–2000) x 1) Calhoun Ancrum (1915–1990), 2) Geoffrey Tooth (1908–1998). Michał Andriejewicz (1920–2008) x 1) Jill Murphy (1921–2006), 2) Shirley Cramond (1916–1983), 3) Giulia Crespi (b. 1930). Andriej Andriejewicz (1923–2021) x 1) Helena Konstantinowna Durnowa (1927–1992), 2) Kathleen Norris (1935–1967), 3) Agnieszka Bachelin (ur. 1933).
Andriej Aleksandrowicz ponownie ożenił się 18 czerwca 1942 w Norton z Nadine Sylvią Adą McDoughall (1908–2000), córką ppłk. Herberta McDoughalla i Sylvii Borgström. Ślubu w obrządku anglikańskim udzielił im abp William Temple. 21 września t.r. ponowili ślub w obrządku prawosławnym, której ceremonii błogosławił archimandryta Mikołaj. Z tego związku pochodzi jedyna córka:
Olga Andriejewna (ur. 1950) x Thomas Mathew (ur. 1945).
Odznaczenia
Genealogia Prapradziadkowiecar Rosji Paweł
(1754-1801)
∞1776
Maria Fiodorowna
(1759–1828)kr. Prus Fryderyk Wilhelm III
(1770–1840)
∞ 1793
Ludwika Augusta Meklemburska
(1776–1810)w. ks. Badenii Karol Fryderyk
(1728–1811)
∞ 1787
Ludwika Karolina von Hochberg
(1768–1820)kr. Szwecji Gustaw IV Adolf
(1778–1837)
∞1797
Fryderyka Dorota von Hochberg
(1781–1826)car Rosji Mikołaj I Pałkin
(1796–1855)
∞1817
Aleksandra Fiodorowna
(1798–1860)w. ks. Hesji Ludwik II
(1777–1848)
∞1804
Wilhelmina Ludwika Badeńska
(1788–1836)Fryderyk Wilhelm Glücksburg(1785–1831) ∞1810
Ludwika Karolina Heska
(1789–1867)Wilhelm Heski(1787–1867) ∞1810
Ludwika Karolina Oldenburg
(1789–1864)Pradziadkowiecar Rosji Mikołaj I Pałkin
(1796–1855)
∞1817
Aleksandra Fiodorowna
(1798–1860)w. ks. Badenii Leopold
(1790–1852)
∞ 1819
Zofia Wilhelmina von Holstein-Gottorp
(1801–1865)car Rosji Aleksander II
(1818–1881)
∞1841
Maria Aleksandrowna
(1824–1880)kr. Danii Chrystian IX
(1818–1906)
∞1842
Ludwika Wilhelmina Heska
(1817–1898)DziadkowieMichał Nikołajewicz Romanow (1832–1909) ∞1857
Olga Fiodorowna (1838–1891)car Rosji, Aleksander III (1845–1894) ∞1866
Maria Fiodorowna (1847–1928)RodziceAleksander Michajłowicz Romanow (1866–1933) ∞1894
Ksenia Aleksandrowna Romanowa (1875–1960)Andriej Aleksandrowicz Romanow (1897–1981)
Przypisy
Kategoria:Typografowie Kategoria:Rosyjscy graficy Kategoria:Rosyjscy dyplomaci Kategoria:Biali emigranci rosyjscy we Francji Andrzej_Romanow_(1897–1981) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Ludzie związani z Cannes Kategoria:Ludzie związani z Paryżem Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1981